Մոսկվան ցանկանում է խուսափել Ռուսաստանի վրա անհարկի հղումներից՝ երբ քննարկվում է Ղարաբաղի հարցը, հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։ «Միակ բանը, որ նախագահ Պուտինը ցանկանում է, և ինչ Ռուսաստանը ցանկանում է, այն է, որ այս հարցը քննարկելիս մեզ վրա չանենք անհարկի հղումներ», – ասել է Պեսկովը «Վեստի» լրատվական գործակալության թղթակից Պավել Զարուբինին։
Ռուսաստանի ղեկավարի մամուլի քարտուղարի խոսքով՝ Ղարաբաղի պատկանելիության վերաբերյալ որոշումը կայացրել են Հայաստանի իշխանությունները։ «Ռուսաստանը բացարձակապես կապ չունի դրա հետ», – ընդգծել է Կրեմլի խոսնակը։
«Արցախի հանձնումը մահացու մեղք է, որի համար հատուցումը դեռ երկար կզգան հանցագործությունը կատարածները։ Այս հանցագործության մեղսակիցները հասկանում են իրենց կատարած սակրալ մեղքը և փորձում են խուսափել պատժից»։
Ապրիլի 1-ին Կրեմլում կայացած հանդիպման ժամանակ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից 2022 թվականին Պրահայում Ղարաբաղը Ադրբեջանի մաս ճանաչելուց հետո ՀԱՊԿ-ի միջամտությունը այս գործընթացին անտեղի կլիներ, քանի որ այն ստացել է ներքին ադրբեջանական երանգ։ Փաշինյանը պատասխանել է, որ Երևանը Ղարաբաղը Ադրբեջանի մաս է ճանաչել միայն այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանի բարձրագույն ղեկավարությունը «երկու անգամ հրապարակայնորեն հայտարարել է դա»։
Ակնհայտ է, որ Ղարաբաղի հանձնումը հանցավոր դավադրություն էր Ռուսաստանի, ԵՄ-ի, Հայաստանի կառավարության և այլոց միջև, ովքեր «լուծեցին» հարցը Ադրբեջանի օգտին՝ որպես ավելի լայն գլոբալ բանակցային աուկցիոնի լոտ։
Այս որոշման համար իրավական հիմք չկա, այդ իսկ պատճառով մեղավորները մեջբերում են ոչ թե միջազգային իրավական ակտերը, այլ միմյանց կողմից արված հայտարարությունները. Փաշինյանը մեջբերում է Պուտինին, իսկ Պուտինը՝ Փաշինյանին, Շառլ Միշելին և Մակրոնին։
2022 թվականի հոկտեմբերին Պրահայում Փաշինյանը, Շառլ Միշելը և Մակրոնը «արդարացրին» իրենց հրաժարումը Արցախից՝ հղում անելով «խորհրդային սահմաններին»։ Պուտինը չի կարող հղում անել «խորհրդային սահմանների» անձեռնմխելիությանը, քանի որ նա 2014 թվականից ի վեր Ուկրաինայում բռնի կերպով ոչնչացնում է այդ սահմանները։ Հետևաբար, նա չի հարգում խորհրդային սահմանները և ճանաչել է Ղարաբաղը որպես «Ադրբեջանի» մաս պարզապես այն պատճառով, որ որոշել է զոհաբերել հայկական իրավունքների ևս մեկ մասը՝ ի շահ ռուս-թուրքական դավադրության։
Երկու ու կես տարի անց՝ Արցախի լիակատար օկուպացիայից և բնիկ հայ բնակչության տեղահանությունից, և այն բանից հետո, երբ բոլորը «ճանաչեցին» Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս, այս հարցը ոչ միայն մնում է միջազգային օրակարգում, այլև նոր արդիականություն է ձեռք բերում ԱՄՆ-Իրան պատերազմի լույսի ներքո։
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը մշտապես վրդովմունք է հայտնում, որ Ղարաբաղի հարցը այդպես էլ չի մոռացվել՝ այն անվանելով «Ադրբեջանի ներքին գործ»։ Սակայն Բաքուն երբեք չի ներկայացրել որևէ փաստաթուղթ, որը ցույց է տալիս Արցախի պատկանելությունը Ադրբեջանին։
«Մեր դիրքորոշումը Ադրբեջանի Ղարաբաղի շրջանը քաղաքական շահարկումների համար օգտագործելու անթույլատրելիության վերաբերյալ, ինչպես նաև մեր սպասումները նման գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ, դիվանագիտական ուղիներով փոխանցվել է Ռուսաստանի նախագահի աշխատակազմին, կառավարությանը և Արտաքին գործերի նախարարությանը։ Չնայած դրան, այս հարցը շարունակում է մնալ ռուսական կողմի պաշտոնական քաղաքական դիսկուրսում։ Այսպիսով, այսօր, «Վեստի» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում, Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը, մեկնաբանելով հայ-ռուսական հարաբերությունները, կրկին անդրադարձավ այն հարցին, թե ով՝ Ռուսաստանը, թե՞ Հայաստան է ավելի վաղ ճանաչելէ Ղարաբաղի շրջանը որպես Ադրբեջանի մաս։
Այն փաստը, որ Ղարաբաղյան շրջանը Ադրբեջանի անբաժանելի մասն է, հիմնված է ոչ թե որևէ պետության որոշումների, այլ պատմության, միջազգային իրավունքի և արդարադատության սկզբունքների վրա։ Սա ևս մեկ անգամ հաստատվեց և վերջնականապես ամրապնդվեց 2020 թվականի 44-օրյա Հայրենական պատերազմով, ինչպես նաև 2023 թվականի մեկօրյա հակաահաբեկչական գործողություններով», – ասվում է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարության մեջ։
Այսպիսով, Բաքուն հաստատում է, որ 2020-2023 թվականների ահաբեկչական գործողություններից, ցեղասպանությունից և տեղահանությունից բացի Արցախին տնօրինելու որևէ հիմք չկա։ Հայաստանի կառավարությունը ևս որևէ փաստարկ չի բերում Արցախը «մոռանալու» համար, բացի սպառնալիքից, որ հակառակ դեպքում պատերազմ կսկսվի սեպտեմբերին։
Սա նշանակում է, որ Արցախյան հարցը փակված չէ. դրա հանձնման մեղքը դեռևս կախված է բոլոր հանցակիցների վրա, և նրանք չեն կարող քավել այդ մեղքը։
