Իրան. Իսրայելը ժամանակացույց է նշում ԱՄՆ-ի «հարձակման» համար, և դա «օրերի հարց» չէ

Իսրայելի պաշտպանության ուժերի (ԻՊՈւ) շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Էյլ Զամիրը այս շաբաթավերջին Վաշինգտոնում հանդիպել է Պենտագոնի պաշտոնյաների հետ՝ Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը քննարկելու համար։

Ինչպես հաղորդում է «Գալեյ Զահալ» (GLZ) լրագրող Դորոն Կադոշը X-ում, Զամիրը վերջերս գնահատել է իրավիճակը՝ ասելով, որ ԱՄՆ-ն կարող է հարձակվել Իրանի վրա «երկու շաբաթից մինչև երկու ամիս» ընթացքում։ «Գնահատականն այն է, որ առաջիկա օրերին հարձակում չի սպասվում, գոնե դեռևս ոչ, և, կարծես, ԱՄՆ-ն ամեն ինչ չի կիսում Իսրայելի հետ և բացառում է Իսրայելին իր որոշումների կայացման գործընթացներից», – գրել է Կադոշը։

GLZ-ի անվտանգության բարձրաստիճան աղբյուրները կարծում են, որ առաջիկա շաբաթները լարված կլինեն, քանի որ Իրանը նշում է Իսլամական հեղափոխության 47-ամյակը («Ֆաջրի տասը օրերը», փետրվարի 1-11), իսկ փետրվարի կեսերը կնշեն հունվարի սկզբին տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ հազարավոր ցուցարարների մահվան 40-ամյակը։

Իսրայելը վախենում է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կարող է համաձայնության գալ Իրանի հետ միջուկային ծրագրի վերաբերյալ, սակայն համաձայնագիրը չի ներառի բալիստիկ հրթիռները: CNN-ը հաղորդել է, որ Թեհրանը հրաժարվել է քննարկել Վաշինգտոնի պահանջը՝ սահմանափակելու իր բալիստիկ հրթիռների հեռահարությունը։

Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեին զգուշացրել է, որ ԱՄՆ-ի ցանկացած հարձակում կհանգեցնի տարածաշրջանային հակամարտության: ԱՄՆ-ն տարածաշրջան է ուղարկել ավիակիր, իսկ Իրանը ռազմածովային զորավարժություններ է անցկացնում Հորմուզի նեղուցում։

Թրամփն ասել է, որ Իրանը «լուրջ» բանակցություններ է վարում Վաշինգտոնի հետ և հույս է հայտնել, որ կկարողանան հասնել «ընդունելի» համաձայնության: Թրամփը նաև նշել է, որ ԱՄՆ-ն տարածաշրջանում ունի «շատ մեծ և հզոր նավեր»։

«[Թրամփը] անընդհատ ասում է, որ նավեր է բերել… Իրանի ժողովուրդը չի վախենա նման բաներից», – կիրակի օրը իր ելույթում ասել է Իրանի հոգևոր առաջնորդ Խամենեին։

Այս կիրակի Իրանը նախատեսում է սկսել երկօրյա ռազմածովային զորավարժություններ՝ Հորմուզի նեղուցում, որը աշխարհի ամենակարևոր նավագնացության ուղիներից մեկն է և էներգակիրների մատակարարման հիմնական երթուղին։

Նավթի համաշխարհային առևտրի մոտ մեկ հինգերորդն անցնում է այս ջրային ուղով, որը մոտ 33 կիլոմետր լայնություն ունի Իրանի և Օմանի միջև գտնվող իր ամենափոքր կետում։ Իրանը նախկինում սպառնացել էր փակել նեղուցը հարձակման դեպքում։

«Մենք այնտեղ ունենք աշխարհի ամենամեծ և ամենահզոր նավերը, շատ մոտ։ Հուսով ենք, որ կկարողանանք համաձայնության գալ։ Եթե մենք համաձայնության չհասնենք, կիմանանք, թե արդյոք նա (Խամենեին, որը խոսել է տարածաշրջանային պատերազմի մասին – խմբ.) ճիշտ էր», – ասել է ամերիկացի առաջնորդը։

Հայտարարությունների կոշտ տոնին չնայած, և՛ Թեհրանը, և՛ Վաշինգտոնը շարունակում են ազդարարել բանակցությունների հնարավորության մասին։ ԱՄՆ նախագահը նախկինում հայտարարել էր, որ կարծում է, որ Իրանը, ի վերջո, կնախընտրի համաձայնագիր կնքել իր միջուկային և հրթիռային ծրագրերի վերաբերյալ, քան ուղղակի ռազմական հակամարտության մեջ մտնել։ Թեհրանը, իր հերթին, հաստատել է միջուկային բանակցություններին վերադառնալու իր պատրաստակամությունը, եթե երկրի հրթիռային զենքը և պաշտպանական հնարավորությունները չներառվեն օրակարգում։

Թուրքիան, Եգիպտոսը և Կատարը աշխատում են այս շաբաթվա վերջին Անկարայում Թրամփի դեսպան Սթիվ Վիտկոֆի և Իրանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հանդիպումը կազմակերպելու ուղղությամբ, Axios-ին հայտնել են երկու աղբյուրներ։