Եվրախորհրդարանի մոտ հայոց այբուբենի հուշարձանը և Ամարասում Մաշտոցի դպրոցի “արգելքը”

  • 00:34 13.03.2026

Երեկ Ստրասբուրգում՝ Եվրոպական խորհրդարանի վարչական շենքի հարակից տարածքում, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Եվրոպական խորհրդարանի նախագահ Ռոբերտա Մեցոլայի ներկայությամբ բացվել է Հայոց այբուբենի հուշարձանը։

«Արմատագիր – երկխոսության ուժը» խորագրով արձանը տեղադրվել է Հայաստանի Հանրապետության կողմից ի նշան երախտագիտության՝ Եվրոպական խորհրդարանի շարունակական և անվերապահ աջակցության համար, ասված է Կառավարության լրատվականի հաղորդագրությունում:

Քանդակը բաղկացած է Հայոց այբուբենի տառերից:

«Այս գեղեցիկ գործով՝ Հայոց այբուբենի այս պատկերմամբ, հայերենն իր տեղն է ամրապնդում այն հարուստ և բազմազան երկխոսության մեջ, որը կոչվում է Եվրոպա», – մասնավորապես ասել է Ռոբերտա Մեցոլան և մեջբերել հայ բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանին. – «Ուր էլ լինես, այս լուսնի տակ ուր էլ գնաս, քո մայր լեզուն չմոռանաս»:

Նշելով, որ այոց այբուբենի գյուտը հայկական ինքնության կարևորագույն հիմնասյուներից է, Նիկոլ Փաշինյանն ասել է. – «Եվ շատ խորհրդանշական է այն փաստը, որ այս քանդակը կընդգծի կարևոր կապը հայկական ինքնության և եվրոպական ինքնության միջև»։

Հիշեցնենք, որ հայոց այբուբենի գյուտից հետո Մեսրոպ Մաշտոցը բացեց առաջին վանական դպրոցը արցախյան Ամարասում, որը կառուցվել էր 4-րդ դարում առաջին կաթողիկոս Գրիգոր Լուսավորչի օրոք։

Ստրասբուրգից Երևան վերադառնալուն պես Փաշինյանը կոշտ հայտարարություններ արեց Արցախի մասին՝ խոստովանելով, որ աշխատանքից ազատել է Հայոց ցեղասպանության թանգարանի տնօրենին՝ ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսին Արցախի պատմության մասին գիրք նվիրելու համար։

Փաստորեն, նա արգելեց «Արցախ» բառը բարձրաձայն արտասանելը, և ոչ միայն։ Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Հայաստանի պետկադաստրը առաջարկել է Գիտությունների ակադեմիային մշակել Հայաստանի նոր քարտեզներ, որոնք կներառեն նաև բնակավայրերի ոչ հայկական անվանումները։

Նման վերաբերմունքը գիտական հանրությանը հանգեցնում է նրան, որ Բաքվի և Անկարայի կողմից առատաձեռնորեն վճարվող օգտատերերը անխնա «ուղղում» են տվյալների բազաները և պատմությունը ինտերնետում, մինչդեռ հայ գիտնականներին նույնիսկ արգելվում է առարկել։ Ահա թե ինչ տեսք ունի Վիքիպեդիայի Ամարասի մասին հոդվածը “խմբագրելուց” հետո։ Դրանից հետո ինչո՞ւ է պետք հայոց այբուբենի հուշարձան։