“Կառավարությունը արցախցիների վերադարձի պահանջ չի ներկայացնում Ադրբեջանին”

ՀՀ ԱԺ ՔՊ խմբակցության ջանքերով Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովի 12-րդ նստաշրջանում ընդունված բանաձեւում չներառվեց արցախցիների վերադարձի հարցը։

ՀՀ Ազգային ժողովում այս օրերին անցկացվում է Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովի 12-րդ նստաշրջանը։ Այսօր ՔՊ խմբակցության պատգամավոր Մարիա Կարապետյանն ասաց, որ երեքշաբթի օրն ընդունվել է զեկույց «Արեւելյան գործընկերության ապագայի եւ ԵՄ ընդլայնման քաղաքականության ապագայի մասին՝ հանուն կայունության եւ խաղաղության տարածաշրջանում»։ Զեկույցում փոփոխություններ կատարելու նպատակով ներկայացվել էր 25 առաջարկ, դրանցից ընդունվել էր 24-ը: Ընդունված նախագիծը ներկայացվեց Եվրանեսթ ԽՎ-ում՝ որպես բանաձեւի միջնորդություն եւ քվերակությամբ ընդունվեց։

«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արթուր Խաչատրյանն այսօր նախքան քվեարկությունը հիշեցրեց իրենց առաջարկությունների մասին․ «Ես ցանկանում եմ հիշեցնել փոփոխության մասին, որը մենք եւ մեր գործընկերները դրել են սեղանի վրա, ձեւակերպումը վերցվել է Եվրախորհրդարանի բանաձեւերից։ Եվ շատ մեծ հույս ունեմ, որ տեղադիրքի փոփոխությունը չի փոխի մտադրությունը եւ մոտեցումները, որոնք ընդունվել են Եվրախորհրդարանի անդամների կողմից»։

ՔՊ-ական պատգամավոր Արման Եղոյանը մանրամասնեց, թե ինչ առաջարկների մասին է խոսքը․ «Փոփոխությունները, որոնց մասին պարոն Խաչատրյանը խոսում է, հետեւյալի մասին են՝ Ադրբեջանին պարտադրել անմիջապես ռազմագերիներին եւ այլ պահվող անձանց բաց թողնել։ Մենք դեմ չենք այս նախադասությանը»։

«Մյուս առաջարկը` երաշխավորել Լեռնային Ղարաբաղից բռնի կերպով տեղահանված անձանց՝ անվտանգ կերպով վերադարձn իրենց հայրենիք։ Հայաստանի կառավարությունը, պաշտոնատար անձինք, որոնք պատասխանատում են Հայաստանի արտաքին քաղաքականության համար, այս պահին չեն ներկայացնում նման պահանջ Ադրբեջանին»,- ասաց Եղոյանը։

Քվերակությունից հետո Արթուր Խաչատրյանը տեղեկացրեց․ «ՔՊ-ականները դեմ քվեարկեցին բռնի տեղահանված արցախցիների վերադարձի իրավունքը պահանջող բանաձեւին։ Երևանում անցկացվող Եվրանեսթի խորհրդարանական վեհաժողովի նստաշրջանում ՔՊ-ական պատգամավորները դեմ քվեարկեցին իմ, Աննա Գրիգորյանի, Էլինար Վարդանյանի, Հայկ Մամիջանյանի եւ Եվրախորհրդարանի երկու սոցիալիստ պատգամավորների հեղինակած առաջարկությանը (որպես ներկայացված զեկույցի փոփոխության առաջարկ), որով Ադրբեջանից պահանջվում էր միջազգային անվտանգային երաշխիքների ներքո ապահովել արցախցիների անվտանգ հավաքական վերադարձի իրավունքն իրենց բնօրրան: Տարբեր խմբակցությունների մեր եվրոպացի գործընկերների փոխանցմամբ, ՔՊ-ականները հորդորել էին եվրոպացիներին մեր փոփոխության առաջարկին կողմ չքվեարկել»։

Արթուր Խաչատրյանի խոսքով՝ ավելի շատ մարդ կողմ քվեարկեց, քան դեմ․ դեմ քվեարկեցին ՔՊ-ականները, իսկ եվրոպացի պատգամավորները հիմնականում ձեռնպահ քվեարկեցին։ Բայց 50 տոկոսի շեմը չհաղթահարվեց։

 

Mediamax. «Կատարոյի աղջիկ» Վերոնիկան եւ Տողից բերված «արմատները»

«Որքան ինձ հիշում եմ, այդքան հիշում եմ Տողի մեր այգիները»,- ասում է Վերոնիկան՝ կանգ առնելով խաղողի ողկույզի մոտ, որպեսզի ցույց տա՝ ինչպես արտաքինից  տարբերել Խնդողնին խաղողի այլ տեսակներից:

«Խնդողնու հատիկները շատ խիտ են դասավորված»,- ասում է նա:

Ձորաղբյուր գյուղում ենք, որտեղ 2021 թվականից իր արտադրությունը վերսկսեց Արցախի Տող գյուղի «Կատարո» գինու գործարանը: «Կատարո»-ի նոր տարածքում մեր «գիդը» Վերոնիկան է, հիմնադրի՝ Գրիգորի Ավետիսյանի դուստրը:

«Խաղողի այգի գնալը, խաղողահավաքին մասնակցելը միշտ եղել է իմ կյանքում: Ծնունդս էլ համընկնում էր բերքահավաքի սեզոնին: Ընտանիքով գնում էինք այգի ու հենց այնտեղ էլ նշում ծնունդս»,- հիշում է նա:

Կատարո գինու ճակատագրի մասին կարդացեք Mediamax-ում

Այդ պահին ձեռնտու էր հայերին թշնամիներ ներկայացնելը

Դոնի Ռոստովի Հարավային շրջանի ռազմական դատարանի մեղադրական կողմը ցմահ ազատազրկում է պահանջել Ղրիմի կամրջի վրա ահաբեկչական հարձակման գործով բոլոր մեղադրյալների համար, հայտնել է դատարանի մամուլի ծառայությունը։

Ահաբեկչական հարձակումը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Առավոտյան կամրջի ճանապարհային հատվածում բեռնատար է պայթել։ Ռումբի վնասազերծման մասնագետները եզրակացրել են, որ պայթյունը հեռակառավարմամբ է պայթեցվել։ Պայթյունի հետևանքով գնացքի յոթ վառելիքի բաք է բռնկվել, և երկու ճանապարհային հատված է փլուզվել։

2024 թվականի դեկտեմբերին Ռուսաստանի գլխավոր դատախազությունը հաստատել է Ղրիմի կամրջի վրա ահաբեկչական հարձակման վերաբերյալ քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը։ Գործակալությունը որպես մեղադրյալներ է նշում Արտյոմ Ազատյանին, Գեորգի Ազատյանին, Օլեգ Անտիպովին, Ալեքսանդր Բիլինին, Վլադիմիր Զլոբային, Դմիտրի Տյաժելիխին, Ռոման Սոլոմկոյին և Արթուր Տերչանյանին։

Քննության ընթացքում տեղեկություններ են հայտնվել, որ այս անձինք տեղյակ չեն եղել ծրագրերի մասին. նրանց ավտոտնակներն ու մեքենաները վարձակալվել են սովորական բեռներ տեղափոխելու համար։ Սակայն այդ ժամանակ չափազանց ձեռնտու էր հայերին ներկայացնել որպես Ռուսաստանի թշնամիներ։

Սա Ջերմուկում տեղի ունեցած սեպտեմբերյան իրադարձություններից անմիջապես հետո էր, որից հետո Հայաստանը մեղադրեց Ռուսաստանին և ՀԱՊԿ-ին իրենց դաշնակցային պարտավորությունները չկատարելու մեջ, իսկ Ռուսաստանը հայտարարեց, որ Հայաստանը, ըստ էության, սահմաններ չունի, ուստի դժվար է որոշել, թե ինչն է օկուպացված։

Հետաքննիչները կարծում են, որ ահաբեկչական հարձակումը կազմակերպել է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավար Վասիլ Մալյուկը։ 2024 թվականի մարտին Բասմանի դատարանը նրան հեռակա կարգով ձերբակալեց ահաբեկչության հետ կապված մեղադրանքներով՝ նրա նկատմամբ հայտարարվելով դաշնային և միջազգային հետախուզում։

Միջուկային ուժի ցուցադրում. Պոսեյդոնից հետո Թրամփը հրամայում է վերսկսել փորձարկումները

Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է «Պոսեյդոն» միջուկային շարժիչով ստորջրյա ինքնավար միջոցի փորձարկման մասին մի քանի օր անց, երբ հայտարարեց «Բուրևեստնիկ» թևավոր հրթիռի, որը նույնպես միջուկային շարժիչով է, փորձարկման մեկնարկի մասին։

Ըստ էության, «Պոսեյդոնը» անօդաչու միջուկային սուզանավ է, որը կարող է գնալ ցանկացած հեռավորության վրա։

Տարբեր գնահատականների համաձայն, դրա միջուկային մարտագլխիկը կարող է ոչնչացնել ափամերձ քաղաք, խոշոր նավահանգիստ կամ ռազմածովային բազա։

Կային ենթադրություններ, որ նախկինում նմանատիպ խորհրդային նախագծերը նախատեսվում էր օգտագործել մեծ ցունամիի ալիք ստեղծելու համար, որը հետագայում կհանգեցներ ավերածությունների։ Այս ենթադրությունները երբեք չեն իրականացվել։

Անկախ նրանից, թե «Բուրևեստնիկը» և «Պոսեյդոնը» պատրաստ են, թե ոչ, դրանք ռազմավարական միջուկային զենքեր են, որոնք Արևմուտքը անպայման հաշվի կառնի։

Նման համակարգերի շրջանակը այլ տարբերակներ չի թողնում. այս հայտարարությունները արվում են՝ ապահովելու համար, որ Մոսկվայի ձայնը լսելի լինի Վաշինգտոնում։

Լսվեց։ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Պենտագոնին հանձնարարել է սկսել միջուկային զենքի փորձարկումներ։ «Քանի որ այլ երկրներն իրականացնում են փորձարկման ծրագրեր, ես հանձնարարել եմ Պաշտպանության նախարարությանը սկսել մեր միջուկային զենքի փորձարկումները հավասարության սկզբունքով։ Այս գործընթացը կսկսվի անմիջապես», – գրել է ԱՄՆ նախագահը TruthSocial սոցիալական ցանցում հինգշաբթի՝ հոկտեմբերի 30-ի գիշերը։

Ըստ Թրամփի, ԱՄՆ-ն ներկայումս ունի «ավելի շատ միջուկային զենք, քան որևէ այլ երկիր»։ «Ռուսաստանը երկրորդն է, Չինաստանը՝ երրորդը», – հավելել է հանրապետականը։

ԱՄՆ-ն լիարժեք միջուկային զենքի փորձարկում չի անցկացրել 1992 թվականից ի վեր։ Այն Նևադայի փորձարկման վայրում անցկացնում է ենթակրիտիկական ստորգետնյա միջուկային փորձարկումներ։

Մոսկվան իր վերջին միջուկային փորձարկումն անցկացրել է 1990 թվականին, երբ դեռևս գոյություն ուներ ԽՍՀՄ-ն։

Թրամփ-Սի հանդիպում. ավելի շատ տնտեսություն, քան քաղաքականություն

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինը երկկողմ հանդիպում են ունեցել Հարավային Կորեայի Բուսան քաղաքում, որը Թրամփի երկրորդ ժամկետի մեկնարկից ի վեր առաջինն էր։

Հանդիպումը տևել է մեկ ժամ 40 րոպե՝ ավելի երկար, քան ԱՄՆ նախագահը նախատեսել էր։ Դրանից անմիջապես հետո հայտարարություններ չեն արվել։

Հանդիպումից առաջ Թրամփը Սիին անվանել է «երկարատև ընկեր» և «մեծ երկրի մեծ առաջնորդ»։ Նա հույս է հայտնել, որ ԱՄՆ-ն և Չինաստանը կզարգացնեն «երկարաժամկետ ֆանտաստիկ հարաբերություններ»։

«Մենք որոշ քննարկումներ կունենանք։ Կարծում եմ՝ մենք արդեն շատ բաների շուրջ համաձայնության ենք եկել, և հիմա ավելի շատ բաների շուրջ կհամաձայնեցնենք», – ասել է ԱՄՆ նախագահը։

«Բնական է, որ աշխարհի երկու խոշորագույն տնտեսությունների միջև ժամանակ առ ժամանակ հակասություններ են առաջանում», – ասել է Սի Ցզինպինը, նշելով, որ «Չինաստանը և ԱՄՆ-ն պետք է լինեն գործընկերներ և ընկերներ»։ «Ես միշտ կարծում եմ, որ Չինաստանի զարգացումը համընթաց է Ամերիկան ​​կրկին մեծ դարձնելու ձեր տեսլականին», – շարունակել է Սին։

Նա հավելեց, որ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի պատվիրակությունները վերջերս բանակցություններ են վարել տնտեսական և առևտրային հարցերի շուրջ: «Նրանք հիմնարար համաձայնության են հասել մեր հիմնական խնդիրների լուծման հարցում», – ասաց Չինաստանի նախագահը։

Սի Ցզինպինը շնորհակալություն հայտնեց Թրամփին Գազայում հրադադարի և Թաիլանդի ու Կամբոջայի միջև հակամարտության կարգավորման գործում ունեցած ներդրման համար: Սին հավելեց, որ Պեկինը ևս խաղաղություն է փնտրում աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններում։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինը ավարտեցին իրենց հանդիպումը, որը «հրաշալի» էր՝ մի շարք «ակնառու» որոշումներ կայացնելով, ասաց ամերիկացի նախագահը Air Force One-ում Հարավային Կորեայից մեկնելուց հետո, որտեղ տեղի ունեցան բանակցությունները։

«Ինչպես գիտեք, ես 20 տոկոս մաքսատուրք էի սահմանել Չինաստանից ներմուծվող ապրանքների վրա՝ ֆենտանիլի պատճառով: Դա մեծ մաքսատուրք է: <…> Ես այն կրճատել եմ 10 տոկոսով», – ասաց Թրամփը: Նա ասաց, որ Պեկինը կաշխատի կանխել նարկոդեղամիջոցի հոսքը: Նա պարզաբանեց, որ Չինաստանի համար մաքսատուրքերը ներկայումս կազմում են 47%:

Ավելին, նախագահը ասաց. «Սոյայի և այլ գյուղատնտեսական ապրանքների հսկայական քանակություն կգնվի անմիջապես, հենց հիմա»:

Թրամփը նշել է, որ ապրիլին նախատեսում է այցելել Չինաստան, և որ Սին կարող է այցելել Միացյալ Նահանգներ դրանից հետո։

Չինաստանի զարգացումն ու վերածնունդը «ձեռք ձեռքի» են գնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ «Ամերիկան ​​կրկին մեծ դարձնելու» նպատակի հետ, ըստ «Սինհուա»-ի՝ Հարավային Կորեայում հանրապետական ​​թեկնածուի հետ հանդիպման ժամանակ ասել է Սին։

Չինաստանը և Միացյալ Նահանգները պետք է լինեն գործընկերներ և ընկերներ. նրանք կարող են օգնել միմյանց զարգանալ և «միասին բարգավաճել», կարծում է Չինաստանի առաջնորդը։

«Ես պատրաստ եմ շարունակել աշխատել նախագահ Թրամփի հետ՝ Չինաստան-ԱՄՆ հարաբերությունների համար ամուր հիմք դնելու և մեր զարգացման համար բարենպաստ պայմաններ ստեղծելու համար», – ասել է նա։

Սի Ցզինպինը ընդգծել է, որ Թրամփի ընտրությունից ի վեր նրանք երեք անգամ հեռախոսազրույց են ունեցել, բազմաթիվ անգամ նամակներ են փոխանակել և սերտ կապ են պահպանել։

Անցյալ շաբաթ Չինաստանի փոխվարչապետ Հե Լիֆենգը Կուալա Լումպուրում հանդիպել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթի և ԱՄՆ առևտրային ներկայացուցիչ Ջեյմիսոն Գրիրի հետ։

Մալայզիայի մայրաքաղաքում երկօրյա բանակցություններից հետո Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների պատվիրակությունները «հիմնական կոնսենսուսի» են հասել առևտրային և տնտեսական հարցերը լուծելու համաձայնագրերի վերաբերյալ։

Ինչպե՞ս կավարտվեն Չեռնոգորիայում հակաթուրքական բողոքի ցույցերը

Նախորդ երեկոյան Պոդգորիցայում գտնվող Թուրքիայի դեսպանատան մոտ տեղի ունեցավ թուրք միգրանտների արտաքսման պահանջով մեծ բողոքի ցույց: Ցուցարարները վանկարկել են «Թուրքեր, դուրս»:

Ավելի վաղ Չեռնոգորիայի կառավարությունը արձագանքել էր միջադեպին՝ ժամանակավորապես դադարեցնելով Թուրքիայի քաղաքացիների համար առանց վիզայի մուտքի ռեժիմը:

Հակամարտությունը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 26-ին Զաբյելո շրջանում, որտեղ Թուրքիայի քաղաքացիների մի խումբ հարձակվել է 25-ամյա տեղացի բնակչի վրա, որը պաշտպանել էր մի կնոջ: Տղամարդուն ծեծել և դանակահարել են: Միջադեպին մասնակցել են ոչ միայն Թուրքիայի, այլև Ադրբեջանի քաղաքացիներ:

Դեպքից հետո տեղի բնակիչների մի ամբոխ հավաքվել է այն խաղատան մոտ, որտեղ փակվել էին հարձակվողները՝ այն հրկիզելու մտադրությամբ: Ոստիկանությունը գրոհել է շենքը, և տասնյակ թուրք քաղաքացիներ ձերբակալվել են:

Դեպքը կտրուկ սրել է հակաթուրքական տրամադրությունները Չեռնոգորիայում: Տեղական լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների համաձայն՝ անհայտ անձինք հրկիզել են Թուրքիայի քաղաքացիներին պատկանող մեքենաներ և սրճարաններ Չեռնոգորիայի մի քանի քաղաքներում:

Եթե բոլորը կողմ են, ո՞վ է դեմ Երևանի և Բաքվի “խաղաղության պայմանագրին”

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը զանգահարել է իրեն Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության ձեռքբերումից հետո։

«Պուտինը զանգահարեց ինձ ու ասաց՝ սա զարմանալի է։ Ասաց, որ իրենք չեն կարողացել կանգնեցել պատերազմը»,- հայտարարել է Դոնալդ Թրամփը։

ԱՄՆ նախագահը, փաստորեն, ասում է, որ Պուտինը լիովին սատարում է Վաշինգտոնի միջնորդությամբ Երևանի և Բաքվի խաղաղությանը, և Թրամփն արել է այն, ինչ ցանկանում էր Պուտինը։

«ԱՄՆ-ը հանձնառու է իրագործել օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ստորագրված պատմական հռչակագրերն ու փոխըմբռնման հուշագրերը», – փոխանցել են այսօր Պետդեպից՝ ողջունելով Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ընթացող վերջին բովանդակային երկխոսությունը և գործնական քայլերը՝ սահմանազատման, ականազերծման և TRIPP-ի աջակցության համար ենթակառուցվածքների զարգացման վերաբերյալ։

Երևանում այսօր անցկացվող Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովի 12-րդ լիագումար նիստի մասնակիցներին ուղերձ է հղել Եվրամիության արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալասը։

«Վաշինգտոնում օգոստոսի 8-ին արված պատմական քայլը տարածաշրջանը բերել է ավելի մոտ կայունությանը և երկարաժամկետ խաղաղությանը։ Մենք աջակցում ենք Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին և ցուցաբերում բաց աջակցություն»,- ասված է ուղերձում։

Վաշինգտոնյան համաձայնությունները ողջունել է ամբողջ աշխարհը, նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանությունները։ Ոչ Հայաստանի ընդդիմությունը, ոչ Արցախի ներկայացուցիչները հանդեց չեն եկել այդ “խաղաղության” դեմ, նկատելով միայն մասնավոր բացթողումներ։

Բոլորը միայն կողմ են, բայց արի ու տես՝ “խաղաղության պայմանագիրը” չի ստորագրվի առնվազն մինչև մյուս տարվա ամառ, երբ Հայաստանում կլինեն ընտրություններ, իսկ հետո՝ նոր Սահմանադրության ընդունում և նոր Հանրապետության հռչակում։

Ինչպե՞ս է ստացվում, որ բոլորը կողմ են, դեմ չկա, բայց խաղաղություն չի ստացվում։ Այլ կերպ չէր կարող լինել, քանի որ խաղաղությունը կեղծ է, անբնական է, այն հակասում է Հայկական լեռնաշխարհի բնիկ ժողովրդի իրավունքներին և շահերին։ Այն հակասում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը, միջազգային օրենքներին, ինքնորոշմանը, ազատ կամարտահայտությանը, Աստծո կանոններին։ Այդ խաղաղությունը ունի չափազանց բարձր գին՝ Հայաստանի արցախյան սրտի կորուստ։ Այն դեռ բաբախում է։

Պատահական չէ, որ Թրամփն ամեն անգամ ասում է, որ խաղաղություն է բերել Ադրբեջանին, չհիշատակելով Հայաստանը։ Նա շատ լավ հասկաանում է, որ Հայաստանի համար այս “խաղաղությունը” անմարսելի է և մահացու կարող է լինել։

2026-ին արցախցիների աջակցության ծրագրերը կշարունակվեն, կտրամադրվի 55 մլրդ․ դրամ

Ազգային ժողով մշտական հանձնաժողովների նիստերում այս օրերին քննարկվում է 2026 թվականի բյուջեի նախագիծը, որով նախատեսվում է Արցախից բռնի տեղահանված անձանց կեցության, այդ թվում՝ բնակարանային ապահովման եւ այլ ծախսերը հոգալու համար սոցիալական աջակցության ծրագիրը շարունակել՝ 55 մլրդ դրամ ֆինանսավորման շրջանակներում։

Բյուջեի նախագծում նշվում է, որ «2026 թվականի պետական բյուջեի առանցքում նաեւ Ղարաբաղից բռնի տեղահանված մեր հայրենակիցների բարեկեցության ապահովմանն ուղղված քայլերն են: Բյուջեն ապահովում է, որ Ղարաբաղից բռնի տեղահանված մեր հայրենակիցները շարունակեն ստանալ պետության լիարժեք աջակցությունն ինտեգրման և բնակարանային ապահովման հարցում։ Կշարունակվի Ղարաբաղից ՀՀ բռնի տեղահանված անձանց կեցության, այդ թվում բնակարանային ապահովման և այլ ծախսերը հոգալու համար սոցիալական աջակցության ծրագիրը»։

Արցախից բռնի տեղահանված բնակչության համար 2026թ նախատեսվել են տարբեր օժանդակության ծրագրեր, այդ թվում

Կրթության ոլորտի գծով՝ 1,228.1 մլն դրամի չափով, որից՝ 1,025.3 մլն դրամը՝ ՀՀ-ում կրթություն ստացող ուսանողների ուսման վարձի փոխհատուցման նպատակով, 202.8 մլն դրամը՝ ուսուցիչների օժանդակության ծրագրի գծով:

Աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության ոլորտի գծով՝ 62,686.6 մլն դրամի չափով, այդ թվում.

Արցախից բռնի տեղահանվածներին կեցության ծախսերի գծով՝ 55,0000 մլն դրամ։

Արցախի  առանձին շրջաններից բռնի տեղահանված ընտանիքների համար բնակարանային մատչելիության ապահովման պետական աջակցության տրամադրման գծով ՝ 7,686.6 մլն դրամ։

Նշվում է, որ Արցախից բռնի տեղահանվածները ընդգրկված են նաեւ «Կենսաթոշակային ապահովություն», «Ժողովրդագրական վիճակի բարելավում», «Սոցիալական աջակցություն անաշխատունակության դեպքում», «Անապահով սոցիալական խմբերին աջակցություն», «Զբաղվածության» ծրագրերում եւ սոցիալական ոլորտի մի շարք այլ միջոցառումներում:

Միաժամանակ կառավարությունը բյուջեի նախագծում «Լրացուցիչ ֆինանսավորման պահանջ առաջացնող այլ ներքին ռիսկեր» բաժնում նշում է, որ «նման ռիսկերի շարքում են Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց՝ ՀՀ տնտեսությանը ինտեգրման դանդաղումը եւ աջակցության ծրագրերի երկարաձգումը, տարածաշրջանային անվտանգային միջավայրի վատթարացման պայմաններում անվտանգությանն ու պաշտպանությանն ուղղվող միջոցների ծավալի աճի լրացուցիչ կարիքի առաջացումը, արտահանելի հատվածի համար տնտեսական աջակցության լրացուցիչ ծրագրերի իրականացումը եւ այլ հնարավոր ծախսային ճնշումները։»։

Դավիթի պայքարը․ Տարան Եղնիկների Սուրբ Աստվածածին մատուռ, որոշելոով, թե մահացած եմ

Ներկայիս իրավիճակում, երբ եկեղեցին և հոգևոր դասն ենթարկվում են հարձակման և հետապնդումների, չափազանց կարևոր է բարձրաձայնել հոգևոր արժեքների և հավատքի զորության մասին:

Դավիթ Հարությունյանը ծնվել է 1998 թվականին ք. Ստեփանակերտում: Հայ Առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի երիտասարդաց միության անդամ է: 44-օրյա պատերզմի ժամանակ նա ստացել է ծանր վիրավորում: Երկար ժամանակ գտնվում էր կոմայի մեջ: Նույնիսկ բժիշկները չէին հավատում, որ նա կապաքինվի, սակայն Աստծո հանդեպ հավատի և ապրելու մեծ կամքի շնորհիվ Դավիթը ապաքինվեց և այժմ, չնայած որոշ ֆիզիկական սահմանափակումների, զբաղվում է մեղվապահությամբ և ծառայում է Ստեփանավանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցում որպես սպասավոր:

“2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին ես մեկնեցի 7-րդ պաշպանական շրջանի Եղնիկներ կոչված զորամաս, ուշ գիշեր մեզ գրանցեցին, ստացանք մեզ հասանելիք զենք-զինամթերքը ու արդեն առավոտյան լույսը չբացված մեկնեցինք մարտական դիրքեր։ Վաղ առավոտյան ես հասա այն մարտական դիրքը, որտեղ ծառայել եմ ժամկետայինի ժամանակ։

Մարտական գործողությունների ժամանակ, Ժամը 2-3-ին, ստացա գանգուղեղային ծանր աստիճանի վիրավորում, ինչից հետո ինձ տեղափոխվեցին մոտակայքում գտնվող Եղնիկների Սուրբ Աստվածածին մատուռը, որոշելոով, թե մահացած եմ:

Որոշ ժամանակ անց ես ժամանակավոր ուշքի եկա, և ինձ տեղափոխեցին Երևան՝ Էրեբունի բուժկենտրոն։ Երկարատև բուժումից և առաջին վերականգնողական կուրսը ստանալուց հետո ինձ տեղափոխեցին Զինվորի տուն վերականգնողական կենտրոն։ Իհարկե, առաջին ամիսներին իմ համար շատ դժվար էր՝ և տեղափոխումները, և ամենօրյա կարիքներս հոգալը, բայց Զինվորի տան մասնագետները ջանք ու եռանդ չխնայելով, ինձ ոտքի կանգնեցրին։

Տարին երեք անգամ հաճախում էի Զինվորի տուն՝ մինջև Արցախյան բլոկադան։

Շրջափակման ժամանակ արդեն սկսեցի հաճախել Ստեփանակերտում գտնվող Քերոլայն Քոքսի անվան վերականգնողական կենտրոն ու ստանալ բուժում։ Բլոկադայի ընթացքում շատ հաճախ գնում էի եկեղեցի, աղոթում, պատարագներին ու ժամերգություններին մասնակցում, որ գոնե մի կերպ ցրվեմ ծանր մտքերից: Մինչև 2020 թիվը ես ծառայում էի Ասկերանի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցում։

Հիշում եմ, որ արդեն չկար ջուրն ու գազամատակարարումը, արդեն վառարան էինք վառում տաքանալու և  եղած մթերքի չնչին պաշարներից ինչ-որ բան պատրաստելու համար։ Տանը մենակ ես էի ու մայրս, որն ուներ առողջական խնդիրներ, և ես հնարավորինս օգնում էի նրան ջուր բերել կամ վառարանը վառել։

Շրջափակման վերջին օրերին՝ մեկօրյա պատերազմից հետո արդեն հասկանալի դարձավ, որ էլ ելք չկա: Պետք էր թողնել ամեն ինչ՝ մեր գերեզմանները, Եկեղեցիները, հողն ու ջուրը և լքել հազարամյա հայրենիքը՝ Արցախը: Այդ օրերին մորս հետ գտնվում էի եկեղեցում: Թե տղամարդիք, թե կանայք ահռելի և անբացատրելի ցավ էինք ապրում։

2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ընտանիքներով դուրս եկանք մեր տներից, թողնելով թշնամուն մեր ամեն ինչը, և երկու օրից հասանք Երևան: Ես կրկին տեղափոխվեցի Զինվորի տուն՝ բուժումս շարունակելու նպատակով։

Երևանում ապրելը մեզ համար շատ դժվար էր, հատկապես, առաջին ամիսներին: Տան վարձերը մի քանի անգամ բարձրացրին, իսկ մենք ի վիճակի չէինք վճարել աստղաբաշխական բնակվարձը:

Որոշ ժամանակ հանց բարեբախտաբար հանդիպեցինք բարի մարդու, ով մեկ տարի ժամկետով մեզ անհատույց տրամադրեց Երևանում գտնվող իր բնակարանը: Հետագայում պարզվեց, որ տան տերը՝ Բաքվից  փախստականներից էր։

Այդ ընթացքում ես նորից վերսկսեցի իմ եկեղեցական ծառայությունը՝ Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում։

Մեկ տարի անց որոշեցինք տեղափոխվել քաղաք Ստեփանավան: Չնայած այն հանգամանքին, որ 44-օրյա պատերազմում ստացել եմ լուրջ վնասվածքներ և ունեմ միակողմանի սահմանափակումներ, ես Զինվորի տանը մասնակցեցի մեղվաբուծության եռամսյա դասընթացներին։

Որոշ ժամանակ անց  գիտելիքներ ստանալուն պես իմ անձնական գումարով գնեցի չորս մեղվափեթակ: Ես սիրեցի այս գործը և այժմ ուզում եմ մեծացնել մեղվանոցս, որպեսզի ունենամ գոնե մի փոքր եկամուտ։ Միաժամանակ ծառայում եմ Ստեփանավանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցում որպես սպասավոր և ամեն օր աղոթում տունդարձի համար”, Step1.am-ի հետ զրույցում պատմեց Դավիթը:

Արսեն Աղաջանյան

Պուտինը հայտարարեց Կուպյանսկում և Պոկրովսկում ուկրաինական զորքերի շրջափակման մասին

Մոսկվայում ռազմական հոսպիտալ այցելության ժամանակ Պուտինը պնդեց, որ ուկրաինական զորքերը, իբր, «շրջափակված» են Պոկրովսկի և Կուպյանսկի տարածքներում, և նույնիսկ առաջարկեց վեց ժամով «ժամանակավոր հրադադար», որպեսզի «լրագրողները կարողանան խոսել ուկրաինացի զինվորների հետ»։

Սակայն ուկրաինական կողմը լիովին հերքեց այս պնդումները: DeepState վերլուծական պորտալի տվյալներով՝ մարտերը շարունակվում են, և Պոկրովսկը մնում է «մոխրագույն գոտի», որտեղ ուկրաինական ուժերը գործում են երկաթուղուց հարավ, իսկ ռուսական ուժերը՝ հյուսիսում։

Կրասնոարմեյսկի (Պոկրովսկ) գրավումը թույլ կտա ռուսական բանակին ստեղծել ցատկահարթակ Դոնբասի երկու խոշոր քաղաքների՝ Կրամատորսկի և Սլավյանսկի դեմ հետագա հարձակման համար, որոնք դեռևս վերահսկվում են ուկրաինական բանակի կողմից: Այս կարծիքը մեջբերում է Reuters-ը, որը Կրասնոարմեյսկն անվանում է «Դոնեցկի դարպաս»։

Պոկրովսկը, Կուպյանսկը, Կրամատորսկը և Ստավյանսկը Դոնեցկի մարզի այն հատվածի ամենամեծ բնակավայրերն են, որը մնում է Ուկրաինայի վերահսկողության տակ։ Ռուսաստանի կողմից Դոնեցկի մարզի մնացած մասի գրավումը կարող է հարթել խաղաղության ճանապարհը, քանի որ Արևմուտքն ու Ուկրաինան համաձայն են կանգ առնել առաջնագծում, իսկ Մոսկվան պահանջում է, որ այս գիծը անցնի Դոնեցկի մարզի սահմանների երկայնքով։

Անկախության հռչակագրի “խնդիրը”․ ոչ մի քաղաքական ուժ չպահանջեց ի կատար անել 1989 թ․ որոշումը

Հայաստանի վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը Հայաստանի Անկախության հռչակագրում որոշակի խնդիրներ է տեսնում: Այս մասին, նա ասաց այսօր՝ հոկտեմբերի 29–ին, ԱԺ–ում լրագրողների հետ ճեպազրույցում։

«Ես կարծում եմ, որ Անկախության հռչակագրում կան որոշակի խնդիրներ»,-նշեց Հարությունյանը:

Որոշակի խնդիրը, բնականաբար, Անկախության հռչակագրում Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին 1989 թ․ որոշման հղումն է։ Փաստորեն, ստացվում է, որ 34 տարի Արցախն ու Հայաստանը միավորված են։ Բոլորը ձևացնում էին, որ նման բան չկա, Փաշինյանն նույնիսկ 2022-ին հայտարարեց, ու Ղարաբաղը Ադրբեջան է։ Բայց Ալիևը պնդում է, որ Արցախը Հայաստան է, և վերջ։

2023-ի սեպտեմբերից հետո Հայաստանում ոչ մի քաղաքական ուժ չպահանջեց ի կատար անել 1989 թ․ միավորման մասին որոշումը։ Հիմա էլ ոչ մի ուժ սատար չի կանգնում Անկախության հռչակագրին և առանց Արցախ Չորրորդ հանրապետություն ստեղծելու ներկայիս իշխող ուժի մտադրությանը։

Երրորդ Հանրապետության արձակումը անխուսափելի է, քանի որ Անկախության հռչակագիրը հնարավոր չէ փոխել, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրության նախաբանը, որը հղում է անում Անկախության հռչակագրին։ Հետևաբար, միակ ելքը՝ Հռչակագրից հրաժարումն է։ Դրանից հետո կամ նոր Սահմանադրություն կընդունվի՝ առանց Արցախի “խնդրի” և Ցեղասպանության հետևանքների վերացման մասին հիշատակման, կամ Հայաստանը կլուծարվի, ինչպես Արցախը։

Արցախի ԱԺ նախագահի հայտարարությունը Հայաստանում տեղի ունեցող զարգացումների վերաբերյալ

Արցախի Հանրապետության անունից խոր մտահոգություն եմ հայտնում Հայաստանում տեղի ունեցող վերջին զարգացումների, հասարակության բևեռացման և ազգային ինստիտուտների՝ մասնավորապես, իշխանական հռետորաբանության և գործողությունների միջոցով Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հեղինակության թուլացման փորձերի կապակցությամբ։ Այս մասին ասված է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահի հայտարարության մեջ:

«Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին դարեր շարունակ եղել է մեր ժողովրդի հոգևոր, մշակութային և ազգային ինքնության հիմնասյուներից մեկը։ Վերջին շրջանում Եկեղեցու շուրջ ծավալվող քննարկումները և հակաեկեղեցական գործողությունները բացասաբար են անդրադառնալու ազգային համերաշխության վրա։ Օրվա հրամայականն է խուսափել այնպիսի գործողություններից կամ արտահայտություններից, որոնք կարող են խաթարել հասարակական խաղաղությունն ու փոխադարձ հարգանքը։

Միաժամանակ մտահոգություն են առաջացնում ազատությունների սահմանափակման և քաղաքական բնույթի հետապնդումների վերաբերյալ հնչող հրապարակային գնահատականները։ Այս համատեքստում առանձնապես անհանգստացնող է Մասիս համայնքի ղեկավար, ժողովրդի կողմից ընտրված քաղաքապետ Դավիթ Համբարձումյանի երեկվա կալանավորումը, ինչպես նաև այն քաղաքացիների նկատմամբ իրականացվող քրեական վարույթները, որոնք հանրային շրջանակներում դիտարկվում են որպես քաղաքական ենթատեքստ ունեցող։

Ժողովրդավարության, օրենքի գերակայության և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը մեր ընդհանուր ազգային արժեքներն են, և բոլոր կառույցները՝ թե՛ պետական, թե՛ հասարակական, պարտավոր են գործել բացառապես իրավական և արդարության սկզբունքներով։

Այս համատեքստում կոչ եմ անում Հայաստանի Հանրապետության իշխանություններին զերծ մնալ այնպիսի գործողություններից և հռետորաբանությունից, որոնք խաթարում են հասարակության ներսում վստահության վերականգնումը և միտված չեն ազատությունների լիարժեք երաշխավորման և ազգային համախմբմանը։ Միայն համախմբված, իրավական և արժեհամակարգային միասնական հասարակություն ձևավորելով հնարավոր կլինի կերտել ուժեղ, անվտանգ և ժողովրդավարական Հայաստան՝ ի շահ ամբողջ հայ ժողովրդի և մեր պետականության ապագայի, ի շահ Արցախի ժողովրդի հավաքական և անվտանգ վերադարձի»: