
«Ադրբեջանի տարածքում գտնվող և պետության կողմից պաշտպանված բոլոր մշակութային վայրերը Ադրբեջանի սեփականությունն են, ինչպես նաև Բաքվի հայկական եկեղեցուն։ Սա հայերի մշակութային ժառանգությունը չէ, այլ Ադրբեջանի մշակութային ժառանգությունը», – հայտարարել է Բաքվի մի պատգամավոր՝ մեկնաբանելով Ստեփանակերտում երկու հայկական եկեղեցիների բարբարոսական ոչնչացումը։
Եթե Ադրբեջանում կա հայկական եկեղեցի, ապա որտե՞ղ է նրա հոտը և այնտեղ ապրող հայերը։
ՀԱԵ միայն Բաքվի թեմը, որը իրավասություն ուներ Ռուսական կայսրության Բաքվի նահանգապետության հարավարևելյան մասի նկատմամբ, 1911 թվականի դրությամբ ուներ 30,000 հավատացյալ և 15,000 ծխական։
Եթե հայկական եկեղեցիները պատկանում են Ադրբեջանին, ապա ինչո՞ւ են դրանք ոչնչացվում։ Որովհետև Բաքվի ներկայիս տերերը գիտեն, որ իրական սեփականատերերը մի օր կվերադարձնեն իրենց իրավունքները։
Ո՞վ է իրականում տիրապետում Արցախում գտնվող եկեղեցիներին, որոնցից մի քանիսն արդեն ոչնչացվել են։ Հայ Առաքելական Եկեղեցու կանոնադրության համաձայն՝ դրանց սեփականատերը Հայ Առաքելական եկեղեցին է՝ ի դեմս Ամենայն հայոց կաթողիկոսի։
Մեկ տարի առաջ Գարեգին Բ կաթողիկոսը պահանջեց մուտք գործել Արցախում մնացած եկեղեցիներ և դրանց պաշտպանությունը Շվեյցարիայում: Սա բուռն արձագանք առաջացրեց Բաքվում և Երևանում: Դրանից հետո Հայաստանում սկսվեց կաթողիկոսի դեմ լայնածավալ արշավ՝ ձերբակալություններով, վիրավորանքներով և սպառնալիքներով: Վերջերս Հայաստանում ընդունվեց օրենք, որը փաստացի սահմանափակում է եկեղեցու հողերի նկատմամբ իրավունքը: Նիկոլ Փաշինյանն իր հերթին հայտարարեց, որ ինքը մտահոգված է միայն Հայաստանի տարածքում գտնվող հուշարձանների ճակատագրով։
Այս գարնանը Հայ Առաքելական Եկեղեցին և կառավարությունը, ըստ երևույթին, համաձայնության եկան. Փաշինյանը ազատ արձակեց ձերբակալված գրեթե բոլոր քահանաներին (բացառությամբ Բագրատ Սրբազանի), իսկ Գարեգին Բ-ն ձեռնպահ մնաց Արցախում եկեղեցիների սեփականության իրավունքը պահանջելուց: Եկեղեցու վերջին հայտարարություններում բացակայում է Արցախի եկեղեցիների պաշտպանության պահանջը։
Լռում է Արցախի թեմի դեռ առաջնորդ Վրթանեսը, որը Արցախում մնացած եկեղեցիների նկատմամբ Հայ Առաքելական Եկեղեցուն իրավունքի դեմ 10 եպիսկոպոսներից մեկն է: Լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ նա ընկճախտի մեջէ: Կառավարությունը նույնպես լռում է:
«Անկախ քաղաքական նախընտրություններից հայկական ժառանգության պաշտպանությունը պարտավոր է իրականացնել Հայաստանի Հանրապետությունը, որովհետև Հայաստանի Հանրապետությունը պատասխանատու է հայկական ամբողջ մշակութային ժառանգության համար, անկախ նրանից, թե որտեղ է ինքը գտնվում, դա սահմանադրորեն ամրագրված դրույթներից մեկն է»,- նշել է Արցախի մշակույթի նախկին նախարար Սերգեյ Շահվերդյանը։
Արցախում մնացել է 60 վանք և 385 եկեղեցի։ Առանց այդ եկեղեցիների հանդեպ “սեփականության իրավունքի” ճանաչման Ադրբեջանը չի կարող հավակնել Արցախին։