ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները կրում են պատասխանատվության իրենց բաժինը Ադրբեջանի կողմից Արցախի շրջափակման հարցում։ Այս մասին Երեւան-Ստեփանակերտ տեսակամրջի ժամանակ ասել է Արցախի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Ղազարյանը։

Պատասխանելով Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանի հայտարարությունների մասին հարցին, որն օրերս հույս էր հայտնել, որ Ադրբեջանում հնարավոր է Արցախի ժողովրդի իրավունքների ապահովումը, նախարարը հիշեցրել է, որ իր ղեկավարած գերատեսչությունը մանրամասն պատասխանել է դեսպանին։

«Ադրբեջանի ո՞ր քայլերն են հավատալու հիմք տվել։ Տեղի է ունենում ուղիղ հակառակը։ Եթե որեւէ մեկը հույսեր ունի էլ, ապա դրանք պետք է ցրվեն վերջին ամիսներին տեղի ունեցող իրադարձությունների համատեքստում։ ՄԽ համանախագահներից սպասում ենք ավելի ակտիվ մասնակցություն, այլ ոչ թե կոչեր եւ հայտարարություններ։ Նրանք կրում են պատասխանատվության իրենց բաժինն այս իրավիճակի համար, եւ խոսքը էթնիկ զտումների կանխման մասին է»,- ասել է Արցախի արտաքին գործերի նախարարը։

Նա նաեւ պարզաբանել է Վլադիմիր Պուտինին ԼՂՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանի ուղարկած նամակի նպատակը։

«Ինչպես գիտեք, նման նամակներ պարբերաբար ուղարկվում են, եւ ոչ միայն ՌԴ նախագահին, այլեւ միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներին, քաղաքական գործիչներին։ Ստեղծված իրավիճակում Արցախի իշխանությունները դիմել են այդ քայլին։ ՀՀ վարչապետը ՌԴ նախագահի հետ զրույցում ուշադրություն է հրավիրել այս իրավիճակին»,- տեղեկացրել է նախարարը։

Նրա խոսքով՝ Ստեփանակերտը սպասում է, որ ռուսական խաղաղապահ զորակազմը 2020թ. նոյեմբերի 9-ի հայտարարության շրջանակում կգործադրի բոլոր ջանքերը շրջափակման վերացման համար, հատկապես այն պայմաններում, երբ հունիսի 15-ից հետո անհնար է մթերքներ եւ առաջին անհրաժեշտության առարկաներ տեղափոխել։ Միայն ԿԽՄԿ-ն է տեղափոխում սահմանափակ քանակությամբ դեղեր։ Ինչպես նշել է Ղազարյանը, խաղաղապահները պետք է իրենց լիազորությունների շրջանակում ձեռնարկեն բոլոր քայլերը՝ շրջափակումը դադարեցնելու համար։ Ճշգրտող հարցին, թե արդոյք դա նշանակում է, որ բոլոր քայլերը չէ, որ ձեռնարկվում են, նախարարն ասել է, որ եթե այդ քայլերը ձեռնարկվեին, շրջափակում չէր լինի։ Նրա խոսքով՝ տարբեր պատճառներ են բերվում, թե ինչու դա չի արվում, բայց Ադրբեջանի սադրանքների նպատակներից մեկը խաղաղապահներին վարկաբեկելն է։ Նախարարը հիշեցրել է, որ այլ խաղաղապահների հրավիրելու հեռանկարը իրատեսական չէ կամ, առնվազն, չի կարող արագ իրականացվել, ընդ որում՝ համապատասխան որոշում պետք է ընդունի ՄԱԿ Անվտանգության խորհուրդը։ Ցանկացած պարագայում Ստեփանակերտում սպասում են ստեղծված իրավիճակի փոփոխությունների։

Հարցին, թե ինչու է Վլադիմիր Պուտինը նամակի հասցեատերը, երբ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության, ներառյալ Արցախը, ճանաչման մասին հայտարարում է ՀՀ վարչապետը, նախարարը պատասխանել է, որ Արցախում այդ հայտնի հայտարարություններին արձագանքել են։ Ինչպես ընդգծել է Ղազարյանը, Արցախի իշխանություններն առաջնորդվում են ժողովրդի կամքով, որն արտահայտվել է 1991թ. դեկտեմբերի 10-ի հանրաքվեով։ Անկախ այն բանից, թե ինչ մակարդակում է ասվում, մենք առաջնորդվում ենք այդ մանդատով, ամփոփել է ԱԳՆ ղեկավարը։

Արցախի «Պաշտպանության բանակի լուծարման» մասին խոսելն իրատեսական չէ, ասել է Սերգեյ Ղազարյանը։

«Ով ծանոթ է հակամարտությանը, գիտի, որ Պաշտպանության բանակը Արցախի ժողովրդի անվտանգության երաշխավորն է։ Սրանում բազմիցս համոզվել ենք։ Նման պահանջները, մանավանդ խորացող ագրեսիվ հռետորաբանության եւ սադրանքների պայմաններում, իրատեսական չեն։ Եթե դատելու լինենք ադրբեջանական կողմի հռետորաբանությունից՝ նրանք մշտապես ասում են այդ մասին։ Երեկ այդ երկրի նախագահը նույնի մասին էր խոսում։ Պաշտպանության բանակը ապահովում է Արցախի ժողովրդի անվտանգությունը»,- ընդգծել է Ղազարյանը։

Արցախը երբեք չի հրաժարվել Բաքվի հետ երկխոսությունից։ Այլ հարց է, որ բանակցությունները չեն կարող ընթանալ ճնշման տակ, ուղեկցվել շրջափակմամբ, սպանություններով եւ սադրանքներով, ընդգծել է Ղազարյանը։

Նախարարի խոսքով՝ արցախյան կողմը առավել շահագրգռվածն է իրական երկխոսության հարցում։ «Բայց որպեսզի երկխոսությունը կառուցողական լինի, պետք է համապատասխանի որոշ պահանջների»,- ասել է Ղազարյանը՝ ավելացնելով, որ այս հարցի վերաբերյալ առաջարկներ են ստացվել տարբեր երկրներից, միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներից։ Նա հիշեցրել է, որ փետրվարի 24-ին եւ մարտի 1-ին տեղի են ունեցել հանդիպումներ Ադրբեջանի ներկայացուցիչների հետ ռուսական խաղաղապահ զորակազմի միջնորդությամբ, նրանց տեղակայման վայրում, որոնց ընթացքում քննարկվել են տեխնիկական բնույթի հարցեր։ Բայց ադրբեջանական կողմը լիովին խեղաթյուրել է այդ հանդիպումների բովանդակությունը։ Հետո տեղի ունեցավ դիվերսիան, երբ սպանվեց 3 ոստիկան, մեկը վիրավորվեց։ «Անհնար է ճնշման տակ իրականացվող հանդիպումներն անվանել երկխոսություն եւ բանակցություն։ Ադրբեջանական կողմը պետք է դադարեցնի շրջափակումը, վերականգնի մատակարարումների հնարավորությունը, մենք պետք է տեսնենք, որ իրավիճակը փոխվում է։ Նրանք պետք է ցույց տան, որ պատրաստ են երկխոսության»,- ասել է Ղազարյանը։ Նա ավելացրել է, որ քննարկումներն ընթանում են, ղարաբաղյան կողմը ռուսական խաղաղապահ զորակազմի միջոցով Ադրբեջանին առաջարկներ է ներկայացրել, որոնք Բաքուն մերժել է։

Արցախի Անվտանգության խորհրդի նիստից հետո իշխանությունները Ապաշրջափակման համաժողովրդական շարժման շտաբից ժամանակ են խնդրել մինչեւ շաբաթվա վերջ։

Ըստ Շարժման նախաձեռնող խմբի ներկայացուցիչ, բլոգեր Դավիթ Վանյանի՝ «իշխանությունների խնդրանքը բավարարվել է, շաբաթվա վերջին սպասում ենք Արցախի ապաշրջափակման և պետության քաղաքական կողմնորոշման վերաբերյալ հայտարարության։ Այս հայտարարությունից է կախված լինելու Շարժման հետագա աշխատանքը»,- ասաց Վանյանը։

Վանյանն ասաց, որ իշխանությունները խոստացել են նպաստել Շարժման ներկայացուցիչների հանդիպմանը ԼՂՀ հրամանատարության հետ Արցախում։

«Հույս ունենք, որ դա կլինի շուտով։ Հանդիպումը, ինչպես նախկինում, կանցկացվի դռնփակ, բայց մենք պարտավորվում ենք, որ հանրությունը մանրամասն կտեղեկացվի արդյունքների մասին»,- նշել է բլոգերը։

Step1

Արցախյան հասարակական գործիչ Տիգրան Պետրոսյանի հարցազրույցը Step1.am-ին

-Պարոն Պետրոսյան, Դուք հանդիսանում եք Հակաճգնաժամային կոմիտեի նախագահ, ի՞նչ գործառույթներ է իրականացնում կոմիտեն:

– Հակաճգնաժամային կոմիտեի հիմնական գործառույթը՝ հանրային հնչեղություն ստացած հարցերի, հանրային բողոքների ուսումնասիրությունն է, դրանց հիման վրա որոշումների կայացումն և այդ որոշումների իրականացման պարտադրումը: Մենք ուսումնասիրում ենք գրեթե բոլոր ոլորտներին առնչվող հարցեր, այդ թվում նաև զոհվածների և տեղահանվածների ընտանիքներին առնչվող:

Կարծում եմ, հանրությունը դեռևս չի գիտակցում, թե ինչ իրավիճակում ենք հայտնվել։ Մենք կանգնած ենք աղետի եզրին, ավելի լուրջ, քան 2020 թ. նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից հետո: Նաև կցանկանայի նշել, որ այս շաբաթ մենք պետք է վերջանականապես կողմնորոշվենք պետության քաղաքական կողմնորոշման մասով:

-Պարոն Պետրոսյան, ըստ Ձեզ, եթե հարցը վերաբերում է պետության համար այսպիսի ճակատագրական պահերի, արդյո՞ք ճիշտ է իրավիճակը գաղտնի պահել հանրությունից:

-Ոչ մեկ չի կարող որոշում կայացնել, օրինակ՝ Արցախը լինի Ադրբեջանի կազմում, կամ պատերազմ սկսել: Այն կառույցները, որոնք պետք է կամ պետք չէ նման որոշում կայացնեն, լեգետիմություն չունեն հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում, իսկ նոր ընտրություններ իրականացնել ևս չենք կարող:

-Կմեկնաբանե՞ք նախագահ Հարությունյանի վերջին հայտարարությունը բնակարաների հետ կապված:

-Այդ հայտարարությունը տեղի է ունեցել հենց հակաճգնաժամային կոմիտեի ջանքերով: Ոչ պետությունը, ոչ ժողովուրդը պարտավոր չեն պահել այն անձանց գույքը, ովքեր ապահով ապրում են Արցախից դուրս: Ամբողջ այդ գույքը պետք է օգտագործվի ի շահ պետության: Այդ անշարժ գույքը պետք է տրամադրվի տեղահանված անձանց, իսկ, օրինակ, վարձակալության տրված խանութների գումարը պետք է ուղղվի պետական բյուջե:

-Մենք նաև տեսնում ենք տարբեր շարժումներ Արցախում: Արդյո՞ք այդ շարժումները մեկը մյուսին չեն խանգարում:

-Իհարկե կան շարժումներ, որոնց նպատակը հստակ է և ճիշտ, քանի որ լռել չի կարելի, և կան շարժումներ, որոնք ստեղծվել են հանրության պառակտման, իշախանության համար: