ArTever։ Հայկական անիմացիայի նոր էջ՝ կապված նաև Արցախի հետ
- 21:02 24.05.2026
«ArTever » նախագիծը նոր էջ է ժամանակակից հայկական անիմացիայի պատմության մեջ՝ իր առջև դնելով երիտասարդ սերնդին ազգային արմատների հետ վերամիավորելու հավակնոտ նպատակ։
Այս նախագծի ծագումնաբանությունը անբաժանելիորեն կապված է Արցախի հետ. համահեղինակների և ստեղծագործողների թիմի մեծ մասը արցախցիներ են, որոնք վերապրել են դաժան, ամիսներ տևած շրջափակումը և 2023 թվականի սեպտեմբերին իրենց պատմական հայրենիքից հարկադիր տեղահանությունը։
Հայտնվելով Երևանում, կորցնելով իրենց տները, նախնիների հողերը և հին հայրենիքը՝ ուժեղ կամքի տեր անհատները չկոտրվեցին և չհանձնվեցին։ Հուսահատության փոխարեն նրանք ընտրեցին ստեղծագործության և մշակութային դիմադրության ուղին։
Լուրջ հոգեբանական ճգնաժամի և թշնամական ուժերի կողմից արցախյան ինքնությունը լիովին ջնջելու փորձերի ֆոնին նրանք հասկացան, որ մեր ժողովրդի պաշտպանության հիմնական գիծը տեղափոխվել է մեր ազգային գենետիկական կոդի պահպանման ոլորտ։
Այսպիսով, կորստի մոխիրներից և տեղահանման խորը ցավից ծնվեց «ArTever» նախագիծը՝ որպես կենդանի ապացույց, որ Արցախի ոգին հնարավոր չէ տեղահանել, և որպես լայնածավալ փորձ՝ վերականգնելու երիտասարդ սերնդի կապը իրենց ազգային արմատների հետ։
Գլոբալ արևմտյան և ասիական բովանդակության լիակատար գերիշխանության դարաշրջանում աշխարհի հայ երեխաները արագորեն կորցնում են իրենց հայրենի մշակութային ժառանգությանը հասանելիությունը։ Անիմացիան այսօր աշխարհում հաղորդակցման ամենահզոր և համընդհանուր լեզուն է, որը կարող է ձևավորել երեխաների արժեքները վաղ տարիքից։ Նախագծի թիմն օգտագործում է այս գլոբալ գործիքը՝ ազգային հիմնական իմաստները անմիջապես երեխաների սրտերին փոխանցելու համար՝ ամուր կամուրջ կառուցելով ավանդույթների և ժամանակակից թվային ձևաչափերի միջև։
Բոլոր անիմացիոն ֆիլմերը կհնչյունավորվեն տարբեր լեզուներով՝ ջնջելով աշխարհագրական սահմանները երիտասարդ դիտողների համար։
Ավելին, նախագիծն իրականացվում է բաց կոդով ձևաչափով։ Սա նշանակում է, որ «ArTever»-ի նյութերը բաց կերպով հասանելի կլինեն ամբողջ համաշխարհային հանրությանը, թույլ տալով մանկավարժներին, ծնողներին և ստեղծագործ անհատներին ազատորեն օգտագործել այս բովանդակությունը՝ հայկական մշակույթը առանց խոչընդոտների սովորեցնելու, զարգացնելու և տարածելու համար։
«Երբ փոքր էինք, մեր ծնողները հեքիաթներ էին պատմում. նրանք մեզ ուժ էին տալիս, հավատ էին սերմանում բարության նկատմամբ և ջերմացնում մեր հոգիները։ Սակայն այսօր իրավիճակը փոխվել է. երեխաների մեծ մասը հեքիաթներին նախընտրում է օտար մուլտֆիլմերը, և նրանք լսում են օտար բովանդակություն, ինչի արդյունքում հեռանում են հայկական մշակույթից և իրենց արմատներից։
«ArTever» պարզապես մուլտֆիլմեր չէ. դա փորձ է երեխաներին վերադարձնել իրենց արմատներին՝ անկախ նրանից, թե որտեղ են նրանք ապրում։ Մենք նոր կյանք ենք տալիս ավանդական հին հեքիաթներին, ստեղծում նոր կերպարներ և երեխաներին ցույց ենք տալիս մեր բնույթը, երաժշտությունը և արժեքները՝ բարությունը, քաջությունը և ընտանիքի կարևորությունը։
Հայկական հեքիաթները հիմնականում լի են տխրությամբ։ Մենք կստեղծենք մուլտֆիլմեր այդ հեքիաթների հիման վրա, բայց ժամանակակից ոճով՝ ավելի շատ բարությամբ և ավելի թեթև։ Մենք նախատեսում ենք մուլտֆիլմերը թարգմանել արևմտահայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և իսպաներեն լեզուներով։ Պատահական չէ նախագծի անվանումը՝ «ArTever». մենք ուզում ենք թևեր տալ երեխաներին՝ հայկական ազգային մշակույթի միջոցով։
Մուլտֆիլմերը հանրությանը հասանելի կլինեն YouTube-ում։
Մուլտֆիլմերը ժամանակակից աշխարհում հաղորդակցման ամենահզոր լեզուն են, և այս լեզուն օգտագործում ենք մեր գաղափարները երեխաներին փոխանցելու համար: Մենք համագործակցում ենք հոգեբանների և մանկավարժների հետ՝ ոչ միայն մեր մշակույթը փոխանցելու, այլև նրանց մտածողությունը զարգացնելու և ինքնավստահություն սերմանելու համար: Առաջին փուլում մենք կստեղծենք 27 մուլտֆիլմ՝ 12 երկարամետրաժ և 15 կարճամետրաժ: Սա ժամանակակից անիմացիայի կարևոր հիմք է, որը կօգնի երեխաներին կապվել հայկական մշակույթի հետ ժամանակակից և մատչելի ձևաչափով։
Այս նախաձեռնությունը հիմնված է մասնագետների և համախոհ անհատների սերտ թիմի վրա, ովքեր իրենց ողջ ստեղծագործական ներուժը ներդնում են իմաստալից ազգային արդյունք ստեղծելու գործում։
ArTever-ի հայեցակարգը շատ ավելի լայն է, քան պարզապես զվարճանքը: Որպեսզի ապահովենք, որ յուրաքանչյուր մուլտֆիլմ ունենա թերապևտիկ ազդեցություն, զարգացնի տրամաբանությունը և ցուցադրի անթերի ազգագրական ճշգրտություն, մենք ներգրավել ենք մասնագետների, այդ թվում՝ հոգեբանի, խոսքի թերապևտի և ազգագրագետի: Յուրաքանչյուր կադր՝ սկսած ավանդական զգեստներից և սրբազան զարդերից մինչև իսկական գործիքների ձայները և հայրենի երկրի ու բնության լանդշաֆտները, ամուր հիմք է դնում երեխաների ինքնավստահության և իրենց ծագման նկատմամբ հպարտության համար:
«ArTever» նախագիծը հսկայական հիմք է դնում հայկական անիմացիայի միջազգային վերածննդի համար։ Այսպիսի ազնիվ և կարևոր առաքելության իրականացումը հնարավոր դարձավ նրանց շնորհիվ, ովքեր ամբողջ սրտով հավատացին դրան։
«ԱրԹևեր» թիմը իր խորին, անկեղծ և անսահման երախտագիտությունն է հայտնում բոլոր հովանավորներին, բարեգործներին և գործընկերներին նախագծին ցուցաբերած անգնահատելի աջակցության համար», – ասաց նախագծի համահեղինակ Նարեկ Սարգսյանը Step1.am-ի հետ հարցազրույցում։
Արսեն Աղաջանյան