Հունգարիայում ընտրությունները կկայանան ապրիլի 12-ին, և BBC-ն հրապարակել է ծավալուն ռեպորտաժ այն մասին, թե ինչպես է Վիկտոր Օրբանի իշխող կուսակցությունը օգտագործում Ուկրաինան և Զելենսկիին որպես ընտրողների համար վախեցնող միջոց։

Ուկրաինան անընդհատ հունգարական թերթերի և պետական ​​հեռուստատեսության առաջին էջերում է, և այն ներկայիս վարչապետ Վիկտոր Օրբանի մշտական զրույցի թեման է, ով 16 տարի իշխանությունից հետո հուսահատորեն պայքարում է իշխանությունը պահպանելու համար։

Նրա ելույթների էությունն այն է, որ Ուկրաինան սնանկ երկիր է, որը երազում է Բուդապեշտում ուկրաինամետ կառավարություն հաստատել և ոչնչացնել Հունգարիան։ Եվրամիությանը միանալուց հետո Ուկրաինան կոչնչացնի հունգարական գյուղատնտեսությունը, կզրկի հունգարական ընտանիքներից իրենց դժվարությամբ վաստակած գումարներից և պատերազմ կբերի նրանց գլխին։

Մարտին Բուդապեշտի կենտրոնում հազարավոր մարդկանց երթ էր կազմակերպվել՝ եռանդուն կերպով հավաքվելով «Մենք թույլ չենք տա, որ Հունգարիան դառնա Ուկրաինայի գաղութ» կարգախոսի ներքո։ Ի վերջո, Ուկրաինան երազում է Հունգարիան Ռուսաստանի դեմ պատերազմի մեջ ներքաշելու մասին։

BBC-ն նշում է, որ ժողովրդին մտացածին թշնամու դեմ մոբիլիզացնելը բավականին տարածված պրակտիկա է։

Սա իսկապես ճիշտ է, և նմանատիպ պրակտիկա ներկայումս կիրառվում է նաև Հայաստանում, որտեղ Արցախի ժողովուրդը ներկայացվում է որպես գլխավոր թշնամի (չնայած 100,000 արցախցի պոտենցիալ ընտրողներից ավելի քան 70,000-ին զրկել են  քվեարկելու իրավունքից)։ Արցախիներին մեղադրում են ոչ միայն անցյալի բոլոր դժբախտությունների, այլև նախապես՝ սեպտեմբերին ենթադրյալ պատերազմի համար։ Թեկուզ Փաշինյանը պնդում է, որ հայկական բանակի ներկայիս հրամանատարական կազմի մեծ մասը արցախցիներ են։

Ռուսաստանը նույնպես ներկայացվում է որպես ընդհանուր թշնամի։ Նիկոլ Փաշինյանի այցը Մոսկվա և ռուսական իշխանությունների կողմից արված կոշտ հայտարարությունները, այդ թվում՝ գազի գները բարձրացնելու, Եվրասիական տնտեսական միությունից նրանց հեռացնելու սպառնալիքները և այլն, նախատեսված են հակառուսական կրակին յուղ լցնելու համար, որը Փաշինյանը փորձում է օգտագործել ընտրողների որոշակի կատեգորիաներ գրավելու և եվրոպական օգնություն ներգրավեկու համար։

Այնուամենայնիվ, ինչպես Օրբանի և Զելենսկու դեպքում, Հայաստանում իշխանամետ քարոզչությունը պարզապես ծիծաղելի է։ Սա վերաբերում է և գազի գներին, և Հայաստանում 102-րդ ռուսական բազայի ճակատագրին, և ԵՏՄ-ից դուրս գալուն։

Հայաստանում շատ ընտրողներ կցանկանային, որ կառավարությունն իսկապես ազատի երկիրը ռուսական ազդեցությունից, բայց բոլորը հասկանում են, որ կառավարությունը դա չի ուզում: Հակառակ դեպքում, այն կանի մի քանի պարզ քայլ՝ կպահանջի վճարում Հայաստանում 102-րդ բազայի ներկայության համար, կվերանայի երկաթուղու կոնցեսիայի և «Գազպրոմի» հետ պայմանագրերը: Եվ, ամենակարևորը, այն կհարցնի Ռուսաստանին. արդյո՞ք 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը և 1921 թվականի Կարսի պայմանագիրը դեռևս ուժի մեջ են: Հը՞։

Սակայն Մոսկվան և Երևանը խաղում են մի խաղ, որը Հայաստանը կպահպանի որպես ռուս-թուրքական հանցավոր համաձայնության առարկա: Ճիշտ այնպես, ինչպես Օրբանն օգտագործում է Ուկրաինան՝ ընտրություններում հաղթելու և ԵՄ-ի ներսից փլուզման վերջնական փուլ անցնելու համար:

Ադրբեջանի ԱԳՆ արձագանքին պատասխանը կհաղորդվի դիվանագիտական ​​խողովակներով։ Այս մասին հայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Մարիա Զախարովան՝ մեկնաբանելով Բաքվի հայտարարությունը Վլադիմիր Պուտինի և Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպման ժամանակ Լեռնային Ղարաբաղի քննարկման վերաբերյալ։

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 1-ին Փաշինյանի հետ հանդիպմանը Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է. «Մինչ օրս ամենազգայուն հարցը Ղարաբաղին վերաբերող ամեն ինչն է»։

Միևնույն ժամանակ, Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, որ Հայաստանի կառավարությունը ցանկանում է փակել Ղարաբաղի հարցը։

Պուտինի հայտարարությունը ընկալվել է որպես ապացույց այն բանի, որ Ռուսաստանը չի համարում հարցը փակված, չնայած ԱԳՆ փորձեց հակառակը ապացուցող փաստարկներ գտնել։

«2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում ԵՄ-ի կողմից հովանավորվող գագաթնաժողովից հետո ընդունված համատեղ հայտարարության մեջ արձանագրվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի կողմից միմյանց տարածքային ամբողջականության ճանաչումը՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության և 1991 թվականի Ալմաթիի հռչակագրի», – հայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳՆ խոսնակը։

Զախարովան, սակայն, մոռացավ նշել, որ Ռուսաստանը 2014 թվականից ի վեր ինքն է խափանում Ալմա-Աթայի հռչակագիրը՝ օկուպացնելով Ուկրաինայի տարածքի մի մասը։ Մոսկվան բարոյական իրավունք չունի պնդելու խորհրդային սահմանները, որոնք չի ճանաչում և փոխել է սեփական Սահմանադրությամբ։

«Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման փակումը պաշտոնականացվել է Մոսկվայի կողմից աջակցվող ԵԱՀԿ որոշմամբ՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ից ուժի մեջ մտնող Մինսկի գործընթացի ինստիտուտները լուծարելու վերաբերյալ», – ասաց նա։

Միևնույն ժամանակ, ըստ Զախարովայի, կողմերը դեռ պետք է լուծեն մի շարք հարցեր՝ հարաբերությունները անշրջելի դարձնելու համար, այդ թվում՝ խաղաղության պայմանագրի ստորագրում, տրանսպորտային և տնտեսական կապերի վերականգնում, սահմանազատում և սահմանազատում։

Այլ կերպ ասած, չնայած Ալմա-Աթայի հռչակագրին, Մինսկի խմբի լուծարմանը և Փաշինյանի կողմից ճանաչմանը, Ղարաբաղի հարցը մնում է չլուծված՝ մինչև «խաղաղության պայմանագրի» ստորագրումը։

Մենք արդեն գրեել ենք, որ ոչ ոք, այդ թվում՝ ԵԱՀԿ-ն Մինսկի խմբի փակման ժամանակ չմեջբերեց որևէ իրավական փաստաթուղթ՝ ապացուցելու համար, որ Արցախյան հարցը լուծված է, և որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի մաս է կազմում: Փաշինյանը մեջբերում է Պուտինին, Պուտինը՝ Պրահայի հռչակագիրը, Թրամփը՝ Ալմա-Աթայի հռչակագիրը, որտեղ Արցախը չի հիշատակվել, Ալիևը՝ ռազմական լուծման արդյունքները, իսկ ԵԱՀԿ-ն՝ կողմերի «կամավոր» որոշումը՝ չեղյալ համարելու Մինսկի խմբի մանդատը:

Բայց չնայած այս ամենիբ, Ղարաբաղյան հարցը համառորեն հրաժարվում է փակվել:

Ակնհայտ է, որ իրավական հիմքերի բացակայության դեպքում Ղարաբաղյան հարցը պարբերաբար կբարձրանա բոլոր բանակցություններում: Եվ Ադրբեջանն ամենից լավ գիտի դա՝ «դիվանագիտական ​​ուղիներով» Ռուսաստանին փոխանցելով «Բաքվի դիրքորոշումը՝ Ադրբեջանի Ղարաբաղյան տարածաշրջանի հարցը քաղաքական շահարկումներում օգտագործելու անընդունելիության, ինչպես նաև նման գործելակերպը դադարեցնելու անհրաժեշտության վերաբերյալ»:

Ըստ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի՝ այն պնդումը, որ «Ղարաբաղյան տարածաշրջանը Ադրբեջանի անբաժանելի մասն է», հիմնված է ոչ թե որևէ պետության որոշման, այլ իրենց պատմության, միջազգային իրավունքի և արդարադատության վրա»:

«Ես կրկին կցանկանայի հիշեցնել ռուսական կողմին, որ ոչ մի երկիր, այդ թվում՝ Ռուսաստանի Դաշնությունը, երբեք կասկածի տակ չի դրել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը, այդ թվում՝ Ղարաբաղի տարածաշրջանը», – հաղորդում է ադրբեջանական APA-ն՝ հղում անելով երկրի ԱԳՆ հայտարարությանը։

Ինչպիսի պատասխան կփոխանցի Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը Բաքվին դիվանագիտական ​​ուղիներով, անհայտ է։

Գերմանիայի դաշնային կառավարությունը մերժել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսի պնդումը, որ Եվրամիությունը միջամտում է Հունգարիայում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին: Միևնույն ժամանակ, այն փաստը, որ Վենսը այցելել է Հունգարիա «ընտրություններից մի քանի օր առաջ», ինքնին խոսում է և ցույց է տալիս, թե «ով ինչի է միջամտում», չորեքշաբթի՝ ապրիլի 8-ին, հայտարարել է կառավարության խոսնակի տեղակալ Սեբաստիան Հիլլեն։

Ապրիլի 12-ին Հունգարիայում նախատեսված ընտրությունները միջազգայնորեն ընկալվում են որպես կարևորագույն իրադարձություն. եթե Պուտինի, Թրամփի և Էրդողանի ընկեր Վիկտոր Օրբանին հաջողվի պահպանել իշխանությունը, նա կդառնա ԵՄ-ն ներսից քայքայելու հիմնական գործիքը: Օրբանի հաղթանակը կլինի պարտություն եվրոպական երկրների լիբերալ կառավարությունների համար, իսկ ԵՄ-ն կհայտնվի նոր համաշխարհային կարգի կառուցման լուսանցքում։

Միևնույն ժամանակ, Օրբանի պարտությունը կլինի Թրամփի պայմանական թիմին պատմության աղբանոց նետելու նախերգանք ։

ԱՄՆ փոխնախագահի կողմից Օրբանին ցուցաբերած բացահայտ աջակցությունը ցույց է տալիս, որ ընտրությունների ինստիտուտը աստիճանաբար կորցնում է իր նշանակությունը որպես ժողովրդի իշխանություն ձևավորելու միջոց։ Ընտրությունները գնալով ավելի ու ավելի են դառնում էլիտայի հանցավոր համաձայնությունը օրինականացնելու միջոց։

ԱՄՆ կառավարությունը «ակտիվորեն միջամտում է ներեվրոպական ընտրություններին»՝ և խոսքն այն վարչապետի մասին է, «ով ակտիվորեն դեմ է դուրս գալիս ԵՄ-ին և սատարում Մոսկվային։ Սա «բացարձակապես անընդունելի է», – ասում են Գերմանիայում։

ԵՄ-ն ինքն է ներկայումս ակտիվորեն աշխատում Հայաստանում՝ գրեթե բացահայտորեն աջակցելով Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցությանը և «մոլդովական սցենարի» իրականացմանը։ Արմինե Մոսիյանի հետ մետրոյում տեղի ունեցած միջադեպից հետո, որը բացահայտեց Նիկոլ Փաշինյանի իրական բնույթը, ԵՄ-ն մի պահ կասկածի տակ դրեց իր ընտրությունը։ Փաշինյանը ստիպված եղավ մեկնել Մոսկվա, սադրել Պուտինին և Օվերչուկին սպառնալ Հայաստանին՝ ԵՄ-ի բարեհաճությունը վերականգնելու համար։

Անմիջապես դրանից հետո ՀՀ խորհրդարանն ընդունեց «մոլդովական սցենարի» մասին օրենք, որը կարող է Սամվել Կարապետյանի կուսակցությունը թողնել ընտրություններից դուրս։ Ի դեպ, սա պայմանավորված է ոչ այնքան Կարապետյանի Ռուսաստանի հետ կապերով (որտեղ նրան բացահայտորեն գցեցին), որքան ԱՄՆ-ում ձախակողմյան հանրապետականների հետ նրա հարաբերություններով։

Ջ.Դ. Վենսը ապրիլի 7-ին այցելել է Հունգարիա և մասնակցել մի քանի միջոցառումների վարչապետ Վիկտոր Օրբանի հետ։ Բուդապեշտում նա հայտարարեց, որ «Բրյուսելի բյուրոկրատները» «ամեն ինչ արել են հունգար ժողովրդին ճնշելու համար, քանի որ նրանք չեն սիրում կառավարության ղեկավարին»։

Փետրվարին Վենսը այցելեց Հայաստան, որտեղ նա նույնպես բացահայտորեն աջակցեց Փաշինյանին։ «Գիտեմ, որ ընտրությունները մոտենում են, մենք քննարկել ենք դա։ Եթե իմ աջակցությունը որևէ բան նշանակում է, ապա այո, նա (Նիկոլ Փաշինյանը) այն անձնավորությունն է, որը կարող է կառուցել երկարաժամկետ գործընկերություն՝ նման նախագծերը հաջողությամբ իրականացնելու համար», – հայտարարեց Վենսը։