Հայ-իրանական կամուրջ «Թրամփ ճանապարհի» վրայով

Նիկոլ Փաշինյանը ցուցադրեց Հայաստանի պատմության մեջ ամենաերկար կամրջի սյուները, որը տանում է դեպի Իրանի հետ սահման։ «Կամուրջը կլինի 700 մետր երկարությամբ։ Այս չափի կամուրջ Հայաստանի պատմության մեջ երբեք չի կառուցվել», – ասաց նա Մեղրիում։

Արդյո՞ք այս կամուրջը կառուցվելու է «Թրամփի ճանապարհի» վրայով, որպեսզի հայ-իրանական ճանապարհը չհատի այն ։

Իրան-Հայաստան սահմանով վերգետնյա կամ ստորգետնյա ճանապարհի տարբերակը քննարկվել է դեռևս 1998-99 թվականներին՝ այսպես կոչված «Գոբլի պլանի» շրջանակներում։ Սակայն այս տարբերակի շուրջ համաձայնության գալ հնարավոր չէր Ալիևի դիրքորոշման պատճառով։

Ներկայումս «Թրամփի ճանապարհի» երթուղին և լայնությունը դեռևս որոշված ​​չեն, և պարզ չէ, թե ով է այն վերահսկելու։ Հայ-իրանական սահմանի երկայնքով գտնվող տարածքը 49 տարով փոխանցվել է ամերիկյան ընկերությանը, և պարզ չէ, թե ինչպես իրանա-հայկական հաղորդակցությունները կիրականացվեն Թրամփի ճանապարհը բացելուց հետո։

Չնայած «Թրամփի ճանապարհի» մասին հայտարագրին, որը «անարգել» կկապի Զանգիլանը Նախիջևանի հետ, «գետնի վրա» աշխատանքները դեռևս չեն սկսվել, սակայն վրաց-հայ-իրանական «Հյուսիս-հարավ» մայրուղու շինարարությունը ակտիվորեն առաջ է շարժվում։

Սյունիքի մարզում Հյուսիս-Հարավ նախագիծը ներառում է 15 կամուրջների և երկու թունելների կառուցում: Թունելներից մեկը, որը գտնվում է Մեղրիից մոտավորապես 15 կիլոմետր հեռավորության վրա, արդեն փորվել է: Երկրորդը նախատեսվում է կառուցել անմիջապես հայ-իրանական սահմանի վրա։

Ջերմուկում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց Ադրբեջանի հետ սահմանի սահմանազատման և սահմանազատման գործընթացն արագացնելու անհրաժեշտության մասին՝ համաձայն 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրի: Գրեթե միաժամանակ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարը Բաքվում լրագրողներին ասաց, որ սահմանազատման գործընթացը շարունակվում է։

Մեղրին «Խաղաղության խաչմերուկի» սիրտն է,- ասաց Նիկոլ Փաշինյանը: «Համայնքի ղեկավարը մեզ վստահեցնում է, որ Մեղրիում անշարժ գույքի գները կրկնապատկվել են: Վստահ եմ, որ մինչև տարեվերջ մենք կոնկրետ քայլեր կձեռնարկենք երկաթուղու կառուցման հետ կապված, ինչը, ի դեպ, կնշանակի բազմաթիվ աշխատատեղերի ստեղծում Մեղրիում», – ասաց Փաշինյանը։

Երբ Փաշինյանը այցելում է Հայաստանի հարավ, կա վտանգ, որ նույն «խաղաղությունը», որը նա բերեց Արցախ, կարող է բերվել նաև Սյունիք, հայտարարեց ընդդիմադիր Սամվել Կարապետյանը:

Երեկ Կապանում ելույթ ունենալով՝ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հիշեց 2021 թվականը. «Հավանաբար հիշում եք ընդդիմության բարձրացրած աղմուկը։ Եվ այդ ընտրությունների ժամանակ նրանք խոսում էին Սյունիքը հանձնելու, միջանցք տրամադրելու մասին։ Ես այն ժամանակ այս հրապարակում հայտարարեցի, որ միջանցք չի լինի։ Անցել է հինգ տարի։ Մեր կառավարությունը պահեց իր խոստումը։ Ոչ միայն միջանցք չկա, այլև կա խաղաղություն և կա TRIPP-ը, որը կդառնա Սյունիքի զարգացման կարևոր հիմքերից մեկը։ Ձեզանից շատերը տեսել և գիտեն, որ մենք կառուցել ենք բազմաթիվ ամրացված շրջաններ։ Դրանցից 22-ը Սյունիքում են»։

Պարսից ծոցում տեղի ունեցողի լույսի ներքո անվտանգության հարցերը, այդ թվում՝ Իրանի վերաբերմունքը, նույնպես պահանջում են հետագա վերլուծություն, ասաց Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը, պատասխանելով Վաշինգտոնի մասնակցությամբ Հայաստանի հարավում տրանսպորտային միջանցք բացելու հեռանկարի վերաբերյալ հարցին։ Դեսպանի խոսքով՝ Ռուսաստանը հենց սկզբից ակտիվորեն մասնակցել է տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակման ջանքերին։ Ռուսաստանը ոչ միայն աջակցում է դրան, այլև պատրաստ է հետագայում նպաստել դրան, նշեց Սերգեյ Կոպիրկինը։

Իհարկե, Հայաստանի վարչապետը ինքը նշեց, որ հաշվի առնելով այս իրադարձությունները, այս նախագիծը ներկայումս ԱՄՆ վարչակազմի համար առաջնահերթություն չէ: Հետևաբար, ժամանակացույցի որոշ ուշացումներ հնարավոր են, ասաց Կոպիրկինը: