Կկարողանա՞ Նեթանյահուն արդարանալ 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ի համար

Արաբական Միացյալ Էմիրությունները հաստատել են, որ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն կիրակի օրը այցելել է երկիր և հանդիպել նախագահ Մոհամմեդ բին Զայեդի հետ: Մի շարք լրատվամիջոցների անանուն աղբյուրների համաձայն, վարչապետը մտադիր էր անձամբ խնդրել բին Զայեդին հերքել այն տեղեկությունները, որ նա Նեթանյահուին զգուշացրել է Համասի կողմից սպասվող հարձակման մասին 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ի ներխուժումից առաջ։

Այցելությունը տեղի է ունեցել Իսրայելում աճող սկանդալի ֆոնին, որը կապված է այն հաղորդագրությունների հետ, որոնց համաձայն՝ ԱՄԷ առաջնորդը Նեթանյահուին զգուշացրել էր սպառնալիքի մասին Համասի հարձակումից մոտ մեկուկես շաբաթ առաջ։

Իսրայելական լրատվամիջոցները և Associated Press-ը, ի թիվս այլոց, հայտնել են, որ վարչապետի նպատակն էր հերքում խնդրելը։

The Wall Street Journal և The Atlantic հրատարակությունները հաղորդել են մի քանի այլ նախազգուշացումների մասին, այդ թվում՝ Եգիպտոսի հետախուզության նախկին ղեկավարի կողմից ստացված նախազգուշացման մասին, որը ստացվել էր հարձակումից ընդամենը մի քանի օր առաջ։

Հարկ է նշել, որ վերջին հայերի Արցախը լքելուց անմիջապես հետո իրավիճակը Գազայի հատվածում կտրուկ սրվեց։ Հոկտեմբերի 7-ին Իսրայելը հայտնեց Համասի կողմից իսրայելական բնակավայրերի վրա հարձակման մասին, որի հետևանքով սպանվեց 1200 մարդ և մոտ 250-ը պատանդ վերցվեցին։ Այս արյունալի միջադեպից հետո Իսրայելը Յոմ Կիպուրի պատերազմից (1973) ի վեր առաջին անգամ ռազմական դրություն հայտարարեց և Գազայի հատվածում սկսեց «Երկաթե սրեր» գործողությունը։ Ռազմական գործողության ընթացքում զոհվել է ավելի քան 70,000 պաղեստինցի։ Գործողությունը աստիճանաբար վերաճեց Լիբանանում «Հեզբոլլահի» հետ անհաշտ պայքարի, Սիրիայում Գոլանի բարձունքների Իսրայելի կողմից օկուպացիայի, իսկ 2025-2026 թվականներին՝ Իրանի հետ պատերազմի։ Այս յոթ ճակատով պատերազմները զգալի վնաս են հասցրել մուսուլմանական խմբերին և Իրանին, բայց չեն հասցրել դրանց լիակատար ոչնչացմանը։ Սակայն Նեթանյահուի կառավարության գործողությունները հանգեցրել են Իսրայելին դատապարտող հայտարարությունների և գործողությունների կտրուկ աճի Եվրոպայում, Միացյալ Նահանգներում և ամբողջ աշխարհում, ինչպես նաև Նեթանյահուի սեփական դիրքերի թուլացման, որն արդեն սկսել է կասկածի տակ դնել Իսրայելի պետականության գոյությունը։ Մերձավոր Արևելքում գերիշխանության համար բաց մրցակցություն է սկսվել Թուրքիայի և Իսրայելի միջև, որի արդյունքը դժվար է կանխատեսել։

Իսրայելում և այլ երկրներում կասկածներ կան, որ հոկտեմբերի 7-ին Համասի հարձակումը հրահրվել և «թույլատրվել» է Իսրայելի կառավարության կողմից՝ խոշոր պատերազմ սկսելու և տարածաշրջանում Իսրայելի գերիշխանությունը գետնի վրա  «ապացուցելու» համար: Նեթանյահուն այս պայքարում հաղթող չէր, որին չեն  դատում: Եվ եթե ապացուցվի, որ նա է հրահրել հոկտեմբերի 7-ի հարձակումը, Նեթանյահուն կարող է կանգնել ռազմական դատարանի առջև հենց Իսրայելում։

Հոկտեմբերի 27-ին Իսրայելում նախատեսված են խորհրդարանական ընտրություններ (եթե, իհարկե, ռազմական դրությունը չվերականգնվի, նոր պատերազմ չլինի և Նեթանյահուն չհաղթի): Իսրայելական հասարակության զգալի մասը դժգոհ է Նեթանյահուի կողմից Իսրայելի Գերագույն դատարանի առաջարկի մերժումից՝ ստեղծել հոկտեմբերի 7-ի ողբերգության հետաքննության անկախ հանձնաժողով: Քանի որ Նեթանյահուի մասնակցությունը հոկտեմբերի 7-ի հարձակմանը մնում է չպարզված, ոչ ոք չի հավատա նոր հնարավոր սադրանքներին: