Տոկաևը առաջարկել է ՌԴ-ն ընդգրկել Թյուրքական պետությունների կազմակերպությունում

Անկարայում կայացած Թյուրքական պետությունների կազմակերպության (ԹՓԿ) գագաթնաժողովում Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը առաջարկեց Ռուսաստանին ընդգրկել այդ կազմակերպությունում։

«Մեր կազմակերպության հեղինակությունը բարձրացնելու համար ճիշտ և արդարացի կլինի դրական արձագանքել Ռուսաստանի մտադրությանը և հրավիրել նրան միանալ այս ձևաչափին կամ մասնակցել ԹՓԿ-ի գործունեությանը որպես դիտորդ», – ասաց Տոկաևը՝ ելույթ ունենալով Անկարայում կայացած ԹՓԿ գագաթնաժողովում։

Ղազախստանի առաջնորդը նշեց, որ Ռուսաստանը, որպես խոշոր տերություն, դարեր շարունակ սերտ կապեր է պահպանել թյուրքական աշխարհի հետ։

«Շատ թյուրքական ժողովուրդներ պատմականորեն ապրել են այս երկրում։ Ռուսաստանը ներկայումս առաջ է մղում «Ալթայ՝ թյուրքական քաղաքակրթության օրրան» նախագիծը, որին աջակցում է Ղազախստանը։ Ռուսերենի շատ բառեր ունեն թյուրքական ծագում։ Ընդհանուր առմամբ, եթե Ռուսաստանը դառնա թյուրքական երկրների, այսինքն՝ մեր կազմակերպության մաս, դա օգուտ կբերի մեր բոլոր երկրներին», – ընդգծեց Տոկաևը։

Ադրբեջանը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Թուրքիան և Ուզբեկստանը ներկայումս Թյուրքական պետությունների կազմակերպության լիիրավ անդամներ են: Հունգարիան, Թուրքմենստանը և Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը դիտորդի կարգավիճակ ունեն։

Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը նախկինում նշել էր, որ Մոսկվան կքննարկի կազմակերպությանը միանալու հարցը, եթե թույլատրվի ոչ թյուրքական մեծամասնություն ունեցող պետությունների միանալը։

2020 թվականի փետրվարին՝ Սիրիայի Իդլիբ նահանգում լարվածության կտրուկ սրման ֆոնին (երբ ռուսական ավիահարվածի հետևանքով զոհվել էր ավելի քան 30 թուրք զինվոր), Էրդողանի արտաքին քաղաքականության խորհրդական Մեսութ Հաքին հայտարարել էր, որ Թուրքիան և Ռուսաստանը անցյալում 16 անգամ կռվել են և պատրաստ են դա կրկին անել: Նա սպառնացել էր, որ Ռուսաստանը «կբաժանվի ներսից»՝ նշելով, որ երկրում ապրում է «25 միլիոն մուսուլման»։

Թյուրքական պետությունների գագաթնաժողովը տեղի է ունենում Եվրոպայում հակամիգրանտային տրամադրությունների աճի ֆոնին: Թուրքերի ամենամեծ համայնքը ապրում է Գերմանիայում: Եվ նրանք արդեն սկսել են հաշվել նրանց։

Գերմանիայի Դաշնային վիճակագրական ծառայության (Destatis) հոկտեմբերի 29-ին՝ Գերմանիայի և Թուրքիայի միջև աշխատանքային միգրացիայի հեշտացման մասին համաձայնագրի 65-ամյակի նախօրեին հրապարակված տվյալների համաձայն՝ 2025 թվականին թուրքական ներգաղթյալների թիվը կհասնի մոտավորապես 2.6 միլիոնի։

Մոտավորապես 1.5 միլիոն մարդ (56%) ինքնուրույն ներգաղթել է Գերմանիա, մինչդեռ 1.2 միլիոնը ծնվել է երկրում։ Առաջին խումբը ներառում է թուրքական ծագում ունեցող մոտավորապես 216,000 մարդ, որոնք Գերմանիա են ժամանել 1961-1973 թվականներին՝ աշխատանքային միգրացիայի հեշտացման մասին համաձայնագրի ստորագրումից անմիջապես հետո և մինչև դրա դադարեցումը։

2025 թվականին թուրքական արմատներ ունեցող մարդիկ կազմել են միգրացիոն ծագում ունեցող Գերմանիայի բոլոր բնակիչների ամենամեծ խումբը։ Անկախ ներգաղթածների շարքում նրանք երկրորդն էին, Լեհաստանից հետո։ Թուրքական միգրացիոն ծագում ունեցող մարդկանց քառասունութ տոկոսը Գերմանիայի քաղաքացիություն ունի։

Եթե Գերմանիայում իշխանության գան աջակողմյանները, կարող է սկսվել «միգրանտների վերադարձը», առաջին հերթին՝ թուրքերի և «խորհրդային» մուսուլմանների։