Երեխաներին սպանում են Ուկրաինայում, Արցախում, Գազայում և Իրանում

  • 14:15 11.03.2026

Ռուսաստանը համակարգված կերպով մարդկության դեմ հանցագործություններ է կատարում՝ անօրինական կերպով արտաքսելով ուկրաինացի երեխաներին և ստեղծելով պայմաններ նրանց անորոշ ժամանակով Ռուսաստանում պահելու համար։ Այս եզրակացությանն է հանգել ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների անկախ միջազգային հանձնաժողովը իր վերջին զեկույցում՝ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայում մարդու իրավունքների խախտումների վերաբերյալ, որը հրապարակվել է երկուշաբթի՝ մարտի 9-ին։

ՄԱԿ-ի միջազգային հանձնաժողովը ապացույցներ է հավաքել առնվազն 1205 ուկրաինացի երեխաների Ռուսաստան և նրա կողմից օկուպացված ուկրաինական տարածքներ ապօրինի արտաքսման վերաբերյալ։

ՄԱԿ-ը չի հաշվարկել, թե քանի ուկրաինացի երեխա է սպանվել Ռուսաստանի ներխուժման պատճառով, քանի որ դա կնշանակեր Ռուսաստանի ագրեսիայի ճանաչում, ինչը, միջազգային պայմանագրերի համաձայն, չի համարվում «մարդկության դեմ հանցագործություն»։

2023 թվականի գարնանը Միջազգային քրեական դատարանը (ICC) միջազգային ձերբակալման օրդեր է տվել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին վերաբերյալ՝ Դոնբասից երեխաներին արտաքսելու, այլ ոչ թե Ուկրաինայի հանդեպ ագրեսիա կատարելու կասկածանքով։

Մինչդեռ, 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին 24-ժամյա մարտերի և ագրեսիայի արդյունքում Արցախում զոհվեց 229 մարդ, այդ թվում՝ 34 քաղաքացիական անձ, որոնցից հինգը՝ երեխաներ։ Վիրավորվեց 244 մարդ, այդ թվում՝ 31 քաղաքացիական անձ, որոնցից տասը՝ երեխաներ։

Երբ Ադրբեջանը սեպտեմբերի 19-ին սկսեց իր ռազմական գործողությունը, արցախյան Սառնաղբյուր գյուղի բնակիչ Զարինե Ղազարյանը Ասկերանում էր՝ իր կրտսեր որդու՝ Կարենի համար մանկական կաթնախառնուրդ փնտրելով։ Այս մասին հաղորդել է BBC-ն։ Տարածաշրջանի ինը ամիս տևած փաստացի շրջափակման պատճառով մանկական կաթնախառնուրդը դժվար էր ձեռք բերել։

Վերադառնալով՝ Զարինեն իմացավ, որ իր որդին՝ Սեյրանը, վիրավորվել է և ռուս խաղաղապահների կողմից տեղափոխվել Ստեփանակերտի հիվանդանոց։ Սակայն հիվանդանոցում նրան սարսափելի լուր հայտնեցին. նրա մյուս երկու որդիները՝ ութամյա Միքայելը և տասը տարեկան Նվերը, զոհվել էին հրետակոծության ժամանակ։

«Մենք երեխաներին հավաքեցինք ծառերի տակ և ուզում էինք նրանց անվտանգ տեղ տանել։ Այդտեղ էլ կրակեցին մեզ վրա», – BBC-ին պատմեց 15-ամյա Արմանը։

Իսկ ավելի վաղ երեքամյա Լեոն և վեցամյա Գիտան մահացել էին, երբ նրանց մայրը՝ Մարտակերտի շրջանի Աղաբեկալանջ գյուղի բնակիչը, ստիպված էր լքել նրանց և գնալ Մարտակերտ՝ սննդամթերք գնելու համար՝ օգտագործելով բլոկադայի կտրոնները։ Պարզվեց, որ երեխաները ինքնուրույն հասել էին քաղաք, նստել էին ինչ-որ մեկի մեքենան, քնել և խեղդվել շոգից։

Այս միջադեպերը միջազգային կազմակերպությունների կողմից չեն գրանցվել որպես մարդկության դեմ ուղղված աղաղակող և հրեշավոր հանցագործություններ։

Միևնույն ժամանակ, ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը կոչ արեց անհապաղ և անկախ հետաքննություն անցկացնել Իրանի Մինաբ քաղաքում գտնվող աղջիկների դպրոցի վրա հարձակման վերաբերյալ։ Հրապարակված տեսանյութերի փորձագիտական ​​վերլուծությունը ցույց տվեց, որ ԱՄՆ «Տոմահավկ» հրթիռն է հարվածել դպրոցի մոտ գտնվող ռազմական բազային, չնայած ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շաբաթ օրը հայտարարեց, որ դպրոցի վրա հարձակման համար պատասխանատու է Իրանը։

Իրանական իշխանությունների տվյալներով՝ հրթիռային հարվածի հետևանքով զոհվել է 176 մարդ, հիմնականում երեխաներ։

Ո՞վ պետք է անցկացնի հետաքննությունը, եթե ոչ ՄԱԿ-ի հանձնաժողովը։

Արդյո՞ք ձերբակալման օրդերներ կտրամադրվեն Թրամփի, Ալիևի և երեխաների սպանությունը պատվիրած մյուսների համար։