Արմեն Գրիգորյանի և Նիկոլ Փաշինյանի խոստովանությունները

Այսօր տեղի ունեցավ ՀՀ Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի գրքի շնորհանդեսը։ Վերնագիրը հնչում է որպես վերջին ութ տարիների «խոստովանություն». «Քայլ արա, մերժիր Սերժին»։ Այս կարգախոսն էր հիմք հանդիսացել 2018 թվականի հեղափոխության համար, և հենց «Սերժին մերժելու» նպատակով էր, որ Արմեն Գրիգորյանը միացավ դրան։ Ի՞նչ տեղի ունեցավ վերջին ութ տարիների ընթացքում։ Ինչո՞ւ Գրիգորյանը հանկարծակի ազատվեց աշխատանքից և այդ պաշտոնում նշանակվեց Ալեն Սիմոնյանը։ Ինչպե՞ս է Գրիգորյանը գնահատում իր սեփական ուղին։ Ինչո՞ւ Նիկոլ Փաշինյանը և նույնիսկ այսօր ամուսնացող Ալեն Սիմոնյանը մասնակցեցին նրա գրքի շնորհանդեսին։

Գրքի շնորհանդեսը վերածվեց մի տեսակ խոստովանության այն մասին, թե ինչպիսի ոգևորությամբ է սկսվել հեղափոխությունը և ինչպես  է այն ավարտվել մի կետում, որտեղ գրանցվել են շատ ավելի կորուստներ, քան նվաճումներ։

Արմեն Գրիգորյանի հայրը, ըստ տեղյակ մարդկանց, մտերիմ է եղել Սերժ Սարգսյան հետ, և հենց նրա շնորհիվ է, որ Մարտունիում (Արցախ) ծնված Արմեն Գրիգորյանը կարողացել է լավ կրթություն ստանալ, այդ թվում՝ արտերկրում։ Ինչ-որ պահի, Սերժ Սարգսյանն ու Գրիգորյան ավագի ճանապարհները կտրուկ բաժանվեցին, որից հետո Արմեն Գրիգորյանը բացահայտ սկսեց հակադրվել Սերժ Սարգսյանին՝ այս ոգով միանալով Նիկոլ Փաշինյանի հեղափոխությանը և դառնալով նրա ամենամտերիմ մարդկանցից մեկը։ Հենց նրան էր մատնացույց անում Փաշինյանը, երբ մեղադրում էին, որ նրա հեղափոխությունը ի սկզբանե հակաղարաբաղյան էր. «Ինչ եք ասում, իմ անվտանգության խորհրդի քարտուղարը ղարաբաղցի է», – անմիջապես հակադարձում էր Փաշինյանը։

Արմեն Գրիգորյանը «Սերժին մերժելու» համար ստիպված էր անցնել Արցախի կորստի միջով, մինչև Հիքմեթ Հաջիևի հետ Դիլիջանում զբոսանք, «ոչ մի թիզ հող»-ի համոզված կողմնակիցից մինչև «ոչմիթիզհողականների» դեմ պայքարող մարտիկ և՝ մերժված «ղարաբաղցի հեղափոխականի»։

Գրքի վերնագիրը՝ «Քայլ արա, մերժիր Սերժին», Արմեն Գրիգորյանի փորձն է՝ ինքն իրեն ապացուցել, որ նա ցանկացել է միայն «մերժել Սերժին», իսկ դրանից հետո տեղի ունեցածը իր մեղքը չէ։

Նիկոլ Փաշինյանի ներկայությունը շնորհանդեսին և նրա ելույթը նույնպես խոստովանություն էր և «հրաժեշտ» հեղափոխությանը։ Նա հայտարարեց, որ այժմ մտածում է նոր հեղափոխության մասին՝ մեջբերելով սոցիալիստներին՝ Լենինին և Մաոյին, որոնք դեմ էին մասնավոր սեփականությանը և ժառանգական արիստոկրատիային։

Շնորհանդեսի ժամանակ Փաշինյանը հայտարարեց. «Չեմ ուզում թաքցնել, բայց վերջին ութ տարիների ընթացքում եղել են օրեր, երբ ես անիծել եմ այն ​​օրը, երբ դարձել եմ Հայաստանի վարչապետ»։

Չնայած դժվարություններին, նա 2018-ի իրադարձությունները համարել է հաջողություն: Նա նշել է, որ գիտակցում է՝ դա դաժան է հնչում՝ հաշվի առնելով զոհված զինվորների և Արցախի ժողովրդի ծանր ճակատագիրը (ներառյալ՝ Արմեն Գրիգորյանը):

Փաշինյանը չի քննարկել Արմեն Գրիգորյանի պաշտոնանկության պատճառները. մամուլը հաղորդում է, որ Գրիգորյանը անընդունելի է եղել Եվրոպայի, Ռուսաստանի և Բաքվի համար: Բայց, հնարավոր է, Արմեն Գրիգորյանն ինքը հասել է այն կետին, երբ իր նպատակը համարում է իրագործված, թեև չափազանց բարձր գնով, բայց պատրաստ չէ ավելին վճարել:

Ալեն Սիմոնյանը, ով ներկա էր շնորհանդեսին, չասաց, թե ինչ գին է պատրաստ վճարել ինքը: Սիմոնյանն արդեն մասնակցել է Բիշքեկում կայացած հանդիպումներին՝ չբացառելով Ադրբեջան մեկնելու հնարավորությունը: Արդյո՞ք «Ադրբեջան» ասելով նա նկատի է ունեցել և Արցախը, բայց կարելի է ենթադրել, որ Արմեն Գրիգորյանը չէր մեկնի օկուպացված Արցախ:

Մի հարցը էլ է մնում բաց. Հիմքեթ Գաջիևը Դիլիջանում կարողացա՞վ Արմեն Գրիգորյանին հիշեցնել, որ ըստ Հայաստանի Անկախության հռչակագրի և Սահմանադրության՝ Արցախը Հայաստանի մաս է: Ի վերջո, Գրիգորյանը դա շատ լավ գիտի և նույնիսկ գրել է դրա մասին հեղափոխությունից առաջ. «Որպես արցախցի՝ ես սեպտեմբերի 21-ին կնշեմ Անկախության օրը, քանի որ հայ զինվորների կողմից վերահսկվող ամբողջ տարածքը Հայաստանն է: Եվ ես հավատում եմ, որ ապագայում միասին կարող ենք գերազանցել վերջին 20 տարիների հաղթանակները»:

Կարո՞ղ է Արմեն Գրիգորյանը պատասխանել այն հարցին, թե ինչու է 2018 թվականին միացել մի քաղաքական ուժի, որի առաջին գործողությունը Երևանին Ղարաբաղի բանակցային ձևաչափից հեռացնելն ու ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին խաթարելն էր՝ հայտարարելով, որ բանակցությունները Ստեփանակերտի և Բաքվի գործն են: Արդյո՞ք «Սերժին մերժելը» արժեր դրան: