Իրանական քաղաքակրթությունը երկրի երեսից ջնջելու Թրամփի խոստումից հետո, Իրանը և Միացյալ Նահանգները, Պակիստանի միջնորդությամբ, երեկ երեկոյան համաձայնեցին երկշաբաթյա հրադադարի։ Սա փոխզիջում է. Իրանը համաձայնեց հրադադարին, չնայած որ պնդում է լիակատար խաղաղության վրա, քանի որ չի վստահում Միացյալ Նահանգներին։ Միացյալ Նահանգները համաձայնեց հրադադարի՝ հիմնվելով Իրանի 10 կետանոց պայմանների վրա՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու դիմաց։ Իսրայելը դեռևս որևէ հայտարարություն չի արել, և պարզ չէ, թե արդյոք հրադադարը կպահպանվի։

Լիակատար խաղաղության բանակցությունները կսկսվեն ապրիլի 10-ին Պակիստանում։ Վաշինգտոնի և Թեհրանի կողմից հրապարակված իրանական պայմանները տարբերվում էին մեկ առումով՝ Միացյալ Նահանգները “բաց թողեց” ուրանի հարստացման կետը։ Այնուամենայնիվ, Թրամփը հայտարարեց, որ այս 10 կետերը կարող են հիմք հանդիսանալ խաղաղության պայմանագրի համար։

Չհարձակման պարտավորություն;
Իրանի կողմից Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ վերահսկողության պահպանում;
Ուրանի հարստացման համաձայնագիր;
Բոլոր առաջնային պատժամիջոցների վերացում;
Բոլոր երկրորդային պատժամիջոցների վերացում;
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բոլոր բանաձևերի դադարեցում;
ՄԱԳԱՏԷ-ի կառավարիչների խորհրդի բոլոր բանաձևերի դադարեցում;
Իրանին փոխհատուցման վճարում;
ԱՄՆ մարտական ​​ուժերի դուրսբերում տարածաշրջանից;
Պատերազմի ավարտ բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում «Հեզբոլլահի» դեմ պատերազմի:

Թրամփը հավելել է, որ ԱՄՆ բոլոր ռազմական նպատակներն արդեն «գերազանցվել են»: Միացյալ Նահանգները «շատ առաջ է գնացել Իրանի հետ երկարաժամկետ խաղաղության և Մերձավոր Արևելքում խաղաղության վերաբերյալ վերջնական համաձայնագրի հասնելու գործում»:

Նրա խոսքով՝ Վաշինգտոնը Թեհրանից ստացել է 10 կետից բաղկացած առաջարկ, որը «ընդունելի հիմք է բանակցությունների համար», և Մերձավոր Արևելքում խաղաղության հասնելու համար անհրաժեշտ է երկու շաբաթ։

«Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, որպես նախագահի, և Մերձավոր Արևելքի երկրների անունից ես խորապես պատիվ եմ համարում, որ այս երկարատև խնդիրը մոտ է լուծմանը», – եզրափակել է Թրամփը։

Թեհրանը հավելել է, որ երկու շաբաթվա ընթացքում կվերսկսի անվտանգ նավարկությունը Հորմուզի նեղուցում՝ համաձայնեցված Իրանի պահանջների հետ։ «Մեր ձեռքերը մնում են ձգանի վրա, և թշնամու կողմից թույլ տրված ամենափոքր սխալին կպատասխանենք ամբողջ ուժով», – շարունակվում է հայտարարությունը։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սպառնացել է Իրանին «քաղաքակրթության ոչնչացմամբ»։ Նա այս մասին գրել է սոցիալական ցանցերում։

«Մի ամբողջ քաղաքակրթություն կոչնչանա այսօր գիշեր՝ երբեք չվերականգնվելով։ Ես չեմ ուզում, որ դա տեղի ունենա, բայց հավանաբար կլինի», – գրել է Թրամփը TruthSocial-ում։

Նա նաև ասել է, որ երբ երկրում տեղի ունենա ռեժիմի ամբողջական փոփոխություն, երբ գերակշռեն այլ, ավելի խելացի և պակաս արմատական ​​մտքեր, գուցե տեղի ունենա «ինչ-որ հեղափոխական և գեղեցիկ բան»։

«Մենք դա կիմանանք այսօր երեկոյան՝ աշխարհի երկար և բարդ պատմության ամենակարևոր պահերից մեկում։ 47 տարվա շորթումը, կոռուպցիան և մահը վերջապես կավարտվեն։ Աստված օրհնի Իրանի մեծ ազգին», – գրել է Թրամփը։

Ընտրություններից երկու ամիս առաջ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը շտապ կարգով խորհրդարան ներկայացրեց Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների նախագիծ, որը կարող է արմատապես փոխել նախընտրական դաշտը: Եթե փոփոխությունները ընդունվեն, Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը կհեռացվի ընտրապայքարից։

Խորհրդարանն այս պահին քննարկում է ԸՕ-ում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին հարցը: «Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորներն առաջարկում են սահմանել, որ կուսակցությունների դաշինքի անվանումը չի կարող պարունակել անձնանուն, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների անուններ կամ դրանց շփոթելու աստիճան նման անվանումներ կամ դրանց հոլովաձևեր, ինչպես նաև վիրավորական կամ զրպարտչական բնույթի բառեր կամ այլ արտահայտություններ։

Սամվել Կարապետյանն արդեն կոչ է արել մարդկանց գալ Ազգային ժողով։ Նա ասում է, որ ժողովրդից փորձում են գողանալ ընտրությունը։

Նշենք, որ փոփոխությունները խորհրդարան են ներկայացվել Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա կատարած այցից և Պուտինի հետ հանդիպումից հետո: Չնայած հանդիպման հակասական տոնին՝ Փաշինյանը, ինչպես և սպասվում էր, ստացավ Ռուսաստանի հավանությունը վերընտրվելու համար: Սակայն վերընտրվելու համար նա պետք է դուրս մղի ուժեղ մրցակցի, որը «կասկածելի» կապեր ունի ամերիկյան աջերի հետ։

Իրանի պատերազմի, Մարկո Ռուբիոյի Թբիլիսի կատարած հեռախոսազանգի և Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա կատարած այցի ֆոնին Իլհամ Ալիևը պետական ​​այցով մեկնեց Վրաստան։ Այցը “աննկատ” էր, բայց կարող է վկայել կտրուկ փոփոխությունների մասին։

Պաշտոնական հաղորդագրությունների համաձայն՝ Ալիևը չի հիշատակել տրանսպորտային միջանցքի մասին, որը պետք է Մեղրիի և Նախիջևանի միջոցով կապեր Ադրբեջանիը և Թուրքիան։ Ընդհակառակը, Բաքուն և Թբիլիսին ընդգծել են Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու կարևորությունը տարածաշրջանային կապը ապահովելու համար և քննարկել են տրանսպորտային և էներգետիկ նախագծեր։

TRIPP-ի, որը Բաքուն և Անկարան անվանում են «Զանգեզուրի միջանցք», հեռանկարները մռայլ են թվում. վերլուծաբանները ընդունում են, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ստորագրված համաձայնագրի միակ «դրական» կողմը՝ Հայաստանի հարավն է․ քանի դեռ հայ-իրանական սահմանը կոչվում է «Թրամփի ճանապարհ», այն պաշտպանված է ագրեսիայից։

Ճանապարհի տնտեսական նշանակությունը Հայաստանի և Արևմուտքի համար ի սկզբանե լղոզված էր, իսկ իրանական պատերազմից և Ռուսաստանի կողմից Հայկական երկաթուղիների վերաբերյալ հայտարարություններից, Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից Հայաստանը «բացելուց» հրաժարվելուց հետո և Երևանում ներքաղաքական անորոշության ֆոնին Մեղրիի ճանապարհի նկատմամբ հետաքրքրությունը լիովին անհետացավ։

ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի Թբիլիսի կատարած զանգը կարող է ազդարարել ԱՄՆ քաղաքականության փոփոխության մասին տարածաշրջանում. Վրաստանը կրկին ստանձնում է տարանցիկ դեր։ Սա լուրջ սպառնալիք է Ալիևի համար, և նրա առաքելությունն է կանխել Վրաստանի և Հայաստանի դերի ուժեղացումը, որը կմեկուսացնի Ադրբեջանին։ Մյուս կողմից, Ալիևը փորձում է “սանձել” վրացական տրանզիտ պոտենցիալը։

Բաքուն ունի երեք երթուղի դեպի Թուրքիա և այնտեղից դեպի Եվրոպա՝ Հայաստանի, Իրանի և Վրաստանի միջով։ Եթե «Զանգեզուրի միջանցքը» այլևս հնարավոր չէ, ապա Վրաստանը մնում է միակ տարբերակը։

Ռուսաստանն ու Հայաստանը մեկուսացնելու համար կառուցված Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին գործում է 10% հզորությամբ։ Ռուսական բեռները չէին կարողանում հասնել Թուրքիա և Հայաստան այդ ճանապարհով (ոչ այնքան Վրաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների բացակայության, որքան Ալիևի կողմից ռուսական բեռների Ադրբեջանի տարածքով տրանզիտի մերժման պատճառով)։

Պուտինը, Ալիևը և Էրդողանը հույս ունեն լուծել խնդիրը՝ Հայաստանի հարավը բռնակցելով և ստեղծելով միջանցք մոխրագույն բեռնափոխադրումների համար։ Սակայն, ըստ երևույթին, այս ծրագրերը հետաձգվել են։

Պուտինը և Ալիևը արդեն փորձարկել են Ադրբեջանի և Վրաստանի միջոցով դեպի Հայաստան բեռներ ուղարկելը, և, կարծես, դա ստացվեց։ Հիմա ժամանակն է բացել Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին դեպի Թուրքիայից դեպի Ռուսաստան։

«Այսօր Հարավային Կովկասում ձևավորվում է բոլորովին նոր իրավիճակ, և Հարավային Կովկասում գտնվող երկրները չպետք է բաց թողնեն այս հնարավորությունը։ Որովհետև այսօր, ցավոք, աշխարհի տարբեր մասերում խաթարվում է խաղաղությունը, անվտանգությունը, հանգստությունը և կայունությունը, ինչը հանգեցնում է արյունալի բախումների, պատերազմների, տառապանքների և կորուստների։ Նմանատիպ իրավիճակ ժամանակին գոյություն ուներ նաև Հարավային Կովկասում։ Սակայն այսօր Հարավային Կովկասն արդեն վերածվում է խաղաղության, հանգստության, անվտանգության և համագործակցության տարածքի», – ասաց Ալիևը։

Այնուամենայնիվ Ալիևն ու Էրդողանը նույնպես հետաքրքրված չեն Հայաստանի տարածքով տարանցմամբ (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա անարգել Զանգեզուրի միջանցքով է)։ Ռուսաստանը ևս հրաժարվում է Հայաստանի երկաթուղիները կապել Ադրբեջանի և Թուրքիայի սահմանների հետ՝ նախընտրելով վրացական տարանցումը։

Թբիլիսին և Բաքուն անհամբեր սպասում են իրանական պատերազմի արդյունքին և Հայաստանում ընտրությունների արդյունքներին։ Բայց զուգահեռ տարբերակներ են փնտրում։