Ես խնդրել եմ իմ ռուս գործընկերներին շտապ ձեռնարկել երկաթուղային հատվածների լիակատար վերականգնումը՝ Երասխից մինչև Նախիջևանի սահմանը և Ախուրիկից մինչև Թուրքիայի սահմանը։ Այս մասին հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը դեկտեմբերի 18-ին լրագրողների հետ զրույցում։

Նա նշել է, որ շուտով կբարձրացնի նաև Իջևան-Ղազախ հատվածի հարցը։ Նրա գնահատմամբ՝ անհրաժեշտ է նաև արագ վերականգնել այս հատվածը։ Փաշինյանը հույս է հայտնել, որ իր ռուս գործընկերները կիրականացնեն այս խնդրանքը։

Նա հավելել է, որ երկաթուղու Մեղրիի հատվածը Ռուսաստանի վերահսկողության տակ չէ և պետք է հանձնվի Հայաստանին։ «Սա Հայաստանի ինքնիշխան տարածքն է, և մենք այս տարածքի կառավարումը ոչ մեկին չենք հանձնարարել։ Այնտեղ երկաթուղի չկա, որ որևէ մեկը կառավարի», – հավելել է նա։

Հիշեցնենք, որ Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը վերջերս շտապ ժամանել է Հայաստան՝ միջկառավարական հանձնաժողովի նիստը վարելու համար։ Ավելի վաղ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել էր, որ «Թրամփի ճանապարհը» անհնար է առանց Ռուսաստանի։ Ռուս պաշտոնյաների խոսքով՝ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ է, Հայաստանի երկաթուղիները պատկանում են ռուսական պետական ​​ընկերությանը, իսկ ռուս սահմանապահները տեղակայված են Հայաստանի և Իրանի սահմանին։ Ըստ Փաշինյանի՝ Ռուսաստանը նաև հավակնում է Մեղրիի հատվածին։

Փաշինյանը, ըստ էության, ասում է, որ Ռուսաստանը պետք է վերականգնի Երասխ-Նախիջևան և Ախուրիկ-Թուրքիա հատվածները, հակառակ դեպքում ոչինչ չի ստացվի։ Սակայն Մոսկվան ասում է, որ չունի որևէ բան վերականգնելու մտադրություն առանց Մեղրիի հատվածի՝ «Զանգեզուրի միջանցքի»։

Վերլուծաբանները սկզբից ենթադրություններ են անում, որ Թրամփը կարող է «տալ» «Զանգեզուրի միջանցքը» Ռուսաստանին՝ որպես «երրորդ կողմի»։ Մոսկվան, Բաքուն, Անկարան և վերջերս Իրանը հայտարարել են, որ «Թրամփի ճանապարհը» ոչնչով չի տարբերվում «Զանգեզուրի միջանցքից»։ Բաքուն պնդում է Ռուսաստանի ներկայության վրա։ Փաշինյանը, որը ստորագրել է և չի չեղարկել 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը իր իններորդ կետով, ըստ սահմանման ևս չի կարող դեմ լինել Ռուսաստանին։

Փաշինյանը հիշեցրեց, որ օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ում հռչակագրի ստորագրումից հետո «ես ասացի, որ սա նոր հնարավորություններ է բացում հայ-ռուսական հարաբերությունների առումով»։ Նա հիշեցրեց, որ Ռուսաստանը և Հայաստանը երկաթուղային կապ են հաստատել, ինչը երբեք տեղի չէր ունեցել անկախ Հայաստանի և Ռուսաստանի ողջ պատմության մեջ՝ մինչև օգոստոսի 8-ին փաստաթղթի ստորագրումը։ Սա վերաբերում է այն փաստին, որ Ադրբեջանը մի անգամ թույլ էր տվել ռուսական հացահատիկը հասնի Վրաստանով Հայաստան։

Փաշինյանը հավելեց, որ TRIPP-ը երկկողմ նախագիծ է, և երրորդ կողմերի ներգրավումը կարող է քննարկվել միայն Միացյալ Նահանգների հետ երկկողմանիորեն։ Այսինքն, եթե Միացյալ Նահանգները համաձայն է, Ռուսաստանը կստանա իրավունքը։

Մեղրիով անցնող երկաթուղին Ադրբեջանի սեփականությունն է, հայտարարել է Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարար Թոֆիկ Զուլֆուգարովը։ «Պաշտոնական Մոսկվան հանկարծ հիշեց, որ Հայաստանի Մեղրիի շրջանով անցնող երկաթուղին, իբր, պատկանում է «Ռուսական երկաթուղիներին», – տեղական լրատվամիջոցներին ասել է Զուլֆուգարովը։

«Ես կցանկանայի հիշեցնել և՛ հայկական, և՛ ռուսական կողմերին, որ այս երկաթուղին Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի և նրա իրավահաջորդի՝ Ադրբեջանի Հանրապետության սեփականությունն է։ Մեր սեփականության իրավունքները երաշխավորված են Ալմա-Աթայի հռչակագրի հավելվածներով։ Անօրինականորեն բռնագրավված գույքը չի կարող սեփականաշնորհվել Ռուսաստանի Դաշնության կողմից», – ընդգծել է Զուլֆուգարովը։ Բա։

Կասկած չկա, որ Բաքուն և Մոսկվան «կգան համաձայնության», և եթե «Թրամփի ուղին» ներկայումս նրանց հետ է պահում ռազմական լուծումից, ապա եթե Հայաստանը վերջնականապես հրաժարվի իր հարավային սահմանից, նույնիսկ Թրամփը չի օգնի։

Մեղրիով անցնող ճանապարհը Հայաստանի ինքնիշխանությունից դուրս անընդունելի է և Իրանի, և Վրաստանի համար: Թեհրանն արդեն արտահայտել է իր դիրքորոշումը, մինչդեռ Վրաստանը խոչընդոտներ է ստեղծում՝ սահմանելով բարձր մաքսատուրքեր։

Ինչ վերաբերում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ապրանքների հետագա փոխադրմանը, գիտեմ, որ որոշ հարցեր կան վրացական երկաթուղու մաքսատուրքերի վերաբերյալ, ասել է Նիկոլ Փաշինյանը: «Եթե խնդիրը չլուծվի, տնտեսվարող սուբյեկտները տրամաբանորեն կգտնեն այլընտրանքային ճանապարհներ՝ ներմուծումն ու արտահանումն ապահովելու համար», – հավելել է Փաշինյանը։

Սա նշանակում է, որ կդիտարկվի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ուղիղ հաղորդակցությունը: Բայց նույնիսկ այստեղ պարզվում է, որ Հայաստանի երկաթուղիները պատկանում են Ռուսաստանին, որը դեռ որոշակի աշխատանք ունի անելու։

Պաշտոնական Երևանը չի վիճարկում Ռուսաստանի կողմից հայկական երկաթուղիների կոնցեսիան, Եվրասիական տնտեսական միությանը նրա անդամակցությունը կամ Իրանի հետ սահմանին ռուս սահմանապահների ներկայությունը: Սա վկայում է Ռուսաստանի կողմից Մեղրիի միջանցքը պահանջելու իրավունքի լիակատար ճանաչման մասին: Հենց սա է առաջացրել Իրանի զայրույթը, որը 2020 թվականից ի վեր դեմ է «Զանգեզուրի միջանցքին Ռուսաստանի ԱԴԾ-ի վերահսկողության ներքո»: Հայաստանի ինքնիշխանության վերաբերյալ հավաստիացումները այլևս ոչ մեկին չեն համոզում:

Այսօր ԱՄՆ Մայամի քաղաքում նախատեսված է Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի դեմ պատերազմի դադարեցման վերաբերյալ խորհրդակցությունների նոր փուլ։ Բանակցությունները կանցկացվեն ընդլայնված կազմով։

Բացի Ուկրաինայից և Միացյալ Նահանգներից, բանակցություններին կմասնակցեն Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի ազգային անվտանգության խորհրդականներ։ Ամերիկյան պատվիրակությունը կգլխավորի Սպիտակ տան հատուկ ներկայացուցիչ Սթիվ Վիտկոֆը, իսկ ուկրաինական պատվիրակությունը՝ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ռուստեմ Ումերովը։

Լրագրողների խոսքով՝ բանակցություններին կմասնակցեն նաև Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարը և Կատարի վարչապետը։

Դոնալդ Թրամփի հանձնարարությամբ ԱՄՆ-ի ներքին անվտանգության նախարար Քրիստի Նոեմը կարգադրել է կասեցնել «գրին քարտի» խաղարկության ծրագիրը՝ հայտարարելով, որ այն թույլ է տվել Բրաունի համալսարանում հրաձգության մեջ կասկածվողին մուտք գործել ԱՄՆ։

«Այս սարսափելի անձին երբեք չպետք է թույլատրվեր մուտք գործել մեր երկիր», – X-ում գրել է Նոեմը։

«Գրին քարտի» խաղարկության միջոցով մինչև 50 հազար մարդու հնարավորություն է տրվում ստանալ ԱՄՆ-ի մշտական բնակության իրավունք՝ հիմնականում այն երկրներից, որոնք քիչ են ներկայացված ԱՄՆ-ում։

2017 թվականին՝ Թրամփի առաջին ժամկետի ընթացքում, նա ևս պնդում էր ծրագրի չեղարկման վրա՝ Նյու Յորքում Ուզբեկստանից ներգաղթյալի կողմից իրականացված ահաբեկչական հարձակումից հետո։

2025 թվականի լոտոյին դիմել է մոտ 20 միլիոն մարդ, որից ընտրվել է 130 հազարը։ Սակայն հաղթելուց հետո նրանք դեռ պետք է անցնեն մանրակրկիտ ստուգում՝ ԱՄՆ մուտք գործելու թույլտվություն ստանալու համար։

Ցեղասպանության կանխարգելման Լեմկինի ինստիտուտը բաց նամակ է հղել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին՝ կոչ անելով անհապաղ ազատ արձակել Ադրբեջանի կողմից անօրինական կերպով պահվող հայ գերիներին։

«Այս պատանդները գործնականում մոռացվել են միջազգային հանրության կողմից, չնայած այն հանգամանքին, որ պահվում են մի պետության կողմից, որը վերջին հինգ տարիների ընթացքում երեք անգամ ռազմական գործողություններ է սկսել հայերի դեմ։ Նրանց ազատ արձակումը նախագահի համար մեծ մարդասիրական և աշխարհաքաղաքական հաղթանակ կլինի», – ասվում է X սոցիալական մեդիա հարթակում հրապարակված հայտարարության մեջ։

Նամակի հեղինակները կարծում են, որ բոլոր հայ գերիների վերադարձը կհաստատի տարածաշրջանում խաղաղություն հաստատելու Թրամփի հայտարարած առաքելությունը։ Լեմկինի ինստիտուտը նշել է, որ իր նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ Թրամփը խոստացել է պաշտպանել հայ քրիստոնյաներին։

Հիշեցնենք, որ վերջերս Թրամփի միջնորդությամբ «Եվրոպայի միակ բռնապետ» Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ազատ արձակեց հարյուրից ավելի քաղբանտարկյալների, այդ թվում՝ քաղաքական հակառակորդների, որոնք երկարատև բանտարկության մեջ էին։

BBC-ի փոխանցմամբ՝ Ադրբեջանի դատախազությունը պահանջում է ցմահ բանտարկություն Լեռնային Ղարաբաղի նախկին պետական ​​նախարար և ռուսաստանյան միլիարդատեր Ռուբեն Վարդանյանի համար։

Բաքվի ռազմական դատարանը քննում է Հայաստանի քաղաքացի Վարդանյանի դեմ քրեական օրենսգրքի 20 լուրջ հոդվածներով առաջադրված մեղադրանքները, որոնցից յուրաքանչյուրը նախատեսում է երկարատև բանտարկություն։ Դրանք ներառում են ագրեսիվ պատերազմ վարելը, խոշտանգումները, ահաբեկչությունը, պատերազմի օրենքների և սովորույթների խախտումը, մարդկանց առևանգման կազմակերպումը և այլն։ Մեղադրանքները ներառում են 1992-1994 թվականների Առաջին Ղարաբաղյան պատերազմի իրադարձություններին վերաբերող մդրվագներ։

Գործարարը հերքում է մեղքը և դատավարությունը որակում քաղաքական։

BBC-ն հիշեցնում է, որ առնվազն 20 հայ պահվում է Բաքվի բանտերում՝ առանց պատշաճ դատավարության, և Երևանը նրանց անվանում է պատանդներ և քաղբանտարկյալներ ադրբեջանական իշխանությունների ձեռքում։

«Այս տարվա փետրվարին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն տարածեց, որում դատավարությունները որակեց «բեմադրված», «կոպիտ ընթացակարգային խախտումներով և խոշտանգումների ակնհայտ նշաններով»։ Արտաքին գործերի նախարարությունը հիշատակեց ինչպես չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին ղեկավարներին, այնպես էլ սովորական ռազմագերիներին։

Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը նույնպես հատուկ բանաձևով պահանջեց հայ գերիների ազատ արձակումը», – հաղորդում է BBC-ն։