Նոր Սահմանադրության թեստ․ ապրիլի 24-ին հայերը և աշխարհը բարձրաձայնեցին “ոչ”-ը
- 20:10 24.04.2026
Ապրիլի 24-ը հայ ժողովրդի տրամադրությունների յուրատեսակ թեստ էր նոր Սահմանադրության նկատմամբ, որը հղում չի անելու Անկախության հռչակագրին: Հիշեցնենք, որ Անկախության հռչակագիրը ուրվագծում է հայկական պետության հիմքերը, այդ թվում՝ 1989 թվականի Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին բանաձևը, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության հետևանքները լուծելու անհրաժեշտությունը։
Մինչդեռ Հայաստանի հասարակությունը բաժանված է ընտրությունների հարցում, դատելով 2026 թվականի ապրիլի 24-ից, միջազգային հանրությունը և Հայաստանի ժողովուրդը միանշանակ պատրաստ չեն հրաժարվել ազգային իրավունքներից և, հետևաբար, ընդունել նոր Սահմանադրություն: Նրանք հրաժարվում են նոր աշխարհակարգը կրկին կառուցել հայերի ոսկորների վրա, ինչպես դա արվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո: Եթե չլուծվեն Հայոց ցեղասպանության հետևանքները, նոր աշխարհակարգը կլինի թերի և կարճատև։
Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի անմար կրակի մոտ, այսօր՝ ապրիլի 24–ին, մի խումբ երիտասարդներ ակցիա են իրականացրել։ Նրանք պարզել են պաստառներ, որոնց վրա գրված է. «Մենք պահանջատեր ենք մեր հողերին»։ Մեկ այլ պաստառի վրա վիլսոնյան Հայաստանի քարտեզն է, որի վրա գրված է, Սա է մեր երկիրը, մեր հողերը»։
Հայ քաղաքական ուժերը և հանրությունը դեմ են ազգային իրավունքներից և պահանջներից հրաժարվելուն, թեկուզ նշում են, որ տարածքային պահանջներ էլ չունեն: Պահանջատիրության բացակայությունը սակայն “հերքվում է” դեպի Ծիծեռնակաբերդ անվերջ մարդկային գետով։
Նույնիսկ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր այցելեց Ծիծեռնակաբերդ՝ չնայած ցեղասպանության կապանքներից ազատվելու սեփական կոչերին:
Եթե մենք ինքներս հրաժարվենք մեր պատմությունից կամ սկսենք այն աղավաղել, ուրիշներն այն կգրեն մեր փոխարեն։ Եվ այդ տարբերակում մեզ պարզապես տեղ չի մնա՝ ոչ որպես սուբյեկտ, ոչ որպես ձայնի իրավունք ունեցող ժողովուրդ, ասել է Արման Թաթոյանը։
Մեզ անհրաժեշտ է ազգային հիշողության այնպիսի մոդել, որը՝ միավորում է հայերին՝ անկախ բնակության երկրից, ձևավորում է կայուն ինքնություն, և օգնում է որոշումներ կայացնել՝ ելնելով սեփական փորձից, այլ ոչ թե օտարների մեկնաբանություններից կամ շահերից, ասել է նա։
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Հայկ Մամիջանյանը ԵԽԽՎ լիագումար նիստի ելույթում ասել է, որ ցեղասպանությունը շարունակվում է։ 2023 թվականին հայերը կրկին բախվեցին մարդկության դեմ ծանր հանցագործության՝ Լեռնային Ղարաբաղում հայերի էթնիկ զտմանը։ Ավելի քան 100.000 հայերի ստիպեցին լքել իրենց հայրենիքը։
111 տարի առաջ ասում էին՝ հայերը չպետք է այստեղ ապրեն, մեզ համար խնդիր են, պետք է իրենց կոտորել։ Հետո Արցախում նորից ասում են՝ հայերը չպետք է էստեղ ապրեն, մեզ խանգարում են, էթնիկ զտում պետք է լինի։ հետո գալիս է միջանցքի խոսակցությունը, որ ասում են՝ մենք պետք է գնանք–գանք, բայց դուք չպետք է այստեղ կանգնեք, նշել է Էդմոն Մարուքյանը։
Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը պատմական արդարության վերականգնման հարց է և չի ենթադրում Թուրքիայի նկատմամբ տարածքային պահանջներ։ Այս մասին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում լրագրողներին ասել է «Հզոր Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանը։
«Մենք հետաքրքրված ենք մեր հարևանների հետ նորմալ հարաբերություններով, բայց այդ հարաբերությունները չպետք է կառուցվեն մոռացության, այլ արդարության վրա։ Վաղ թե ուշ Թուրքիան պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը։ Մենք պատրաստ ենք առանց նախապայմանների հարաբերությունների, բայց կարևոր է, որ ճշմարտությունը հասցվի թուրքական հասարակությանը», – նշեց նա։
«Հայոց ցեղասպանությունը և փոփոխվող տարածաշրջանը» կոնֆերանսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ նախկին ԱԳ նախարար Արա Այվազյանը նշեց, որ ազգերը անհետանում են, երբ մոռանում են, թե ինչու են գոյություն ունենում։ Հարյուր տարի առաջ մեր նախնիները կորցրեցին ամեն ինչ, բացի անցյալի հիշողությունից։ «Մեր ժամանակակից հերոսները նույնպես զոհաբերեցին իրենց կյանքը, որպեսզի մենք չկորցնենք հիշելու իրավունքը», – ասեց Արա Այվազյանը։