Նախիջևանի կարգավիճակը դառնում է ԵՄ-ի համար կարևորագույն խնդիր
- 19:23 24.06.2026
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը Եվրոպական հանձնաժողովի և Եվրոպական ներդրումային բանկի հետ ստորագրել է մտադրությունների հուշագիր՝ Թուրքիայի հետ սահմանային անցակետներ տանող ճանապարհների կառուցմանը խորհրդատվական աջակցություն ցուցաբերելու համար, հայտարարել է նախարար Դավիթ Խուդաթյանը։
«Նախաձեռնությունը նախատեսում է աջակցություն Ախուրիկ-Կայան և Մարգարա-Կայան ռազմավարական ճանապարհային երթուղիների կառուցման նախապատրաստական աշխատանքներին, որոնք կկապեն սահմանային անցակետերը (թուրքական սահմանի վրա – խմբ.) Հայաստանի ճանապարհային ցանցի հետ», – գրել է Խուդաթյանը Ֆեյսբուքում։ ԵՄ-ն կօգնի որոշել այս ճանապարհային նախագծերի համար անհրաժեշտ հետազոտական և զարգացման լուծումների շրջանակը։
Հատկանշական է, որ ԵՄ-ն չի մտադիրվում օգնել Հայաստանին Տավուշում Ադրբեջանի սահման տանող կամ Երասխում՝ Նախիջևանի հետ սահման հասնող երկաթուղու բացակայող հատվածների կառուցման հարցում։ Սակայն, եթե Հայաստանը չունի Իրանի հետ Նախիջևանի միջոցով երկաթուղային կապ, ապա ԵՄ-ի ինչի՞ն է պետք Թուրքիա տանող ճանապարհ Հայաստանով։
Ավելին, անհասկանալի է, թե ով կկառուցի երկաթուղային գիծը, եթե Հայաստանը ԵՄ օգնությամբ իրականացնի նախապատրաստական աշխատանքները: Ռուսաստանը բացառիկ իրավունք ունի հայկական երկաթուղիների կոնցեսիոն կառավարման և, ըստ երևույթին, հրաժարվում է կոնցեսիոն իրավունքը փոխանցել, օրինակ, Ղազախստանին: Սա նշանակում է, որ նույնիսկ եթե Հայաստանը ԵՄ-ի օգնությամբ կառուցի մինչև Թուրքիայի սահման երկաթուղին, այս հատվածը կդառնա Ռուսաստանի, այլ ոչ թե ԵՄ-ի կողմից կառավարվող երկաթուղային ցանցի մաս:
ՀՀ փոխարտգործնախարար Վահան Կոստանյանը նշում է, որ Հայաստանը նախատեսում է իր սահմանները բացել Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ միայն մինչև 2030 թվականը: Սա նշանակում է, որ մինչ այդ Հայաստանը հետաքրքրություն չի ունենա ո՛չ «Թրամփի ճանապարհի», ո՛չ էլ այլ երթուղիների նկատմամբ:
ՀՀ-ն «խոչընդոտ» է Թուրանի միջանցքի համար։ Իսկ Նախիջևանը խոչընդոտ է Իրանի և ԵՄ-ի միջև երկաթուղային հաղորդակցության համար՝ Հայաստանի և Վրաստանի միջոցով: Նախիջևանի հարցի լուծումը և դրա կարգավիճակի որոշումը դառնում է ԵՄ-ի համար գլխավոր խնդիր, եթե այն իսկապես հետաքրքրված է «Գլոբալ դարպասներով»: