BBC. «Չինաստանն է հաղթել Իրանի պատերազմում»
- 13:33 27.08.2026
Դոնալդ Թրամփը խոստացել է ամերիկացիներին «Ամերիկան կրկին առաջինը դարձնել»։ Թեև նրա հաջողությունը մինչ այժմ կասկածելի է եղել, մեկ երկիր կարող է շնորհակալություն հայտնել ամերիկյան նախագահին իր համաշխարհային դիրքի և ազդեցության բարձրացման համար՝ Չինաստանը։ Միացյալ Նահանգների գլխավոր մրցակիցը առաջատար համաշխարհային տերության տիտղոսի համար անսպասելի դիվիդենտներ ստացավ՝ նախ առևտրային պատերազմից, ապա՝ Իրանի հետ լիարժեք պատերազմից։
BBC-ն պարզում է, թե ինչպես դա տեղի ունեցավ։
Չինաստանը չի մասնակցում Պարսից ծոցի ներկայիս պատերազմին, բայց մի քանի առաջատար ամերիկացի փորձագետներ կարծում են, որ այն հաղթանակ է տանում։ Չինացի վերլուծաբանները ավանդաբար ավելի զգույշ են իրենց գնահատականներում։
Ամերիկացիները, սակայն, նշում են, որ Դոնալդ Թրամփը պատերազմը սկսել է առանց նախազգուշացման, առաջացրել է լայնածավալ էներգետիկ ճգնաժամ և կասկածի տակ է դրել Միացյալ Նահանգների պատրաստակամությունն ու կարողությունը պաշտպանելու իր դաշնակիցներին։
ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմը Իրանի հետ ռազմական և տնտեսական վնաս է հասցրել Ամերիկայի դաշնակիցներին Պարսից ծոցում և ամբողջ աշխարհում։ Մինչդեռ Չինաստանը գործել է որպես կայունացնող ուժ։
Կարնեգի հիմնադրամի Մերձավոր Արևելքի ծրագրի փորձագետները նշում են, որ Չինաստանի գլխավոր առավելությունը տարածաշրջանում ընդգծված հակառակորդների բացակայությունն է։ «Ի տարբերություն Միացյալ Նահանգների, Պեկինը բարեկամական հարաբերություններ է պահպանում բոլորի հետ, այդ թվում՝ Վաշինգտոնի հիմնական դաշնակցի՝ Իսրայելի», – գրում են նրանք։
Չինաստանի տեսանկյունից, Միացյալ Նահանգները, ըստ էության, կամավոր կերպով զինաթափվում է։ Սակայն Չինաստանում բոլորը չէ, որ կարծում են, որ սա իրենց օգտին է աշխատում։
Եթե Իրանը և Միացյալ Նահանգները համաձայնեն մեղմացնել Թեհրանի դեմ պատժամիջոցները, արևմտյան զգալի ներդրումներ կարող են մուտք գործել իրանական շուկա։ Արդյունքում, Չինաստանի երկարատև տնտեսական առավելությունը Իրանում կարող է քայքայվել, կարծում են չինացի փորձագետները։