«Ոսկորների վրա պարելուց» հետո Բաքուն հայերին վախեցնում է նոր «սեպտեմբերով»

Բաքուն, ըստ երևույթին, զարմացած էր Հայաստանի բուռն արձագանքից արտերկրյա դեսպանների այցին Արցախ. նրանք կարծում էին, որ Հայաստանը վաղուց կորցրել է կապը իր ազգային արմատների հետ և զոմբիի պես ինքնասպան է լինում: Պարզվեց, որ Ադրբեջանի «հաղթանակները» Արցախում դեռևս համարվում են էթնիկ զտումներ, իսկ եվրոպացի դեսպաններին չի հաջողվել համոզել Գանձասարի և Դադիվանքի մասին ստերով։

Բաքվի մի հրատարակություն նշել է, որ ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն, որը ժամանել էր Երևան օկուպացված Արցախից, իր այցելած վայրերը անվանել է ադրբեջաներեն՝ Քելբաջար և Աղդերե: Պետական ​​«Արմենպրես» լրատվական գործակալությունը սկզբում փակագծերում գրել է շրջանների իրական անունները, ապա հեռացրել դրանք, բայց ներառել Գանձասարի և Դադիվանքի իսկական անունները։

«Հասցեները փոխարինելը երբեք լավ չի ստացվել հայկական կողմի մոտ: Սեպտեմբերը թույլ չի տա, որ ստեք…», – գրում է Բաքվի հրատարակությունը։

Բաքուն «սեպտեմբերից» բացի այլ փաստարկներ չունի. հիշեցնենք, որ 2020 թվականի ագրեսիան սկսվել է սեպտեմբերի 27-ին, Ջերմուկի վրա հարձակումը՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-14-ին, իսկ 2023 թվականի սեպտեմբերի 17-ի ագրեսիան Արցախում բերել է վերջնական օկուպացիայի և բնիկ բնակչության տեղահանության։

Ադրբեջանը չունի Արցախի հանդեպ “իրավունքի” այլ «ապացույց», բացի արյունոտ ուժի։ Եվ դեսպանների ամոթալի այցից հետո Արցախ դա լիովին ակնհայտ դարձավ։

Արտասահմանյան դեսպանատներն ու միջազգային կազմակերպությունները այս օրերին բառացիորեն ողողված էին հայկական տարբեր ինստիտուտների կոչերով և հայտարարություններով, որոնք բացահայտում էին Բաքվի ստերը և հայոց պատմության սեփականաշնորհումը օրինականացնելու փորձերը։

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը, որը Արցախում գտնվող եկեղեցիների օրինական սեփականատերն է, ակնկալում է, որ օտարերկրյա դեսպանները պատշաճ կերպով կգնահատեն հայկական սրբավայրերի ինքնության աղավաղումը, Արցախի հոգևոր և մշակութային ժառանգության վրա հարձակումները և հայատյաց քաղաքականությունը, և որ նրանց մասնակցությունը չի նպաստի հայկական պատմական ժառանգության յուրացման քաղաքականության արդարացմանը։

Հայտարարության մեջ ասվում է, որ Արվժցախի հոգևոր ժառանգության անձեռնմխելիության պահպանումը և հայկական եկեղեցիների ու այն ստեղծած ժողովրդի իրավունքների իրականացումը անբաժանելի միջազգային պատասխանատվություն է։

«Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության Հայաստանի անդամները ևս նշել են, որ «վերջին իրադարձությունները խորացնում են անվստահությունը և լրացուցիչ տարածք են ստեղծում նրանց համար, ովքեր պնդում են, որ երկխոսությունն անիմաստ է, իսկ խաղաղության հասնելու փորձերը՝ ապարդյուն»։

Արցախի ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության կոմիտեն իր հայտարարության մեջ նշում է, որ դիվանագետների մասնակցությունը նման միջոցառումներին «ստեղծում է նորմալության զգացողություն հիմնարար աննորմալ իրավիճակում»։ Լեռնային Ղարաբաղում տները ցուցադրվում են առանց իրենց տերերի, իսկ եկեղեցիները՝ առանց իրենց հավատացյալների։ Դա զզվելի է, և դիվանագիտական ​​կորպուսի՝ դիվանագետների, որոնք լիովին տեղյակ են 36 ամիս առաջ Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած մարդասիրական աղետի մասին, ներգրավվածությունը բացարձակապես անհասկանալի է, ասվում է կազմակերպության բաց նամակում։

«Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ-ն կոչ է անում Եվրոպական Միությանը պնդել, որ Ադրբեջանը կատարի Միջազգային քրեական դատարանի ժամանակավոր որոշումը և կանխի հայկական ժառանգության ոչնչացումը, վանդալիզմը, յուրացումը և փոփոխությունը, ինչպես նաև նպաստել Ադրբեջանի համար անկախ միջազգային դիտորդական առաքելության ստեղծմանը՝ ադրբեջանական վերահսկողության տակ գտնվող հայկական մշակութային ժառանգության պաշտպանությունն ապահովելու համար։

Օտարերկրյա դեսպաններին ուղղված դիմումի մոտ 50 ստորագրողներ պահանջել են ապահովել Արցախի բռնի տեղահանված հայ բնակչության՝ իրենց տները անվտանգ, արժանապատիվ և առանց խտրականության վերադառնալու իրավունքը։

Բաքուն ոչինչ չունի առաջարկելու, բացի նոր «սեպտեմբերից»։