Ալիևի և Իսրայելի կապերի մասին բացահայտումներ՝ Իրանի հետ պատերազմի հավանական վերսկսման ֆոնին

Vanity Fair ամսագրում հրապարակված հետաքննության համաձայն՝ հոլանդական հետախուզությունը, Քուշների հեռախոսը հսկելիս, պարզել է, որ ադրբեջանական բանկից մեծ գումար է փոխանցվել Արաբական Միացյալ Էմիրություններում գտնվող հաշվին։

Այս մասին հաղորդվել է ամերիկացի հետաքննող լրագրող Մեթյու Քոուլի հոդվածում, որը հրապարակվել է հոկտեմբերի 22-ին։ Հոդվածը նրա նոր՝ «Արքայազններ և գողեր» գրքից մի հատված է։

Հետաքննությունը վերաբերում է մոտ 750 միլիոն դոլար պարունակող բանկային հաշվի, ինչպես նաև ևս մեկ միլիարդ դոլարի, որը ենթադրաբար փոխանցվել է Իսրայելին Ադրբեջանի միջոցով։

Հեղինակի աղբյուրների համաձայն՝ մինչև 2018 թվականի գարունը ԱՄԷ նախագահ Մոհամմեդ բին Զայեդը մոտ 1 միլիարդ դոլար էր փոխանցել Իսրայելին Ադրբեջանի միջոցով, որը ենթադրաբար նախատեսված էր Քուշների համար։

Հոդվածում պնդվում է, որ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն պետք է տեղեկատվություն ստանար այս հաշվից հնարավոր փոխանցումների մասին։ Հեղինակի խոսքով՝ Իսրայելում ԱՄՆ նախկին դեսպան Դեյվիդ Ֆրիդմանը միջնորդ է եղել Քուշների և Նեթանյահուի միջև։

Ադրբեջանի դերը միջազգային ֆինանսական գործարքներում նախկինում էլ հետաքննող լրագրության թեմա է եղել։

2017 թվականին Կազմակերպված հանցագործության և կոռուպցիայի լուսաբանման նախագիծը (OCCRP) և նրա գործընկերները հրապարակեցին «Ադրբեջանական լվացքատուն» խորագրով խոշոր հետաքննություն։

Հետաքննությունը փաստաթղթավորել է մոտ 2.9 միլիարդ դոլարի ընդհանուր արժողությամբ ֆինանսական գործարքներ, որոնք իրականացվել են 2012-2014 թվականների միջև տարբեր ընկերությունների և բանկային հաշիվների միջոցով։

Իսկ վերջերս գերմանական հետախուզության նախկին ղեկավարը մեղադրվեց Ադրբեջանի համար աշխատելու և մեծ գումարներ ստանալու մեջ։

Ադրբեջանի ներգրավվածությունը կոռուպցիայի և իր շահերը առաջ մղելու այլ ոչ լեգալ սխեմաների մեջ այլևս զարմանալի չէ։ Սակայն, ներկայիս տարածաշրջանային պայմաններում, Ալիևի միջնորդությունը Իսրայելի և Քուշների փեսայի հետ կապված հարցերում կարող է դառնալ Բաքվի Աքիլեսյան գարշապարը։ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանին նոր հարվածներ հասցնելու հնարավորության մասին ենթադրությունների ֆոնին Թեհրանը հայտարարում է, որ այս անգամ կհարվածի բոլոր այն երկրներին, որոնց ԱՄՆ-ն և Իսրայելը կօգտագործեն Իրանի դեմ։

Մինչ օրս Ադրբեջանը խուսափել է նման հարվածներից, բացառությամբ 2026 թվականի մարտին Նախիջևանի օդանավակայանի վրա հարձակման։ Իրավիճակն այժմ ավելի է վատթարացել, հատկապես այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանի ներկայացուցիչը մնաց դահլիճում ՄԱԿ-ում Նեթանյահուի ելույթի ժամանակ, մինչդեռ իսլամական երկրները, այդ թվում՝ Թուրքիան, հեռացան։ Բաքվում վերջերս հյուրընկալվեց Իսրայելի նախագահը, և կրկին շատ երկրների ներկայացուցիչներ լքեցին դահլիճը նրա ելույթի ժամանակ։

Իսրայելի վարչապետը, որը նախկինում խոսել էր Իսրայելի գոյությանը սպառնալիքի մասին, կարող է նոր հարձակումներ սկսել Իրանի վրա ընտրություններից ընդամենը մի քանի օր առաջ՝ կանխելու սեփական ձախողումը և Իսրայելին սպառնացող գոյաբանական վտանգը։ Նեթանյահուն հստակորեն պահանջում է, որ Ադրբեջանը միջամտի Իրանի դեմ նոր պատերազմին, սակայն Ադրբեջանի և Իսրայելի կապերի մասին բացահայտումները և այլ փաստեր կարող են Ալիևին թիրախ դարձնել։