
Այսօր տեղի ունեցավ ՀՀ Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի գրքի շնորհանդեսը։ Վերնագիրը հնչում է որպես վերջին ութ տարիների «խոստովանություն». «Քայլ արա, մերժիր Սերժին»։ Այս կարգախոսն էր հիմք հանդիսացել 2018 թվականի հեղափոխության համար, և հենց «Սերժին մերժելու» նպատակով էր, որ Արմեն Գրիգորյանը միացավ դրան։ Ի՞նչ տեղի ունեցավ վերջին ութ տարիների ընթացքում։ Ինչո՞ւ Գրիգորյանը հանկարծակի ազատվեց աշխատանքից և այդ պաշտոնում նշանակվեց Ալեն Սիմոնյանը։ Ինչպե՞ս է Գրիգորյանը գնահատում իր սեփական ուղին։ Ինչո՞ւ Նիկոլ Փաշինյանը և նույնիսկ այսօր ամուսնացող Ալեն Սիմոնյանը մասնակցեցին նրա գրքի շնորհանդեսին։
Գրքի շնորհանդեսը վերածվեց մի տեսակ խոստովանության այն մասին, թե ինչպիսի ոգևորությամբ է սկսվել հեղափոխությունը և ինչպես է այն ավարտվել մի կետում, որտեղ գրանցվել են շատ ավելի կորուստներ, քան նվաճումներ։
Արմեն Գրիգորյանի հայրը, ըստ տեղյակ մարդկանց, մտերիմ է եղել Սերժ Սարգսյան հետ, և հենց նրա շնորհիվ է, որ Մարտունիում (Արցախ) ծնված Արմեն Գրիգորյանը կարողացել է լավ կրթություն ստանալ, այդ թվում՝ արտերկրում։ Ինչ-որ պահի, Սերժ Սարգսյանն ու Գրիգորյան ավագի ճանապարհները կտրուկ բաժանվեցին, որից հետո Արմեն Գրիգորյանը բացահայտ սկսեց հակադրվել Սերժ Սարգսյանին՝ այս ոգով միանալով Նիկոլ Փաշինյանի հեղափոխությանը և դառնալով նրա ամենամտերիմ մարդկանցից մեկը։ Հենց նրան էր մատնացույց անում Փաշինյանը, երբ մեղադրում էին, որ նրա հեղափոխությունը ի սկզբանե հակաղարաբաղյան էր. «Ինչ եք ասում, իմ անվտանգության խորհրդի քարտուղարը ղարաբաղցի է», – անմիջապես հակադարձում էր Փաշինյանը։
Արմեն Գրիգորյանը «Սերժին մերժելու» համար ստիպված էր անցնել Արցախի կորստի միջով, մինչև Հիքմեթ Հաջիևի հետ Դիլիջանում զբոսանք, «ոչ մի թիզ հող»-ի համոզված կողմնակիցից մինչև «ոչմիթիզհողականների» դեմ պայքարող մարտիկ և՝ մերժված «ղարաբաղցի հեղափոխականի»։
Գրքի վերնագիրը՝ «Քայլ արա, մերժիր Սերժին», Արմեն Գրիգորյանի փորձն է՝ ինքն իրեն ապացուցել, որ նա ցանկացել է միայն «մերժել Սերժին», իսկ դրանից հետո տեղի ունեցածը իր մեղքը չէ։
Նիկոլ Փաշինյանի ներկայությունը շնորհանդեսին և նրա ելույթը նույնպես խոստովանություն էր և «հրաժեշտ» հեղափոխությանը։ Նա հայտարարեց, որ այժմ մտածում է նոր հեղափոխության մասին՝ մեջբերելով սոցիալիստներին՝ Լենինին և Մաոյին, որոնք դեմ էին մասնավոր սեփականությանը և ժառանգական արիստոկրատիային։
Շնորհանդեսի ժամանակ Փաշինյանը հայտարարեց. «Չեմ ուզում թաքցնել, բայց վերջին ութ տարիների ընթացքում եղել են օրեր, երբ ես անիծել եմ այն օրը, երբ դարձել եմ Հայաստանի վարչապետ»։
Չնայած դժվարություններին, նա 2018-ի իրադարձությունները համարել է հաջողություն: Նա նշել է, որ գիտակցում է՝ դա դաժան է հնչում՝ հաշվի առնելով զոհված զինվորների և Արցախի ժողովրդի ծանր ճակատագիրը (ներառյալ՝ Արմեն Գրիգորյանը):
Փաշինյանը չի քննարկել Արմեն Գրիգորյանի պաշտոնանկության պատճառները. մամուլը հաղորդում է, որ Գրիգորյանը անընդունելի է եղել Եվրոպայի, Ռուսաստանի և Բաքվի համար: Բայց, հնարավոր է, Արմեն Գրիգորյանն ինքը հասել է այն կետին, երբ իր նպատակը համարում է իրագործված, թեև չափազանց բարձր գնով, բայց պատրաստ չէ ավելին վճարել:
Ալեն Սիմոնյանը, ով ներկա էր շնորհանդեսին, չասաց, թե ինչ գին է պատրաստ վճարել ինքը: Սիմոնյանն արդեն մասնակցել է Բիշքեկում կայացած հանդիպումներին՝ չբացառելով Ադրբեջան մեկնելու հնարավորությունը: Արդյո՞ք «Ադրբեջան» ասելով նա նկատի է ունեցել և Արցախը, բայց կարելի է ենթադրել, որ Արմեն Գրիգորյանը չէր մեկնի օկուպացված Արցախ:
Մի հարցը էլ է մնում բաց. Հիմքեթ Գաջիևը Դիլիջանում կարողացա՞վ Արմեն Գրիգորյանին հիշեցնել, որ ըստ Հայաստանի Անկախության հռչակագրի և Սահմանադրության՝ Արցախը Հայաստանի մաս է: Ի վերջո, Գրիգորյանը դա շատ լավ գիտի և նույնիսկ գրել է դրա մասին հեղափոխությունից առաջ. «Որպես արցախցի՝ ես սեպտեմբերի 21-ին կնշեմ Անկախության օրը, քանի որ հայ զինվորների կողմից վերահսկվող ամբողջ տարածքը Հայաստանն է: Եվ ես հավատում եմ, որ ապագայում միասին կարող ենք գերազանցել վերջին 20 տարիների հաղթանակները»:
Կարո՞ղ է Արմեն Գրիգորյանը պատասխանել այն հարցին, թե ինչու է 2018 թվականին միացել մի քաղաքական ուժի, որի առաջին գործողությունը Երևանին Ղարաբաղի բանակցային ձևաչափից հեռացնելն ու ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին խաթարելն էր՝ հայտարարելով, որ բանակցությունները Ստեփանակերտի և Բաքվի գործն են: Արդյո՞ք «Սերժին մերժելը» արժեր դրան: