ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը երկար տատանվելուց հետո հավանություն է տվել Ուկրաինային կասետային զինամթերք տրամադրելուն։ Դա «շատ դժվար որոշում էր», բայց ուկրաինացիների զինամթերքը սպառվում է, ասել է Բայդենը։ Սպիտակ տունը խոստովանում է, որ կասետային զինամթերքը վտանգ է ներկայացնում խաղաղ բնակչության համար:
Որոշման կայացման մասին ավելի վաղ հայտնել էին բազմաթիվ լրատվամիջոցների աղբյուրներ։ Ուրբաթ երեկոյան դա հրապարակավ հաստատել է ԱՄՆ ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջեյք Սալիվանը։
Նա ասաց, որ կասետային զինամթերք փոխանցելու որոշումը Ուկրաինա հեշտ որոշում չէր, բայց, ի վերջո, այն համարվում էր ճիշտ. այդպիսին էր, ըստ նրա, նախագահի բոլոր խորհրդականների միաձայն առաջարկությունը։ Նրա խոսքով՝ այս որոշումը թելադրված է հրետանային արկերով Ուկրաինայի կարիքները լիովին բավարարելու անկարողությամբ։
«Մենք գիտակցում ենք, որ կասետային զինամթերքը խաղաղ բնակիչներին վնաս պատճառելու վտանգ է ներկայացնում չպայթած զինամթերքից, այդ իսկ պատճառով մենք հետաձգեցինք որոշումը այնքան ժամանակ, որքան կարող էինք», – ասել է Սալիվանը:
«Բայց կա նաև խաղաղ բնակիչներին վնաս հասցնելու հսկայական վտանգ, եթե ռուսական զորքերը և տանկերը ճեղքեն ուկրաինական դիրքերը, ավելի շատ ուկրաինական տարածք գրավեն և ավելի շատ ուկրաինացի խաղաղ բնակիչների ենթարկեն, այս ամենը այն պատճառով, որ Ուկրաինան չունի բավարար հրետանի: Սա մեզ համար անտանելի է»,- հավելեց նա։
AFP գործակալության տվյալներով՝ խոսքը ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության սեփական պաշարներից հազարավոր արկերի մասին է։
2022 թվականի դեկտեմբերից Ուկրաինան ԱՄՆ-ից խնդրում է իրեն կասետային զինամթերք տրամադրել՝ նկատի ունենալով այն փաստը, որ Ռուսաստանն ակտիվորեն օգտագործում է դրանք ուկրաինացիների դեմ մարտի դաշտում։
Նախկինում Բայդենի վարչակազմը կտրականապես դեմ է արտահայտվել կասետային զինամթերքի Ուկրաինա փոխանցմանը` վկայակոչելով միջազգային կոնվենցիան, որն արգելում է դրանք: Ո՛չ Միացյալ Նահանգները, ո՛չ Ռուսաստանը չեն ստորագրել կոնվենցիան։
Սպիտակ տան մյուս մտահոգությունը Ուկրաինայի դաշնակիցների հետ հնարավոր անհամաձայնությունն էր այս հարցում։ Նրանցից շատերը, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Գերմանիան, ստորագրել են կասետային զինամթերքի կոնվենցիան:
Քիչ անց CNN-ին տված հարցազրույցում այս մասին խոսել է ինքը՝ նախագահ Բայդենը։ «Իմ կողմից դա շատ դժվար որոշում էր: Եվ, ի դեպ, դա քննարկել եմ նաեւ դաշնակիցների հետ։ Ուկրաինացիների զինամթերքը սպառվում է»,- պարզաբանել է Բայդենը։
Դեմոկրատները դատապարտել են Ուկրաինա կասետային զինամթերք ուղարկելու որոշումը, որը կարող է վնասել խաղաղ բնակիչներին, հատկապես երեխաներին, գրում է The New York Times-ը։ ԱՄՆ Կոնգրեսի մի քանի դեմոկրատներ արձագանքել են իրավապաշտպան կազմակերպությունների նախազգուշացումներին, որ մարտից հետո մարտագլխիկները կարող են պայթել և սպանել խաղաղ բնակիչներին, հաղորդում է NBC-ն:
Կասետային զինամթերքը՝ հրետանային արկեր և օդային ռումբեր, ցրում են մեծ թվով փոքր, պայթուցիկ ենթազմիկներ։ Դրանց նկատելի տոկոսը անմիջապես չի պայթում և վտանգավոր է մնում մարդկանց համար նույնիսկ շատ տարիներ անց, երբ ռազմական գործողությունները կարող են արդեն ավարտվել:
Ե՛վ Սալիվանը, և՛ վարչակազմի այլ պաշտոնյաներ նշել են, որ ԱՄՆ-ն Ուկրաինային կմատակարարի չպայթող ստորաբաժանումների միայն 2,5%-ը, մինչդեռ ռուսական արկերը չեն պայթեցնում զինամթերքի 30-40%-ը:
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին շնորհակալություն է հայտնել ԱՄՆ-ին օգնության նոր փաթեթի համար։
«Ժամանակին, լայնածավալ և շատ անհրաժեշտ պաշտպանական օգնության փաթեթ Միացյալ Նահանգներից: Մենք երախտապարտ ենք ամերիկացի ժողովրդին և նախագահ Ջոզեֆ Բայդենին վճռական քայլերի համար, որոնք Ուկրաինային մոտեցնում են թշնամու դեմ հաղթանակին, իսկ ժողովրդավարությունը՝ բռնապետության դեմ հաղթանակին։ Ուկրաինայի պաշտպանունակության ընդլայնումը նոր գործիքներ կապահովի մեր հողը ապաօկուպացնելու և խաղաղությունը մերձեցնելու համար»,- գրել է Զելենսկին թվիթերում։
ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան կասետային զինամթերքի Ուկրաինա տեղափոխման մասին հայտարարելուց հետո իր Telegram ալիքում տեսանյութ է հրապարակել 2022 թվականի փետրվարի 28-ով։ Այս տեսանյութում Սպիտակ տան այն ժամանակվա մամուլի քարտուղար Ջեն Փսակին (նա հաճախ դառնում է ռուսական քարոզչության թիրախը), որն հանդես է գալիս հայտարարությամբ. «Կասետային զինամթերքի օգտագործումը ռազմական հանցագործություն է»։
Իրականում Փսակին ավելի զգույշ էր. նա ասել է՝ եթե հաստատվեն խաղաղ բնակչության դեմ կասետային զինամթերքի կիրառման մասին հաղորդումները, ապա դա «պոտենցիալ» կլինի ռազմական հանցագործություն, և Վաշինգտոնն իր գնահատականներում կառաջնորդվի միջազգային կազմակերպությունների կարծիքով։
Զախարովան լռում է նաև այն մասին, որ Փսակիի հարցադրման մեջ հստակ ասվում է, որ այդ զինամթերքն արդեն ներխուժման առաջին օրերին օգտագործվել է ռուսական զորքերի կողմից։ Բայդենի վարչակազմն ուրբաթ օրը բազմիցս անդրադարձել է այս հանգամանքին։
ԱՄՆ-ում Ռուսաստանի դեսպան Անատոլի Անտոնովը մատնանշել է զենքի դեմ մարդասիրական առարկությունները՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ դրանք ի վիճակի չեն կասեցնել այն, ինչ Մոսկվան անվանում է «հատուկ ռազմական գործողություն»:
«Ապշեցուցիչ է այն դաժանությունն ու ցինիզմը, որով Վաշինգտոնը մոտեցավ Կիև մահաբեր զենք տեղափոխելու հարցին։ Վարչակազմն ամբողջությամբ անտեսել է փորձագետների, իրավապաշտպանների, օրենսդիրների կողմից հնչեցված նման քայլի անմարդկայնության մասին թեզերը։ Աչք է փակել քաղաքացիական զոհերի վրա։ Հիմա ԱՄՆ-ի մեղքով երկար տարիներ վտանգ կլինի։, ասել է նա։
