Միջուկային պատերազմի հրահրում. տարածաշրջանը կարող է դառնալ փորձադաշտ

Մարտի 21-ի առավոտյան Միացյալ Նահանգները և Իսրայելը հարվածել են Նաթանզում գտնվող Ահմադի Ռոշանի ուրանի հարստացման համալիրին, հայտարարել է Իրանի Ատոմային էներգիայի կազմակերպությունը (AEOI):

«Տեխնիկական գնահատումը ցույց է տվել, որ ռադիոակտիվ նյութերի արտահոսք չկա, և շրջակա տարածքների բնակիչների համար վտանգ չկա», – ասվում է կազմակերպության սոցիալական ցանցերում իր էջում տարածված հայտարարության մեջ:

Վերջերս իսրայելական հրթիռը հարվածել է Իրանի Բուշերի ատոմակայանին՝ առաջացնելով նոր տագնապի ալիք այն մասին, որ Իրանում պատերազմը կարող է վերածվել ավելի մեծ տարածաշրջանային հակամարտության, որը կարող է առաջանալ «պատահական» միջուկային միջադեպի կամ միտումնավոր միջուկային հարվածի պատճառով:

Մինչդեռ տարածաշրջանի երկրները և համաշխարհային տերությունները դեռևս պատերազմի մեջ չեն մտել, միջուկային բաղադրիչի օգտագործումը կարող է աշխարհը վերածել Երրորդ համաշխարհային, հնարավոր է՝ միջուկային պատերազմի ասպարեզի:

Ի պատասխան Իրանը երկու միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռ է արձակել Հնդկական օվկիանոսում գտնվող Դիեգո Գարսիայի ԱՄՆ և Մեծ Բրիտանիայի ռազմական բազայի վրա, որը գտնվում է Իրանից 4000 կմ հեռավորության վրա: Ըստ The Wall Street Journal-ի (WSJ)՝ սա Իրանի կողմից միջին հեռահարության հրթիռների առաջին մարտական ​​կիրառումն է և ԱՄՆ շահերին սպառնալու առաջին նշանակալի փորձը Մերձավոր Արևելքից դուրս։ Իրանը նաև շարունակում է հարվածներ հասցնել տարածաշրջանի երկրներին՝ թիրախավորելով ամերիկյան օբյեկտները։

Ավելի վաղ Ռիադում տեղի է ունեցել հանդիպում, որին մասնակցել են Սաուդյան Արաբիայի, Ադրբեջանի, Հորդանանի, ԱՄԷ-ի, Բահրեյնի, Պակիստանի, Թուրքիայի, Սիրիայի, Կատարի, Քուվեյթի, Լիբանանի և Եգիպտոսի արտաքին գործերի նախարարներն ու ներկայացուցիչները։

Մասնակիցները ընդգծել են, որ Իրանը պետք է անհապաղ դադարեցնի բոլոր հարձակումները և զերծ մնա հարևան երկրների դեմ ուղղված ցանկացած սադրիչ գործողությունից կամ սպառնալիքից։ Նրանք քննարկել են Հորդանանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի վրա Իրանի հարվածները։

Այս համատեքստում մասնակիցները վերահաստատել են իրենց աջակցությունը Լիբանանի անվտանգությանը, կայունությանը և տարածքային ամբողջականությանը և դատապարտել են Իսրայելի ագրեսիան Լիբանանի դեմ և նրա էքսպանսիոնիստական ​​քաղաքականությունը տարածաշրջանում։

Միևնույն ժամանակ, Միացյալ Թագավորությունը, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Նիդեռլանդները, Իտալիան և Ճապոնիան համատեղ հայտարարություն են տարածել, որով դատապարտել են Իրանի հարձակումները Պարսից ծոցում քաղաքացիական առևտրային նավերի վրա և Հորմուզի նեղուցի փաստացի շրջափակումը։

NEWS.am-ի հետ հարցազրույցում Հայաստանում Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրգոլամին նշել է, որ պատերազմի ընթացքում «մենք ականատես ենք եղել բազմաթիվ սադրիչ և ապակողմնորոշող գործողությունների, որոնք ուղղված էին Իրանի և նրա հարևանների միջև խնդիրներ ստեղծելուն: Նմանատիպ միջադեպեր տեղի են ունեցել Նախիջևանում, Օմանում, Սաուդյան Արաբիայում և Թուրքիայում»: Նա հավելել է, որ «ադրբեջանական կողմը չպետք է ենթարկվի Իրանի թշնամիների ազդեցությանը և չպետք է մասնակցի կործանարար և վտանգավոր խաղերի: Իրանը իր պարտքն է համարում պահպանել անվտանգությունն ու կայունությունը Հարավային Կովկասում, և ամերիկյան և իսրայելական տարրերի ներկայությունը խաթարում է տարածաշրջանային անվտանգությունն ու կայունությունը: Հետևաբար, Ադրբեջանի Հանրապետությունը պետք է չափազանց զգոն լինի»:

Իրանական կողմի խոսքով՝ պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքը մինչ օրս չի օգտագործվել Իրանի դեմ: Սա նաև նպաստում է երկրի անվտանգությանն ու կայունությանը: «Մենք ուշադիր ուսումնասիրում ենք Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի բոլոր գործողությունները, դրանց աղբյուրները և նրանց աջակցության համար տրամադրված օգնությունը», – նշել է դեսպանը:

Դեսպանը նշել է, որ Թուրքիան զգոն է, որպեսզի չդառնա Իրանին թուլացնելուն ուղղված սիոնիստական ​​դավադրության զոհ:

Իսրայելը համարում է իրեն «ուրիշներին գերազանցող ցանց» և աստիճանաբար տարածաշրջանը ներքաշում է աղետի մեջ, հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։

«Իսրայելի քաղաքական սպանությունները, մասնավորապես Իրանի կառավարությանը և քաղաքական գործիչներին ուղղվածները, անօրինական են և խախտում են ավանդական ռազմական իրավունքի կանոնները։ Սա պետք է հնարավորինս շուտ դադարեցվի», – ասել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը։

Նա հայտարարել է, որ «պատերազմը սկսել է տարածվել Լիբանան», Իրաքում ևս իրավիճակը «ավելի ու ավելի բարդ է դառնում»։ Նա հավելել է, որ Անկարան շարունակական ջանքեր է գործադրում հակամարտությունը դադարեցնելու համար։

Ֆիդանը սկսել է մաքոքային դիվանագիտություն տարածաշրջանի երկրների միջև՝ պատերազմը դադարեցնելու քայլերը քննարկելու համար։

Մասնագետները նշում են, որ միջուկային պատերազմ հրահրելը կարող է Մերձավոր Արևելքը վերածել անմարդաբնակ տարածաշրջանի։