ԱՄՆ-ի հարվածը Իրանին չեղարկվե՞լ է, թե՞ հետաձգվել։ Ո՞վ էր միջնորդը

  • 09:42 16.01.2026

Իրանում բողոքի ցույցերի դանդաղ դադարեցումից հետո լուրեր տարածվեցին, որ Դոնալդ Թրամփը հրաժարվել է Իրանին հարված հասցնելու և ռեժիմը տապալելու գաղափարից, կամ առնվազն հետաձգել է որոշումը:

Մասնագետները տարբեր գնահատականներ են տալիս այս որոշման պատճառների վերաբերյալ. ԱՄՆ-ն վստահ չէր, թե արդյոք կարող է տապալել այաթոլլաների ռեժիմը, որ չի կարողանա կանխել Իսրայելի վրա Իրանի հարվածը և որ չի կարողանա վերահսկել նավթի շուկայում սպասվելիք քաոսը: Նաև պարզ չէ, թե ով է միջնորդ եղել ԱՄՆ-ի և Իրանի իշխանությունների միջև. հնարավոր է, որ դա արվել է Հայաստանի միջոցով: ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանի վերջերս ԱՄՆ կատարած այցը կարող էր կապված լինել ոչ միայն անիմաստ TRIPP հայտարարության հետ։

Իրանական իշխանությունները հայտարարել են, որ չունեն ցուցարարներին, այդ թվում՝ 26-ամյա Էրֆան Սոլթանիին, մահապատժի ենթարկելու ծրագրեր: ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սա անվանել է լավ լուր: AFP-ի փոխանցմամբ՝ Սաուդյան Արաբիան, Օմանը և Քաթարը Թրամփին համոզել են հրաժարվել Իրանի դեմ ռազմական գործողություններից:

Չորեքշաբթի օրը Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել է, որ երկրի իշխանությունները «չունեն ծրագրեր» ցուցարարներին մահապատժի ենթարկելու: Նույն օրը Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ իր վարչակազմի տվյալներով՝ «Իրանում սպանությունները դադարում են»։

Axios-ի լրագրող Բարաք Ռավիդը, հղում անելով հինգ ամերիկյան, իսրայելական և արաբական աղբյուրների, X-ում հայտնել է, որ Թրամփը հետաձգում է Իրանին հարվածելու որոշումը, մինչ Սպիտակ տունը խորհրդակցում է հնարավոր ռազմական գործողության ժամկետների և այն մասին, թե արդյոք դա կխաթարի ռեժիմը Իրանում։

Ամերիկյան աղբյուրը նշել է, որ «բոլորը գիտեն, որ նախագահը մատը պահում է կոճակի վրա և պատրաստ է սեղմել այն»։

Ըստ The Wall Street Journal-ի, որը հղում է անում ամերիկացի պաշտոնյաներին, Թրամփը կարող է դիտավորյալ հետաձգել Իսլամական Հանրապետությանը հարված հասցնելը, մինչ ռազմական ուժերը տեղափոխվում են Մերձավոր Արևելք։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը պնդում է, որ Իրանի դեմ ռազմական գործողությունները, եթե Վաշինգտոնը ձեռնարկի դրանք, պետք է լինեն «արագ և վճռական» հարված ռեժիմին և չեն հրահրի երկարատև պատերազմ, նախկինում հաղորդել էր NBC News-ը՝ հղում անելով աղբյուրներին։

Թրամփն այս պահանջը հայտնել է իր ազգային անվտանգության խորհրդականների հետ զրույցում, սակայն նրանք չեն կարողացել երաշխավորել, որ ռեժիմը արագ կփլուզվի, հաղորդել է հեռուստաալիքը։ Վարչակազմը նաև մտահոգություն է հայտնել, որ Միացյալ Նահանգները չունի անհրաժեշտ ռեսուրսներ՝ պաշտպանվելու Թեհրանի կոշտ արձագանքից, որը կազդի տարածաշրջանում գտնվող ամերիկյան ուժերի և դաշնակիցների, այդ թվում՝ Իսրայելի վրա։

Մինչ լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ Միացյալ Նահանգները հրաժարվել է հարվածից, հանրապետական ​​սենատոր Լինդսի Գրեհեմը, օրինակ, պնդում է, որ ամեն ինչ «ճիշտ հակառակն է», և դուք դա կտեսնեք։

Միևնույն ժամանակ, Դոնալդ Թրամփը կասկածներ է հայտնել, որ Իրանի վերջին շահի աքսորյալ որդին՝ Ռեզա Փահլավին, կկարողանա բավարար աջակցություն ստանալ իշխանությունը ստանձնելու համար։

«Նա շատ հաճելի մարդ է թվում, բայց ես չգիտեմ, թե ինչպես կգործի իր սեփական երկրում», – ասել է Թրամփը Reuters-ին տված հարցազրույցում՝ հավելելով. «Ես չգիտեմ՝ նրա երկիրը կընդունի՞ նրա ղեկավարությունը, թե՞ ոչ, և, իհարկե, եթե դա տեղի ունենա, դա ինձ համար ընդունելի կլինի»։

Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Իրանի վերջին շահի որդին՝ Ռեզա Փահլավին, երկրի ապագայի վերաբերյալ լայնածավալ հայտարարություն է արել՝ հայտարարելով Թեհրանում իշխանափոխության դեպքում միջուկային զենքից հրաժարվելու, ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները կարգավորելու և Իսրայելը ճանաչելու իր մտադրության մասին։

Անվտանգության առումով Փահլավին խոստացել է Իրանի ռազմական միջուկային ծրագրի լիակատար դադարեցում և ահաբեկչական խմբավորումներին աջակցության անհապաղ դադարեցում։ Ազատ Իրանը, ընդգծեց նա, կհամագործակցի տարածաշրջանային և համաշխարհային գործընկերների հետ՝ ահաբեկչության, կազմակերպված հանցագործության, թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության և ծայրահեղական իսլամիզմի դեմ պայքարելու համար։

Նա նաև հայտարարել է Իսրայելի Պետությունը անհապաղ ճանաչելու և Աբրահամի համաձայնագրերը ընդլայնելու իր պատրաստակամության մասին՝ դրանք վերափոխելով նոր ձևաչափի՝ այսպես կոչված «Կիրոսի համաձայնագրերի», որը կմիավորի ազատ Իրանը, Իսրայելը և արաբական երկրները։