«Սիմուլյանտ» Խաչատրյան. արդյո՞ք ՄԻԵԴ-ը անօրինական կճանաչի Փաշինյանի մեթոդները

2018 թվականի իշխանափոխությունից անցել է ութ տարի, իսկ Հայաստանում սեփականությունը դեռևս պատկանում է ռուսական պետական ​​կորպորացիաներին և նախկին օլիգարխներին, որոնք հիմնականում կապված են Ռուսաստանի հետ: Նիկոլ Փաշինյանը վերջերս սկսել է ակտիվորեն «կուլակաթափել» Հայաստանում խոշոր սեփականատերերին: Նա սա անվանում է գողացված սեփականության «վերադարձ»: Որպեսզի օլիգարխներից բռնագրավել սեփականությունը, որը մեծ մասամբ օրինականորեն գրանցված է, իշխանությունները կազմակերպում են հրապարակային ձերբակալություններ, անազնիվ արտահոսքեր և մասկի-շոուներ: Քանի որ իշխանությունները չեն կարողանում ուժով և օրենքով բռնագրավել սեփականությունը, նրանք փորձում են ստիպել հարուստ հայերին «կամավոր» ճանաչել իրենց ակտիվների անօրինականությունը և հրաժարվել դրանցից:

Մինչ այժմ այս մարտավարությունը որևէ ազդեցություն չի ունեցել խոշորագույն սեփականատերերի՝ Սամվել Կարապետյանի, Գարիկ Ծառուկյանի, Ռոբերտ Քոչարյանի և Գարիկ Խաչատրյանի վրա: Իշխանությունները մեղադրանքներում նշում են այն գումարները, որոնք “ակնկալում են” ստանալ, կալանք են դնում սեփականության և ֆինանսական ակտիվների վրա, բայց չեն կարողանում բռնագրավել դրանք:

Եվրոպական ինստիտուտները, որոնց գործունեությունը հիմնված է սեփականության անվիճելի իրավունքի վրա, Հայաստանի դեպքում խրախուսում են օլիգարխների «կուլակաթափումը»՝ «հիբրիդային ռուսական ազդեցությունից ազատման» պատրվակով: Սակայն մեթոդները կարևոր են, և եթե Հայաստանի կառավարությունը հատի «կարմիր գիծը», նրա գործողությունները կարող են համարվել անօրինական։

Նման «կարմիր գիծ» կարող է լինել օլիգարխ Գարիկ Խաչատրյանի դատարան ներկայանալը, որից, ըստ մամուլի, իշխանությունները «պահանջում են» 1,5 միլիարդ դոլար: Գագիկ Խաչատրյանի դատարանում ներկայանալու տեսարանները ընդմիշտ կմնան ոչ միայն Հայաստանի իրավապահ համակարգի, այլև ՄԻԵԴ-ի պատմության մեջ, որտեղ Գագիկ Խաչատրյանի փաստաբաններն արդեն դատական ​​հայց են ներկայացրել։

Չնայած Գագիկ Խաչատրյանի երկարատև և ծանր հիվանդության մասին բազմաթիվ վկայություններին՝ Նիկոլ Փաշինյանը նրան անվանեց «սիմոիլյանտ»՝ հաստատելով իրավապահ մարմինների գործողությունների ճիշտությունը։

Փաշինյանն օգտագործեց այս եզրույթը՝ ՄԻԵԴ-ին ակնարկելով, որ Գագիկ Խաչատրյանի ձերբակալության տեսարանը և նրա անմեղունակության աստիճանը բեմադրվել են որպես պատրվակ միջազգային դատարան հայցեր ներկայացնելու համար։

Ամեն դեպքում, ՄԻԵԴ-ը կղեկավարվի փաստաթղթային ապացույցներով, և եթե կառավարության կողմից հայ օլիգարխի «կուլակաթափման» մեթոդները համարվեն անօրինական, դա կարող է նախադեպ ստեղծել կառավարությանը մեղադրելու «անմարդկային» մեթոդների և սեփականության բռնագրավման անօրինականության մեջ։

Հարկ է նշել, որ Ռոբերտ Քոչարյանը վերջերս ձերբակալվել է սրտի վիրահատությունից երկու շաբաթ անց և դատավարության ընթացքում մի քանի անգամ հոսպիտալացվել է։ Իսկ դատական ​​ճնշման հետևանքով մահացած Մանվել Գրիգորյանի և Արմեն Գրիգորյանի պատմությունները դեռևս թարմ են հասարակության հիշողության մեջ։

«Կուլակաթափման» և ազգային ակտիվները վերադարձնելու փորձերը, որոնք իր ժամանակին մասնավորեցվել էին կառավարությանը կամ Ռուսաստանին մոտ գտնվող օլիգարխների կողմից, հայ հասարակությունում երկիմաստ են ընկալվում։

Զուտ մարդկային տեսանկյունից սա ընկալվում է որպես «վրեժ» բոլոր նրանց նկատմամբ, ովքեր ճիշտ ժամանակին հայտնվել են «սննդի շղթայի» գագաթին, և կառավարամետ քարոզչությունը ակտիվորեն շահագործում է վրեժխնդիր հասարակական այս «թուլությունը»։ Քաղաքական առումով կա ընկալում, որ ներկայիս օլիգարխների ունեցվածքը բռնագրավվում է Թուրքիայի, Ադրբեջանի և այլ երկրների համար «շուկա» բացելու համար, որոնց հետ Հայաստանն այժմ «բարեկամական» կլինի։

Սակայն, իրավական առումով, այս գործողությունները համարվում են ունեցվածքի ապօրինի բռնագրավում, և միջազգային դատարանները չեն կարող դրանք այլ կերպ դիտարկել, եթե ունեցվածքի անօրինականությունը չապացուցվի։