2023-ի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը հարձակվեց 9 ամիս շրջափակման մեջ գտնվող Արցախի վրա։ Ըստ ՀՀ Քննչական կոմիտեի տվյալների՝ մեկօրյա պատերազմի ընթացքում անհետ կորել է 15 մարդ։ Նրանցից 10-ը զինվորական է, 5-ը՝ քաղաքացիական։ «Հետքին» հաջողվել է նույնականացնել 14-ին։
Անհետ կորած են համարվում Հայկ Հովսեփյանը, Մարատ Խաչատրյանը, Ալբերտ Ավետիսյանը, Կառլեն Հակոբյանը, Սասուն Առաքելյանը, Արշակ Միրզաբեկյանը, Աբել Միրզոյանը, Ներսես Աբաղյանը, Շուրա Մանասյանը, Ռոբերտ Մուսայելյանը, Վաչիկ Առուշանյանը, Վիլեն Ազիրյանը, Անդրանիկ Բաբայանը, Գավրուշ Էմիրյանը։
Հետք-ի ամբողջական տեսանյութը՝ այստեղ
Հեղինակ՝ naira
Դավիթ Բաբայանը Բաքվի բանտից ուղերձ է հրապարակել
Սա դատավարություն չէ, սա էթնոքաղաքական վենդետա է. Դավիթ Բաբայանը Բաքվի բանտից ուղերձ է հրապարակել
Ադրբեջանական գերության մեջ գտնվող Լեռնային Ղարաբաղի նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը դիմել է բոլոր իրավապաշտպաններին և բարի կամքի մարդկանց։ Աուդիո հաղորդագրությունը NEWS.am-ին փոխանցվել է Դավիթ Բաբայանի ընտանիքի միջոցով, որը ներկայացնում ենք ստորև.
«Թանկագին հայրենակիցներ, աշխարհասփյուռ հայություն, բարի կամքի մարդիկ աշխարհով մեկ, իրավապաշտպաններ, մարդու իրավունքների պաշտպաններ, լրագրողներ,
ստիպված դիմում եմ ձեզ, քանի որ այլ այլընտրանք պարզապես չունեմ, դուք գիտեք, որ մենք արդեն երեք տարի այստեղ ենք, դատական գործընթացներ են գնում և, իհարկե մեծ խախտումներով, բայց վերջին այդ խախտումներին գումարվել է ևս մեկը, անհետացել են այստեղ վերաքննիչ դատարան ուղղված իմ նամակ բողոքները, որպեսզի նաև վերաքննիչ դատարանում վերանայվի այս գործը, իսկ մենք ուզում ենք դիմել միջազգային դատարան։
Ինձ իմ փաստաբանն է դրա մասին տեղյակ պահել մայիսի 7-ին, ասելով, որ վերջին օրն է դիմումների հանձնման։ Դա, իհարկե, անակնկալ էր, քանի որ վերջին օրը պետք է լիներ փետրվարի 25-ը, իսկ փետրվարի 23-ին ես երկու դիմում ուղարկել եմ մեկուսարանից, մի հատ էլ նամակ մեկուսարանի պետի միջոցով, խնդրանքով, որ սա ուղարկեն։ Եվ այդ ամենը անհետացել է, չկա։ Ստիպված ևս մի նամակ եմ գրել, բայց չգիտեմ պատասխանը, հետևաբար չի բացառվում, որ փորձ անեն, որ թույլ չտան, որպեսզի ես դիմումներս ներկայացնեմ Վերաքննիչ դատարան։
Բացի դրանից, ապրիլի 21-ի մեկուսարանից բանտ տեղափոխվելու ժամանակառգրավվել է նաև իմ վերջին եղույթը առաջին ատյանի դատարանում, 2025–ի դեկտեմբերի 19-ին։ Սա նույնպես ոչ այլ ինչ է, քան քայլ ոչնչացնելու բոլոր քննադատական ելույթները։ Հետևաբար, խնդրում եմ բոլորդ սա ընդունեք որպես տեղեկություն, միջազգային դատարանին որպես ի վարույթ, իսկ միջազգային հանրությանը ի գիտություն, որովհետև մենք ուզում ենք իսկապես դիմել միջազգային դատարան։
Հետևաբար կոչ եմ անում համայն հայությանը և բարի կամքի մարդկանց օգնել մեզ այս հարցում։ Ես սա անում եմ հանուն արդարության, ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, հանուն իսկական խաղաղության, և կարծում եմ՝ սա միակ ճանապարհն է այս ուղղությամբ։ Հետևաբար նաև կխնդրեի որպեսզի պահանջեք, խնդրեք, որպեսզի մեր վերջին ելույթները ձեզ տրամադրեն նաև տեսանյութով, եթե արդեն չեն ոչնչացվել։
Իսկ հիմա ես կուզենայի հակիրճ ներկայացնել դատական գործընթացը, ո՞վ է իմանում վաղը ինչ կլինի հետս, որպեսզի դուք տեղյակ լինեք ընդհանուր առմամբ, ինչ է կատարվում։ Այս դատավարությունը, որ ընթանում է, իհարկե, շինծու է, խախտվում են կոպտորեն բոլոր նորմերը, մարդասիրության, արդարադատության, արդարության, միջազգային իրավունքի, իրենց սեփական օրենսդրությունը։ Ես կոչ եմ անում, որպեսզի մեր հայրենանվեր հայությունը միավորվի և պաշտպանենք մեր իրավունքները, որովհետև մենք դիմելու ենք միջազգային դատարան։ Իրենց բոլոր փաստարկները շինծու են, փուչիկ են, շատ թույլ են։ Այս դատավարությունը ոչ թե դատավարություն է, սա էթնոքաղաքական վենդետա է, էթնոքաղաքական լինչ է ուղղված մեր ժողովրդի անցյալին, ներկային և ապագային։
Այնքան շատ էին այդ չարաշահումները, խախտումները, որ նույնիսկ որոշ փաստաբաններ դրա մասին նշել են, հայտնելով, որ ժամանակը կգա, իրենց համար ամոթ կլինի այդ բոլոր խախտումների համար։ Ես կասեի նաև ցավոտ կլինի, որովհետև կան որոշ գաղափարներ, որոշ չգրված օրենքներ, գրված օրենքներ, հավատքի հետ կապված, որոնց խախտումը, այդ թվում, առավել ևս գիտակցաբար, կամավոր և հանդուգն որևէ մեկին չի ներվում երբևիցե։ Ես մեջբերել եմ նաև իրենց Ղուրանից մի ասացվածք, որտեղ ասվում է, որ Աստված չի սիրում հանդուգն և ինքնահավան, ինքնագոհ մարդկանց, և սա շատ կարևոր է։ Կարծում եմ, որ դա ունեցավ իր ազդեցությունը։
Այնքան շատ են այդ խախտումները, որ երբեմն նաև տրագիկոմեդիայի է հասնում։ Օրինակ, առաջին բանը, որ աչք է ծակում, դա այն է, որ մեղադրականում գրել են, որ ինձ մոտ խուզարկման ժամանակ հայտնաբերվել են երկու մետաղական իրեր՝ սպիտակ և դեղին գույնի, դրանք իմ ոսկյա վզնոցն է՝ խաչով և արծաթյա թզբեհը, երկուսն էլ ձեռքի աշխատանք է։ Հիմա դա նշում են որպես սպիտակ և դեղին գույնի ինչ-որ մետաղական իրեր։
Այնուհետև շատ հետաքրքիր է, այսպես կոչված, վկաների պարզաբանումները. մի վկա, որ ինձ առաջինը «ճանաչեց», ինձ ասաց՝ դու Վիտալի Բալասանյանն ես, քեզ լավ հիշում եմ, ծեծում էիր ինձ, խոշտանգում էիր։ Այնուհետև բոլորը ասեցին, որ նա այլ մարդ է, բայց սա չէր հանգստանում։ Իմ պաշտպանն ասաց, նա ինքը չի, սա պաշտպանին անպատվեց, հայ համարեց, հետո տեսավ, որ իրավիճակը բարդացել է, սկսեց ինչ-որ սիմուլյանտություն անել։
Մյուսը, որ ինձ «ճանաչեց», մի մարդ էր, որ ասում էր, որ ես իրեն խոշտանգում էի 1994 թվականի ձմռանը և ասում էր՝ չես փոխվել առհասարակ, հասակդ երկու մետր նույնն է, ոսկեգույն մորուքով, բեղերով և մազերով, ոչ մի ձևով չես փոխվել։ Դա էլ մեզ մատնանշելով ասում էր՝ մեզ ծեծում էին դաժան ձևով 93 թե 92 թվականին, կախել էինք գլուխը դեպի ներքև, յոթ օր պահել էինք այդ իրավիճակում, ծեծում էինք երկաթե ձողերով, ինչ-որ փայտերով։
Ես ասում եմ՝ նույնիսկ չղջիկները, որոնք միլիոնավոր տարիներ էվոլյուցիա են անցել, չեն կարող յոթ օր անընդմեջ կախված մնալ, ո՞նց ես դու կախված մնացել։ Հասկանու՞մ եք, նորմալ դատարանում պետք է առնվազն երեք պատասխան տրվի դրանց, կամ այդ մարդիկ պետք է ներողություն խնդրեն, կամ նրանց նկատմամբ պետք է բժշկական փորձաքննություն անել, միգուցե ինչ-որ խնդիրներ ունեն, կամ պետք է, որպես զրպարտություն համարեն և դատի տան։
Ոչ մի բան տեղի չունեցավ, հակառակը, նրանք գալիս էին բոլոր դատավարություններին, շատ ու շատ այլ նիստերի, և նրանց ցույց էին տալիս առաջին պլան, իրենց հեռուստատեսությանը։
Հետաքրքիր էր նաև այն, որ մի նախաքննության ժամանակ բերեցին և ցույց տվեցին ԼՂՀ Ազգային Ժողովի պատգամավոր Դավիթ Գալստյանի նկարը, ասեցին, որ սա հայտնի մաֆիոզ է, զենք էր վաճառում։ Ես ասեցի՝ այդ մարդը դրա հետ կապ չունի, հետո պարզվեց, որ սա այլ Դավիթ Գալստյան է՝ «պատրոն Դավո» կոչված անձը։ Բայց խնդիրն այն է, որ այդ պատգամավորի նկատմամբ արդեն 73 անձ վկայություն է տվել և անձամբ, իբրև թե տեսել են իրեն։ Երբ ես պատմեցի, նրանք խառնվեցին իրար, գնացին, մոտ երկու ժամ հետո եկան, ասեցին փոխել ենք, կասեք, որ դուք փրկել եք Դավիթ Գալստյանի կյանքը։
Երբ մեզ մեղադրում էին տնտեսական ապօրինի գործունեության մեջ, ասում էին, որ չճանաչված պետությունները ապօրինի կազմավորում են և նրանց հետ տնտեսապես կապ ունենալ արդեն ինքնին հանցագործություն է։ Բայց ի՞նչ է տեղի ունեցել, դատավարության ժամանակ այդ թարգմանության սինխրոն սարքը պատրաստված է եղել Թայվանում։ Այսինքն իրենք դատում են անջատողականների, օգտագործելով անջատողական երկրի տեխնիկան, բայց ասում են, որ չի կարելի այդ պետությունների հետ կապ պահպանել։ Սա այն դեպքում, որ իրենց ղեկավարությունը միայն 2025 թվականին երկու անգամ է Չինաստան այցելել և այնտեղ հայտարարել, որ Թայվանը ճանաչում է Չինաստանի մաս։
Ես սա պատմում եմ փաստերից ելնելով, սա է իրավիճակը։ Կարծում եմ՝ կա պետական, աշխարհաքաղաքական ատելություն, ես դա մատնանշել եմ նաև իմ ելույթներում։
Հասարակ մարդիկ կապ չունեն, մարդիկ նորմալ են ամեն տեղ, և այստեղ իրոք շատ մարդ ենք տեսել, նաև շատ նորմալ մարդիկ, որոնք մեզ լավ են վերաբերվել։ Ընդհանրապես չկա վատ ազգ, դրա համար ես երախտապարտ եմ բոլոր նորմալ մարդկանց։ Հետևաբար ճշմարտությունը պետք է ասենք այնպիսին, ինչպիսին կա։ Մենք ուզում ենք, որ արդարություն լինի, դրա համար ներկայացնում ենք այս ամենը նաև միջազգային հանրությանը։
Օգտվելով առիթից ուզում եմ նաև շնորհակալություն հայտնել մեր բոլոր բարեկամներին, որոնք այս տարիների ընթացքում մեր կողքին էին, թե հայրենիքում, թե սփյուռքում, թե մեր բարեկամները աշխարհով մեկ տարբեր երկրներում, որոնք նույնիսկ ունեն իրար հետ լուրջ խնդիրներ։ Հատկապես ակտիվ է Եվրոպան, Ամերիկան, և դա շատ լավ է։
Պինդ եղեք, մեզ մոտ այս պահի դրությամբ դեռևս ամեն ինչ նորմալ է և բանտում և այլն։ Շատ շնորհակալություն, որովհետև այդ պայքարը ոչ միայն մեզ համար է, դա արդարության, մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության համար է»,– հայտարարեց Դավիթ Բաբայանը։
Հետընտրական սցենարներ. Հայաստանում մոդելավորում են ինքնիշխանությունից զրկումը
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը վերջերս հայտարարեց, որ իրեն չի հետաքրքրում այսպես կոչված ընտրական ֆարսը. նա մտահոգված է, թե ինչ տեղի կունենա ընտրություններից հետո։ Սա անհանգստացնում է քաղաքական գործիչներին և մտածող մարդկանց, և ոչ միայն Հայաստանում, քանի որ Հայաստանը, ճակատագրի հեգնանքով, դառնում է աշխարհաքաղաքական մոդելավորման փորձադաշտ, որը հետագայում լայն կիրառություն է գտնում ամբողջ աշխարհում։
Ի՞նչ է մոդելավորվում այժմ Հայաստանում, և ի՞նչ սցենարներ են հնարավոր ընտրություններից հետո։
Քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանը Step1.am-ի հետ հարցազրույցում ասել է, որ տեսնում է միայն մեկ դրական սցենար Հայաստանի համար. եթե Հայաստանում որոշակի եվրոպամետ արտախորհրդարանական ուժերին հաջողվի մեծամասնություն կազմել խորհրդարանում և ապահովել Հայաստանի սահուն անցումը Եվրասիականից դեպի Եվրոպական Միություն, ինչին, ըստ էության, կաջակցի նաև Ռուսաստանը։
«Հրապարակ» թերթը գրում է ընդդիմության կողմից ընտրություններից հետո բողոքի ցույցերի հավանականության մասին, եթե «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը հաջողվի կասկածելի միջոցներով ապահովել ձայների մեծամասնությունը: Թերթը ենթադրում է, որ գործող իշխանությունները պատրաստ են ամեն ինչի՝ իշխանությունը պահպանելու համար, այդ թվում՝ արյունահեղության՝ բողոքի ցույցերի դեպքում: Սակայն իշխանությունները իրենք կարծում են, որ բողոքի ցույցերը և դրանց ճնշումը կարող են հանգեցնել արտաքին ուժերի միջամտության, և ՔՊ-ին կարող են չներել իշխանության «զորբայությամբ» պահպանումը:
Ընտրություններում պարտության դեպքում գործող կառավարության կողմից բողոքի ցույցերի կամ սադրանքների հավանականությունը չի քննարկվում: Նիկոլ Փաշինյանը, խոսելով ընդդիմության հաղթանակի հավանականության մասին, չի “խոստանում” բողոքի ցույցերը, այլ ասում է, որ սեպտեմբերին պատերազմ կլինի:
Ռուս պրոֆեսոր Միխայիլ Ալեքսանդրովը կարծում է, որ Հայաստանում ընդդիմության հաղթանակի դեպքում Ադրբեջանի կողմից պատերազմ սկսելու հավանականությունը զրոյական է. «Ռուսաստանը դա թույլ չի տա»:
Շատ հիպոթետիկ ենթադրություններ հիմնված են մի շարք «մուտքային տվյալների» վրա՝ «Ռուսաստանը աջակցում է հայկական ընդդիմությանը և չի ընդունում Փաշինյանին», «Նիկոլ Փաշինյանը երկիրը դուրս կբերի ռուսական կախվածությունից և կտանի դեպի ԵՄ», «Թուրքիան չի միջամտի», «Հայ հասարակությունը կմերժի նոր Սահմանադրությունը» և այլն։
Սակայն մենք չգիտենք, թե ինչ մոդել է ներկայումս փորձարկվում Հայաստանում՝ աշխարհի «իմպերիալացման» և մի քանի ազդեցության գոտիների բաժանման ֆոնին։ «Իմպերիալացումը» ենթադրում է թույլ երկրների դեսուվերենիզացիա, և պատահական չէ, որ այժմ խոսվում է Հայաստանի, Լիբանանի, Իսրայելի և մի քանի արաբական երկրների ինքնիշխանությանը սպառնացող գոյաբանական սպառնալիքի մասին, ասվում է, որ նրանք կարող են ներառվել այս կամ այն «կայսրության» մեջ։
Ներկայումս Հայաստանում քննարկվում է ոչ թե դեսուվերենիզացիայի հարցը (քչերն են այլևս դա վիճարկում), այլ այն, թե որ գլոբալ բևեռին կմիանա Հայաստանը։ Ներկայիս իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը խրախուսում է «ռեգիոնալիզացիան»՝ համարելով, որ Հայաստանը պետք է մոտ լինի իր հարևաններին՝ պահպանելով իր տեղը Թուրքիայի և Ադրբեջանի, Իրանի և Վրաստանի արանքում։ Որոշ ընդդիմադիր կուսակցություններ սա համարում են թուրքացման ուղի և պնդում են Ռուսաստանի հետ կապերի ամրապնդման վրա, նույնիսկ մինչև Ռուսաստանի և Բելառուսի միութենական պետությանը միանալը։ Ֆրանսիան ձեռնարկում է քայլեր, որոնք, կարծես, փորձ են Հայաստանը ներքաշել եվրոպական «կայսրության» մեջ, բայց մինչ այժմ այդ քայլերը շատ ակտիվ չեն թվում՝ նաև Հայաստանի կողմից։
Այս բոլոր տարբերակները (բացառությամբ եվրոպականի) պահանջում են Հայաստանի դեսուվերենիզացիա և Երրորդ Հանրապետությունից «կամավոր» հրաժարում, և ինչպես սպասվում է, դա տեղի կունենա ընտրություններից հետո կայանալիք սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ, եթե «Քաղաքացիական պայմանագիրը» մնա իշխանության գլուխ: Եթե ռուսամետ կուսակցությունները հաղթեն, «ինքնիշխանությունից ազատումը» կարող է տեղի ունենալ Հայաստանի ռուսական «կայսրությանը» անմիջականորեն միացման միջոցով: Երկու տարբերակներն էլ կատարյալ համապատասխանում են տարածաշրջանը բաժանելու երկու դար առաջ ստեղծված ռուս-թուրքական մոդելին։
Այս անցումը կլինի անցավ, թե դաժան խզում, կախված է հայ ժողովրդի իմաստությունից: Սակայն Հայաստանում մոդելավորվող դեսուվերենիզացիան հետագայում կիրառվի այլ երկրներում, որոնք, հնարավոր է, նույնպես մի ժամանակ քաղաքակրթություններ էին:
«Մանկությունը՝ նշանառության տակ» ցուցահանդես. 5 արցախցի երեխայի պատմություն
Մայիսի 15 | 19:00, Ժամանակակից Արվեստի Ինստիտուտ, Երևան, Ավետ Ավետիսյան 47
«Մանկությունը՝ նշանառության տակ» ցուցահանդեսը լուսանկարիչ Անի Գևորգյանի և լրագրող Շուշան Փափազյանի համատեղ նախագիծն է, որը վավերագրում է 2016-2023 թվականներին արցախյան հակամարտության տարբեր փուլերը՝ սկսած ապրիլյան քառօրյա պատերազմից մինչև 2023-ի սեպտեմբերի բռնի տեղահանությունը, որոնց հետևանքով տուժել են բազմաթիվ խաղաղ բնակիչներն, այդ թվում՝ երեխաներ։ Նախագիծում ներկայացված է 5 երեխայի պատմություն, որոնց կյանքն ընդհատվել է տան կամ դպրոցի բակում՝ ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով։
Այս պատմությունները հիշեցնում են, որ վիճակագրության հետևում չապրած մանկությունն է, ընդհատված երազանքներն և խեղված ապագան։
Նախագծում փորձ է արվում հեռանալ կորստի տեսարանից։ Դրա փոխարեն կներկայացվի ներկայության լուռ նշաններ՝ երեխայի տետր, սեղանին թողնված խաղալիք, այն ձևը, թե ինչպես է ապրում ընտանիքը՝ երեխայի կորստից հետո։ Երեխայի կյանքը չի կարող սահմանափակվել նրա մահվան պահով։ Այն պատկանում է շատ ավելի մեծ անձնական պատմության։
Անի Գևորգյանը լրագրող է, լուսանկարիչ, Խոսքի ազատության մրցանակի դափնեկիր։ Մասնակցել է լուսանկարչական ցուցահանդեսների ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում (Նյու Յորք) և Ժնևյան գրասենյակում, Եվրոպայի խորհրդում (Ստրասբուրգ), Փարիզում, Հռոմում, Բեռլինում, Վիեննայում և այլուր։ Ավելի քան տասը տարի զբաղվել է պատերազմական և հետպատերազմական թեմաների լուսաբանմամբ։
Շուշան Փափազյանը հակամարտությունների լրագրող է 44-օրյա պատերազմից սկսած։ Արցախի վերջնական հայաթափումից հետո նա գրել է մի քանի հիմնական թեմաների շուրջ, ինչպիսիք են 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ի պատերազմում զոհված, խոշտանգված և անհայտ կորած զինծառայողների և նրանց ընտանիքների՝ որպես պատերազմից վերապրողների պատմությունները, ինչպես նաև զինված հարձակումների կամ հրետանակոծության զոհ դարձած խաղաղ բնակիչների պատմությունները։
Ռուսաստանը խոշոր հարձակում է իրականացրել Կիևի և Ուկրաինայի այլ քաղաքների վրա
Հինգշաբթի գիշերը Ռուսաստանը կոմբինացված հարված հասցրեց Կիևին՝ անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների միջոցով։ Ուկրաինայի մայրաքաղաքի Դարնիցկի շրջանում ավերվել է բնակելի շենքի մի ամբողջ թաղամաս, և իշխանությունների տվյալներով՝ հնարավոր է, մարդիկ կան փլատակների տակ։ Իշխանությունները հայտնում են, որ հարվածների հետևանքով զոհվել է առնվազն մեկ և վիրավորվել 29 մարդ։
Գիշերային հրետակոծությունը հաջորդել է Ուկրաինայում անօդաչու թռչող սարքերի ամենազանգվածային հարվածներից մեկին. մայիսի 13-ին ռուսական զինվորականները մոտ 900 անօդաչու թռչող սարք արձակեցին, որի հետևանքով երկրի մի քանի շրջաններում սպանվեց առնվազն վեց մարդ։
Սի-Թրամփ. Հիմնական շեշտը չիպերի վրա է, որոնք և որոշում են պատերազմների արդյունքը
Աշխարհը բախվում է խորը փոփոխությունների և «տուրվուլենտության», ուստի այն, թե արդյոք Միացյալ Նահանգներն ու Չինաստանը կարող են հաղթահարել «Թուկիդիդեսի ծուղակը» և ստեղծել խոշոր տերությունների հարաբերությունների նոր մոդել, կախված է Միացյալ Նահանգների և Չինաստանի համատեղ ջանքերից, ասել է Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ Պեկինում կայացած հանդիպման ժամանակ:
«Կարո՞ղ ենք միավորել ուժերը՝ գլոբալ խնդիրները լուծելու և աշխարհում ավելի մեծ կայունություն ապահովելու համար, կարո՞ղ ենք հոգ տանել մեր երկու ժողովուրդների բարեկեցության, մարդկության ապագայի և ճակատագրի մասին և համատեղ ստեղծել երկկողմ հարաբերությունների պայծառ ապագա. սրանք, կարելի է ասել, պատմության, խաղաղության և ժողովրդի հարցեր են», – ասել է Սի Ցզինպինը (մեջբերել է CNN-ը):
Նա հավելել է, որ Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների ընդհանուր շահերը գերազանցում են նրանց տարաձայնությունները, և որ յուրաքանչյուր կողմի հաջողությունը հնարավորություն է մյուսի համար: «Չինաստան-ԱՄՆ կայուն հարաբերությունները օգտակար են աշխարհի համար», – ասել է Չինաստանի առաջնորդը։
«Թուկիդիդեսի ծուղակը» տերմին է, որը տարածվել է ամերիկացի քաղաքագետ Գրեհեմ Ալիսոնի կողմից՝ նկարագրելու պատերազմի ակնհայտ միտումը, երբ նոր, աճող տերությունը սպառնում է փոխարինել արդեն իսկ գոյություն ունեցող մեծ տերությանը որպես միջազգային գերիշխան։
Իր հերթին Թրամփը հանդիպման ժամանակ հայտարարեց, որ Սի Ցզինպինին համարում է «մեծ առաջնորդ»։ Նա ընդգծեց, որ Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև հարաբերությունները «ֆանտաստիկ» են։
«Ես պատիվ եմ համարում լինել ձեր ընկերը, և Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև հարաբերությունները կլինեն ավելի լավ, քան երբևէ», – հավելեց ամերիկացի նախագահը։
Սի Ցզինպինի հետ հանդիպումից առաջ Թրամփը հայտարարել է, որ կխնդրի նրան «բացել» Չինաստանի տնտեսությունը խոշոր ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերությունների համար։
Նա հավելել է, որ ակնկալում է Իրանի վերաբերյալ «երկար քննարկում», բայց ընդգծել է, որ հակամարտությունը դադարեցնելու համար Պեկինի օգնության կարիքը չունի։
Թրամփը Պեկին է ժամանել մայիսի 13-ին։ Նրա այցի հիմնական միջոցառումները նախատեսված են մայիսի 14-15-ը։
Ամերիկյան պատվիրակության կազմում են Թրամփի որդին՝ Էրիկը, և մի քանի խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների ղեկավարներ, այդ թվում՝ չիպեր արտադրող Nvidia-ի գործադիր տնօրեն Ջենսեն Հուանգը, Tesla-ի և SpaceX-ի սեփականատեր և գործադիր տնօրեն Էլոն Մասկը, Apple-ի գործադիր տնօրեն Թիմ Քուքը և ամերիկյան ամենամեծ ներդրումային ընկերության՝ BlackRock-ի գործադիր տնօրեն Լարի Ֆինկը։
Թրամփին ուղեկցում են նաև մի շարք այլ խոշոր ամերիկյան ընկերությունների ղեկավարներ, այդ թվում՝ Meta-ի, Visa-ի, JP Morgan-ի, Boeing-ի և Cargill-ի։
Հուանգի անունը համեմատաբար վերջերս է հայտնվել բանակցությունների մասնակիցների ցանկում, ինչը ուշագրավ է, քանի որ նրա ընկերությունը արտադրում է արհեստական բանականության համակարգերի համար անհրաժեշտ չիպեր, որտեղ Միացյալ Նահանգները և Չինաստանը հիմնական մրցակիցներ են։ Nvidia-ի գործադիր տնօրենը սկզբում նախատեսված չէր այցին մասնակցելու, սակայն Թրամփը անձնական հրավեր ուղարկեց։
Վերջին ամիսներին համաշխարհային լրատվամիջոցները խոսում են տեխնոլոգիական հեղափոխության մասին, որն արդեն իսկ ազդեցություն է ունենում պատերազմների վրա։ Մասնավորապես, պնդվում է, որ արհեստական բանականության վրա հիմնված մեծ տվյալների վերլուծության մեջ մասնագիտացած ամերիկյան Palantir ընկերության հետ համագործակցությունը թույլ է տվել Իսրայելին սպանել Իրանի առաջնորդներին Իրանի հետ պատերազմի սկզբնական օրերին։ Այժմ լուրեր են շրջանառվում, որ Ուկրաինային հաջողվել է պատերազմը տեղափոխել Ռուսաստանի տարածք՝ շնորհիվ Palantir-ի և այլ տեխնոլոգիական հսկաների հետ համագործակցության։
Defence24. Հայաստանը ստացել է իր առաջին ֆրանսիական CAESAR հրետանային համակարգերը
Հայաստանը ստացել է իր առաջին ֆրանսիական CAESAR հրետանային համակարգերը, և սա պարզապես ռազմական մատակարարում չէ։ Սա Ֆրանսիայի՝ դեպի Հարավային Կովկաս ավելի լայն առաջխաղացման մի մասն է, որտեղ Փարիզը ձգտում է թուլացնել ռուսական ազդեցությունը և Հայաստանին վերածել անվտանգության ոլորտում երկարաժամկետ գործընկերոջ, գրում է defence24.com-ը։
Մատակարարված համակարգերի ճշգրիտ քանակը պաշտոնապես չի հաստատվել, թեև տեղական հաղորդագրություններում նշվում է, որ 36 հատ CAESAR 6×6 համակարգերի պատվեր են ստացվել։
Նույնիսկ մատակարարումների ամբողջ ծավալի վերջնական հաստատման բացակայության դեպքում ուղղությունը ակնհայտ է՝ Հայաստանը շարժվում է դեպի ֆրանսիական հրետանի, ֆրանսիական ՀՕՊ համակարգ և արևմտյան ստանդարտներ։
Անդրիաս Ղուկասյան. եվրոպական ընտրությունն այս իրավիճակից դուրս գալու ելք է
Քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանը step1․am-ի հետ զրույցում անդրադարձել է հարցին, թե ինչ սպասել ընտրություններից հետո, կա՞ դրական սցենար, թե՞ անկախ նրանից՝ որ ուժը կհաղթի, դժվարություններ են սպասվում։
Անդրիաս Ղուկասյանի խոսքով՝ ունենք հնարավորություն այս ընտրություններում ստանալ Հայաստանում ավելի ազատ քաղաքական համակարգ։ «Բայց դրա համար մի շարք արտախորհրդարանական ուժեր պիտի կարողանան երկու անգամ ավելի ձայն հավաքել, քան Նիկոլ Փաշինյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը, Սամվել Կարապետյանը եւ Գագիկ Ծառուկյանը միասին։ Որքանով է դա հավանական, դա այլ հարց է, բայց տեսականորեն այսօրվա քաղաքական ուժերի շարքում կան այնպիսի ուժեր, որոնք եթե մեծամասնություն կազմեն խորհրդարանում, Հայաստանի քաղաքական համակարգը կլինի ավելի անկաշկանդ ու ազատ։ Որպեսզի հաղթահարեն այն քաղաքական մարտահրավերները, որոնք Հայաստանի առջեւ այսօր կանգնած են, քաղաքական ազատությունը շատ կարեւոր գործոն է»,- ասաց Անդրիաս Ղուկասյանը։
Անդրադառնալով Հայաստանի առջեւ ծառացած մարտահրավերներին՝ Անդրիաս Ղուկասյանն ասաց, որ գլխավոր հարցը, որն անկաշկանդ ներկայացված է նույնիսկ Ռուսաստանի ղեկավարության կողմից, այն է, թե ինչպես կարող է իրականացվել Հայաստանի անցումը Եվրասիական միությունից դեպի Եվրոպական միություն։ «Եվ դա Հայաստանի համար կարեւոր եւ հնարավոր լուրջ լուծում է, որը տարածաշրջանում էական փոփոխություն կարող է բերել՝ ավելի բալանսավորված աշխարհաքաղաքական իրավիճակ ստեղծել։ Այսօր Հայաստանը հետխորհրդային տարածքի ամենաանպաշտան պետությունն է։ Եվ քանի դեռ պահպանվում է Ռուսաստանի հետ քաղաքական ու ռազմական դաշինքը, Հայաստանը շատ խոցելի է Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի ճնշումներին։ Այն գինը, որը Թուրքիան ու Ադրբեջանը խաղաղության դիմաց պահանջում են Հայաստանից, կարող է բերել առհասարակ Հայաստանի տապալման, ինքնության կորստի եւ դեպոպուլյացիայի»,- ասաց նա։
Հետեւաբար, ըստ Անդրիաս Ղուկասյանի, եվրոպական ընտրությունն այս իրավիճակից դուրս գալու ելք է։ Եվրոպական պետությունները դա հասկանում են, եւ դրա համար Հայաստանի համար դեպի ԵՄ դուռը բաց է։ «Ռուսաստանի Դաշնությունը նույնպես այստեղ ունի շահեր, որպեսզի Հայաստանը պահպանի իր համար որպես պատուհան՝ եվրոպական պետությունների հետ առեւտրի համար։ Եվ վերադառնալով ձեր հարցին՝ այո, ավելի ազատ քաղաքական համակարգը կարող է Հայաստանի համար ապահովել այդ անցումն առանց լուրջ ճգնաժամերի՝ թե էներգետիկ ոլորտում, թե ռազմական ու անվտանգության ոլորտներում»,- հավելեց նա։
«Դիզակ ԱՐՏ»-ի հաշվետու համերգը՝ այսօր
Հայաստանում մեկնարկել է YouTube-ի մոնետիզացիան, հայտնի են պայմանները
Քիչ առաջ YouTube-ը պաշտոնապես հայտարարեց, որ այսօրվանից Հայաստանում մեկնարկում է YouTube-ի Գործընկերային ծրագիրը, ինչը նշանակում է, որ մոնետիզացիան այլևս հասանելի է մեր երկրում։
Այս մասին երեկ գրել է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը։
Մեդիափորձագե Artur Papyan-ը ներկայացնում է պայմանները
Տպավորություն է ստեղծվում, որ մինչև 1988 թ․ Արցախի բնակչության մեծամասնությունը հայեր չէին
Ծիծեռնավանք
Նիկոլ Փաշինյանի քարոզարշավը սկսվեց «Արցախը մերը չէր», Ղարաբաղյան շարժումը սխալ էր, իսկ Արցախում շարունակվող ցեղասպանությունը՝ Ադրբեջանի «հայելային պատասխանն է» հայտարարությամբ։
Այս հայտարարությունները անհնար կլինեին առանց Բաքվի «հաստատման»։ Ամենակարևոր «փաստարկն» այն է, որ ադրբեջանցիները «վերադառնում են» Արցախ՝ իրենց տները գտնելով ավերված, իրենց «մշակութային ժառանգությունը»՝ ոչնչացված։ Արհեստականորեն ստեղծվում է տպավորություն, որ մինչև 1988 թվականը Արցախի բնակիչների մեծամասնությունը նստակյաց ադրբեջանցիներ էին, որոնք դարեր շարունակ ապրել են այնտեղ և ստեղծել են ուշագրավ ժառանգություն, մինչդեռ «քոչվոր հայերը» բարբարոսաբար ոչնչացրել են ամեն ինչ, ապա բնակություն հաստատել ադրբեջանցիների տներում։
Հունվարին գրող և սցենարիստ Սլավի Ավիկ Հարությունյանը իր Ֆեյսբուքյան էջում մեկնաբանել է Ալիևի՝ Լեռնային Ղարաբաղի օկուպացված Մարտակերտի շրջան կատարած այցը. «Իլհամ Ալիևն այցելել է իմ հայրենի Չլդրան գյուղը Լեռնային Ղարաբաղում: Ադրբեջանցիները երբեք չեն ապրել այս գյուղում: Ադրբեջանի նախագահը լուսանկարվել է իմ համադասարանցու՝ Արթուր Ծատրյանի տանը մի քանի մարդկանց հետ, որոնք ներկայացվում են որպես այս տան և գյուղի ենթադրյալ նախկին բնակիչներ: Իմ համակուրսեցու տանը գտնվելով՝ Ալիևը այս գյուղը աշխարհին ներկայացնում է որպես նախկինում «հայերի կողմից օկուպացված» գյուղ: Մինչդեռ 12-րդ դարի Նահատակ և 13-րդ դարի Կարմիրի պահպանված եկեղեցիները ադրբեջանական մամուլը ներկայացնում է որպես «ալբանական»:
Սա առանձին դեպք չէ, այլ համակարգված քաղաքականություն։ Հայկական կողմը ոչ միայն հարցեր չի տալիս, այլև հաստատում է ադրբեջանցիների «իրավունքները»։ Հայաստանի կառավարությունը Բաքվից չի խնդրում տրամադրել Արցախում ենթադրաբար ոչնչացված մզկիթների ցանկը, քանի որ նման ցանկ գոյություն չունի։ Հայաստանի կառավարությունը չի հարցնում, թե ինչու է Բաքուն ոչնչացրել Ստեփանակերտի ամբողջ թաղամասերը և մի քանի հայկական գյուղեր, եթե այնտեղ ապրում էին ադրբեջանցիներ, իսկ հայերը “օկուպացրել են”։ Հայաստանի կառավարությունը արդարացնում է Արցախից ից և ազգային իրավունքներից հրաժարվելու սեփական քաղաքականությունը Ադրբեջանի և Թուրքիայի «իրավունքներով», մոլորեցնելով ամբողջ աշխարհին և հայ հասարակությանը։
Նույնիսկ Հայաստանում արցախցիները ստւպցված են ակնհայտ փաստեր ներկայացնել և ապացուցել, որ հայերը միշտ կազմել են Արցախի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը, որ այնտեղ մնացել են հարյուրավոր հին հայկական եկեղեցիներ, և որ Մեսրոպ Մաշտոցը բացել է առաջին դպրոցներից մեկը արցախյան Ամարասում։ Սակայն «Արցախը մերը չէ» մոլեգին քարոզչության ֆոնին այս բոլոր փաստերը թվում են պարզապես արդարացումներ։
ՀՀ ԱԳՆ-ը ողջունել է Հայաստանի հետ ուղիղ առևտրի Թուրքիայի պատրաստակամությունը
Անկարան և Երևանը ավարտել են երկու երկրների միջև ուղիղ առևտրի մեկնարկի նախապատրաստական աշխատանքները, հայտնել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Օնջու Քեչելին։
«Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շրջանակներում, որն ընթանում է 2022 թվականից, իրականացվել են վստահության ամրապնդման մի շարք միջոցառումներ։ Այս համատեքստում մեր երկրի և Հայաստանի միջև ուղիղ առևտրի մեկնարկի համար անհրաժեշտ բյուրոկրատական նախապատրաստությունները 2026 թվականի մայիսի 11-ի դրությամբ համարվում են ավարտված», — նշել է դիվանագետը X սոցիալական ցանցում։
Հաղորդվում է նաև, որ երկու երկրների միջև ընդհանուր սահմանի բացման ուղղությամբ անհրաժեշտ տեխնիկական և բյուրոկրատական աշխատանքներ են տարվում։
«Հաշվի առնելով Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղություն և բարօրություն հաստատելու պատմական հնարավորությունը՝ Թուրքիան կշարունակի իր ներդրումն ունենալ տնտեսական կապերի զարգացման և տարածաշրջանային համագործակցության խորացման գործում՝ հանուն բոլոր երկրների և ժողովուրդների շահերի», — ասված է թուրք դիվանագետի մեկնաբանության մեջ։
Ողջունում ենք ՀՀ հետ երկկողմ առևտուր իրականացնելու արգելքները վերացնելու վերաբերյալ Թուրքիայի որոշումը, որը Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի հերթական արդյունքն է։ Այս մասին հայտնել է ՀՀ ԱԳՆ խոսնակ ԱՆի Բադալյանը՝ անդրադառնալով Թուրքիայի կողմից ՀՀ հետ երկկողմ առևտուր իրականացնելու արգելքների վերացմանը։
«Այդ որոշումը էական է երկու երկրների միջև առևտրի և գործարար շրջանակների միջև կապերի ընդլայնման, տարածաշրջանում տնտեսական կապակցվածությունը խթանելու և խաղաղության ու բարեկեցության ապահովման տեսանկյունից:
Ընդգծենք, որ սա կարևոր քայլ է երկու երկրների միջև լիարժեք ու բնականոն հարաբերությունների զարգացման ուղղությամբ, ինչը կարող է իր տրամաբանական շարունակությունը ստանալ Հայաստան-Թուրքիա սահմանի բացման ու դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման միջոցով»,- նշված է ՀՀ ԱԳՆ խոսնակի հայտարարության մեջ։