Ռուսաստանը Հայաստանում կմնա, մինչև ընդունում-հանձնումը չավարտվի

Բուն TV-ի «Երրորդ ժամկետ» հաղորդաշարի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը, անդրադառնալով հայ-ռուսական հարաբերություններին` նշել է, որ այն առաջվանը չի կարող լինել. «Քանի դեռ Հայաստանում խաղաղության միջավայր է, Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունները չեն կարող նույնը լինել, որովհետև ուրիշ բան է Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները հակամարտության պայմաններում, ուրիշ բան է Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները խաղաղության պայմաններում»։

Փաշինյանի հայտարարությունը կարող է մեկնաբանվել տարբեր ձևերով, այդ թվում՝ ռուսական բազայի և սահմանապահների դուրսբերման լույսի տակ, ինչպես նաև Երևանի՝ նոր՝ ոչ ռուսական անվտանգության համակարգին միանալու առումով։ Քաղաքական և իրավական առումով սա պետք է հանգեցնի ռուս-հայկական երկկողմ և բազմակողմ պայմանագրերի բարդ ցանցի (ներառյալ ՀԱՊԿ-ը և ԵԱՏՄ-ն) չեղարկմանը, ինչպես նաև Հայաստանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայության իրավական հիմքի՝ 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի վերացմանը։

Հայաստանի, Թուրքիայի և Ռուսաստանի կառավարությունները զգուշորեն խուսափում են Կարսի պայմանագրի մասին հիշատակելուց՝ չնշելով, թե արդյոք պայմանագիրը դեռևս ուժի մեջ է, թե գաղտնի կերպով չեղարկվել է։ Փաշինյանի կողմից նշված «հակամարտությունը» Կարսի պայմանագրի հետևանքն է՝ հայկական տարածքների բաժանումը Թուրքիայի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև։ Եվ Ռուսաստանը կարող է Հայաստանից հեռանալ միայն այն դեպքում, եթե այս «հակամարտության» աղբյուրը՝ Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը, այլևս ուժի մեջ չեն՝ կամ առանց 1921-ին գծված սահմանների փոփոխության, կամ էլ Հայաստանի լիակատար ոչնչացմամբ։ Ռուսաստանը կմնա, մինչև ընդունում-հանձնումը չավարտվի։