Փաշինյան․ Արցախի, Սյունիքի և Նախիջևանի հանձնումը ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի և Ռուսաստանի կոնսենսուսն էր

Նիկոլ Փաշինյանը, Վարշավայում ներկայացնելով Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև «դեռ չկայացած խաղաղությունը», նշեց երեք հիմնական հանգրվան՝ Պուտինի օգնությամբ ռազմական գործողությունները դադարեցվեցին 2020-2024 թվականներին, 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Շառլ Միշելի և Մակրոնի միջնորդությամբ որոշվեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանները պետք է լինեն «սովետական»՝ համաձայն Ալմա-Աթայի հռչակագրի, իսկ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Թրամփի միջնորդությամբ նախաստորագրվեց համաձայնագիր, որը ևս հղում էր կատարում Ալմա-Աթայի հռչակագրին։ 

Նա չբացատրեց, թե ինչու Պուտինը 2020-ին չհիշատակեց «խորհրդային սահմանները». Փաշինյանը “լռեց” այն մասին, որ Պուտինը ինքը խախտել է այդ «խորհրդային սահմանները» 2014-2022 թվականներին՝ անեքսիայի ենթարկելով Ուկրաինայի տարածքները։ Սակայն Հայաստանի դեպքում էական է, որ Պուտինը, Թուրքիա-Հայաստան-Ռուսաստան-ԱՄՆ-ԵՄ կոնսենսուսի պայմաններում, կատարեց հատկապես կեղտոտ աշխատանքի իր բաժինը. 2020-2024 թվականներին, Արցախում իր զորքերի ներկայությամբ, կանխեց հայ ժողովրդի դիմադրությունը և ապահովեց «խաղաղություն» Ղարաբաղում՝ առանց հայերի և հայկական իրավունքների։

Արցախում, Սյունիքում և Նախիջևանում հայեր չպետք է լինեն, որպեսզի տարածաշրջանի՝ Կարսի ռուս-թուրքական պայմանագրից դուրս գալու վերաբերյալ միջազգային կոնսենսուսը անսասան լինի, և որպեսզի հայերը առաջ չքաշեն իրենց իրավունքները։ Հայաստանի «խորհրդային սահմանները» և Նիկոլ Փաշինյանի երկաքե քարտեզը, զուգորդված նոր պատերազմի սպառնալիքների հետ, պետք է օրինականացնեն Հայաստանում նոր սահմանները՝ Ալմա-Աթայի հռչակագրի շրջանակներում։
Բաքուն «լուծում է» արդեն հայաթափված Նախիջևանի հարցը՝ փոփոխելով Նախիջևանի Սահմանադրությունը և վերացնելով նրա 100-ամյա հայկական ինքնավարությունը։ Պուտինը նպաստեց Արցախի հարցի լուծմանը՝ դրա հայաթափման միջոցով։ Ինչ վերաբերում է Սյունիքին, ապա Թրամփն արդեն իր անունով է անվանել հայ-իրանական սահմանը, և հիմա ԱՄՆ-ն կորոշի՝ Սյունիքը հանձնել ռուսներին, թե՞ թուրքերին, հայերով թե՞ առանց հայերի։

Փաշինյանը Լեհաստանում ընդգծել է, որ խաղաղության ճարտարապետությունը հիմնված է 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրի վրա և խաղաղության գործընթացն իր գագաթնակետին է հասել օգոստոսի 8-ին՝ Վաշինգտոնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի նախաձեռնությամբ և մասնակցությամբ Ադրբեջանի նախագահի հետ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության շրջանակի մասին ընդունված համատեղ հռչակագրի ստորագրմամբ:

Նա հիշեցրել է նաև 2022-ի հոկտեմբերի 6-ին Եվրոպական քաղաքական համայնքի առաջին գագաթնաժողովի շրջանակում Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի հրավերով հանդիպումը, որտեղ Հայաստանը և Ադրբեջանը որոշեցին ճանաչել միմյանց տարածքային ամբողջականությունը, ինքնիշխանությունը և քաղաքական անկախությունը՝ հիմնվելով Ալմա-Աթայի հռչակագրի վրա։

Փաշինյանը նաև հիշեցրել է, որ 2020-ի նոյեմբերին ՌԴ նախագահի դերը վճռորոշ եղավ Ադրբեջանի հետ հրադադարի հարցում։։ «Մենք որևէ պլան, ծրագիր կամ մտահոգություն չունենք՝ կապված ռուսական ռազմաբազայի Հայաստանում ներկայության հետ», ասել է Փաշինյանը։

ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը գոյություն է ունեցել 30 տարի՝ հարցը հասցնելով “լուծնան” 2020 թվականին, ապա արդարացնելով ցեղասպանությունն ու ուժի կիրառումը՝ այս բարդ խնդիրը լուծելու համար։ Բարդ, քանի որ նոր «աշխարհակարգի» հիմքը կախված էր Արցախի հարցի լուծումից, իսկ Ռուսաստան-ԱՄՆ-ԵՄ արյունալի կոնսենսուսը, որի մսսին Փաշինյանը անխոնջորեն հիշեցնում է, մատնանշում է ապագա աշխարհակարգի անմարդկային բնույթը։