Միջուկային պատերազմի հրահրում. տարածաշրջանը կարող է դառնալ փորձադաշտ

Մարտի 21-ի առավոտյան Միացյալ Նահանգները և Իսրայելը հարվածել են Նաթանզում գտնվող Ահմադի Ռոշանի ուրանի հարստացման համալիրին, հայտարարել է Իրանի Ատոմային էներգիայի կազմակերպությունը (AEOI):

«Տեխնիկական գնահատումը ցույց է տվել, որ ռադիոակտիվ նյութերի արտահոսք չկա, և շրջակա տարածքների բնակիչների համար վտանգ չկա», – ասվում է կազմակերպության սոցիալական ցանցերում իր էջում տարածված հայտարարության մեջ:

Վերջերս իսրայելական հրթիռը հարվածել է Իրանի Բուշերի ատոմակայանին՝ առաջացնելով նոր տագնապի ալիք այն մասին, որ Իրանում պատերազմը կարող է վերածվել ավելի մեծ տարածաշրջանային հակամարտության, որը կարող է առաջանալ «պատահական» միջուկային միջադեպի կամ միտումնավոր միջուկային հարվածի պատճառով:

Մինչդեռ տարածաշրջանի երկրները և համաշխարհային տերությունները դեռևս պատերազմի մեջ չեն մտել, միջուկային բաղադրիչի օգտագործումը կարող է աշխարհը վերածել Երրորդ համաշխարհային, հնարավոր է՝ միջուկային պատերազմի ասպարեզի:

Ի պատասխան Իրանը երկու միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռ է արձակել Հնդկական օվկիանոսում գտնվող Դիեգո Գարսիայի ԱՄՆ և Մեծ Բրիտանիայի ռազմական բազայի վրա, որը գտնվում է Իրանից 4000 կմ հեռավորության վրա: Ըստ The Wall Street Journal-ի (WSJ)՝ սա Իրանի կողմից միջին հեռահարության հրթիռների առաջին մարտական ​​կիրառումն է և ԱՄՆ շահերին սպառնալու առաջին նշանակալի փորձը Մերձավոր Արևելքից դուրս։ Իրանը նաև շարունակում է հարվածներ հասցնել տարածաշրջանի երկրներին՝ թիրախավորելով ամերիկյան օբյեկտները։

Ավելի վաղ Ռիադում տեղի է ունեցել հանդիպում, որին մասնակցել են Սաուդյան Արաբիայի, Ադրբեջանի, Հորդանանի, ԱՄԷ-ի, Բահրեյնի, Պակիստանի, Թուրքիայի, Սիրիայի, Կատարի, Քուվեյթի, Լիբանանի և Եգիպտոսի արտաքին գործերի նախարարներն ու ներկայացուցիչները։

Մասնակիցները ընդգծել են, որ Իրանը պետք է անհապաղ դադարեցնի բոլոր հարձակումները և զերծ մնա հարևան երկրների դեմ ուղղված ցանկացած սադրիչ գործողությունից կամ սպառնալիքից։ Նրանք քննարկել են Հորդանանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի վրա Իրանի հարվածները։

Այս համատեքստում մասնակիցները վերահաստատել են իրենց աջակցությունը Լիբանանի անվտանգությանը, կայունությանը և տարածքային ամբողջականությանը և դատապարտել են Իսրայելի ագրեսիան Լիբանանի դեմ և նրա էքսպանսիոնիստական ​​քաղաքականությունը տարածաշրջանում։

Միևնույն ժամանակ, Միացյալ Թագավորությունը, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Նիդեռլանդները, Իտալիան և Ճապոնիան համատեղ հայտարարություն են տարածել, որով դատապարտել են Իրանի հարձակումները Պարսից ծոցում քաղաքացիական առևտրային նավերի վրա և Հորմուզի նեղուցի փաստացի շրջափակումը։

NEWS.am-ի հետ հարցազրույցում Հայաստանում Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրգոլամին նշել է, որ պատերազմի ընթացքում «մենք ականատես ենք եղել բազմաթիվ սադրիչ և ապակողմնորոշող գործողությունների, որոնք ուղղված էին Իրանի և նրա հարևանների միջև խնդիրներ ստեղծելուն: Նմանատիպ միջադեպեր տեղի են ունեցել Նախիջևանում, Օմանում, Սաուդյան Արաբիայում և Թուրքիայում»: Նա հավելել է, որ «ադրբեջանական կողմը չպետք է ենթարկվի Իրանի թշնամիների ազդեցությանը և չպետք է մասնակցի կործանարար և վտանգավոր խաղերի: Իրանը իր պարտքն է համարում պահպանել անվտանգությունն ու կայունությունը Հարավային Կովկասում, և ամերիկյան և իսրայելական տարրերի ներկայությունը խաթարում է տարածաշրջանային անվտանգությունն ու կայունությունը: Հետևաբար, Ադրբեջանի Հանրապետությունը պետք է չափազանց զգոն լինի»:

Իրանական կողմի խոսքով՝ պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքը մինչ օրս չի օգտագործվել Իրանի դեմ: Սա նաև նպաստում է երկրի անվտանգությանն ու կայունությանը: «Մենք ուշադիր ուսումնասիրում ենք Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի բոլոր գործողությունները, դրանց աղբյուրները և նրանց աջակցության համար տրամադրված օգնությունը», – նշել է դեսպանը:

Դեսպանը նշել է, որ Թուրքիան զգոն է, որպեսզի չդառնա Իրանին թուլացնելուն ուղղված սիոնիստական ​​դավադրության զոհ:

Իսրայելը համարում է իրեն «ուրիշներին գերազանցող ցանց» և աստիճանաբար տարածաշրջանը ներքաշում է աղետի մեջ, հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։

«Իսրայելի քաղաքական սպանությունները, մասնավորապես Իրանի կառավարությանը և քաղաքական գործիչներին ուղղվածները, անօրինական են և խախտում են ավանդական ռազմական իրավունքի կանոնները։ Սա պետք է հնարավորինս շուտ դադարեցվի», – ասել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը։

Նա հայտարարել է, որ «պատերազմը սկսել է տարածվել Լիբանան», Իրաքում ևս իրավիճակը «ավելի ու ավելի բարդ է դառնում»։ Նա հավելել է, որ Անկարան շարունակական ջանքեր է գործադրում հակամարտությունը դադարեցնելու համար։

Ֆիդանը սկսել է մաքոքային դիվանագիտություն տարածաշրջանի երկրների միջև՝ պատերազմը դադարեցնելու քայլերը քննարկելու համար։

Մասնագետները նշում են, որ միջուկային պատերազմ հրահրելը կարող է Մերձավոր Արևելքը վերածել անմարդաբնակ տարածաշրջանի։

Աննա Աստվածատուրյան հիմնադրամը՝ Սյունիքի երեխաներին

Իր ծննդյան օրն ամերիկահայ գրող, իրավաբան, հասարակական գործիչ, բարերար Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթն «Աննա Աստվածատուրյան» հիմնադրամի հետ համատեղ հայտարարում է «Սեր Սյունիք» նախաձեռնության մեկնարկի մասին։ Ծրագիրը կմեկնարկի 2026 թ․ հունիսի 1-ին՝ Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրը։
Նախաձեռնության շրջանակում Սյունիքի մարզի Գորիս, Կապան, Սիսիան և Մեղրի քաղաքներում ծնված յուրաքանչյուր նորածին կստանա իր նվեր-տուփը՝ համալրված կյանքի առաջին ամիսների համար անհրաժեշտ ամենօրյա խնամքի պարագաներով։
«Սեր Սյունիք» ծրագրի նպատակն է աջակցել Սյունիքի նորաստեղծ ընտանիքներին և հիշեցնել, որ Սփյուռքը նրանց կողքին է»- նշում է Աննան։
Նախաձեռնության հիմքում հիմնադրամի կողմից հաջողությամբ իրականացված «Սեր Արցախ» ծրագիրն է․ 2022-ից մինչև 2024 թվականներին Արցախի գրեթե բոլոր նորածինները՝ 3000 երեխաներ, ստացել են նվերների մեծ տուփ՝ երեխայի և մոր համար նախատեսված առաջին անհրաժեշտության 25 պարագաներով։
«Որպես մարդ, ով մեծացել է շատ սահմանափակ պայմաններում, և որպես մայր՝ ես առանձնահատուկ կարեկցանքով եմ վերաբերվում մեր hայրենիքի խոցելի ընտանիքներին» – հավելում է Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթը։ Նա Բաքվից տեղահանված հայ փախստական է, ում ընտանիքի արմատները սերում են Սյունիքի Քարաշեն և Խնձորեսկ համայնքներից։ Աննայի հայրը՝ ճանաչված արվեստագետ, հայկական քանդակադրոշմի վարպետ Նորիկ Աստվածատուրովը, մինչև կյանքի վերջ դստերը պատգամել էր մեծածավալ նախաձեռնություն իրականացնել հենց Սյունիքում։ Նախաձեռնությունը, թեև Աննայի առաջին ծրագիրը չէ Սյունիքում, սակայն իր ծավալով խոստանում է լինել ամենամասշտաբայինը։
«Սեր Սյունիք» նվեր-տուփերում ներառված բոլոր իրերն արտադրվում կամ ձեռք են բերվում Հայաստանում։ Սյունյաց գեղեցիկ լեռները պատկերող տուփերում նորածինների համար բարձրորակ պարագաներ են՝ մանկական հագուստ (բոդիներ), գիշերազգեստներ, սրբիչներ և ծածկոցներ, ինչպես նաև հիգիենայի և խնամքի պարագաներ՝ տակդիրներ, անձեռոցիկներ, մանկական շամպուն, օճառ, քսուքներ և թվային ջերմաչափ։ Տուփերում ներառված կլինեն նաև ծննդաբերությունից հետո մայրիկների համար անհրաժեշտ հիգիենայի պարագաները։
«Աննա Աստվածատուրյան» հիմնադրամն իր գործունեությամբ աջակցում է նաև Հայաստանում գործող փոքր բիզնեսներին, այդ թվում՝ Արցախից տեղահանված մեր հայրենակիցների արտադրանքին։ Նվեր-տուփերը կհամալրվեն արցախցի դերձակուհիների ձեռքով կարված մանկական պայուսակներով, ովքեր մասնագիտական հմտություններ են ձեռք բերել Հիմնադրամի կարի ուսուցման դասընթացների շնորհիվ։ Բացի այդ, յուրաքանչյուր տուփում տեղ կգտնեն նաև արցախցի վարպետի պատրաստած ձեռագործ փայտե խաղալիքները»։
«Ինչպես «Սեր Արցախ»-ը, այնպես էլ «Սեր Սյունիք»-ը, ամբողջությամբ հիմնված է նվիրատվությունների վրա և կգործի այնքան ժամանակ, քանի դեռ մեր աջակիցները կիսում են ծրագրի արժեքներն ու նպատակները»,- նշում է Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթը՝ հավելելով, որ նախաձեռնությունը նպատակ ունի դառնալ Սփյուռքի և հայրենիքի միջև հաստատված երկարաժամկետ կապի խորհրդանիշը։
Նախաձեռնության իրականացման նպատակով Հիմնադրամը սերտորեն համագործակցում է Սյունիքի չորս ծննդատների հետ։ Իսկ ապրիլի վերջին Աննան անձամբ կժամանի Հայաստան՝ համոզվելու, որ ծրագրի բոլոր բաղադրիչները պատրաստ են հունիսին նախատեսված պաշտոնական մեկնարկին։

Նախիջևանի հարցը Արևմուտքում համարվում է անկյունաքարային, բայց Հայաստանում լռում են

Իլհամ Ալիևը հաստատել է Նախիջևանի սահմանադրության փոփոխությունները։ Դրանք վերացնում են Նախիջևանի ինքնավարության մեծ մասը՝ Ալիևին տալով լիակատար վերահսկողություն տարածաշրջանի քաղաքական կյանքի նկատմամբ և նշանակելով իր սեփական ներկայացուցչին որպես տարածաշրջանի ղեկավար, հաղորդում է Eurasia Review-ն։

Նոր կանոնների համաձայն՝ Նախիջևանի կառավարությունը կիրականացնի այս ներկայացուցչին, այլ ոչ թե տեղական խորհրդարանը։ Իրավապաշտպան Յալչին Իմանովը նշել է, որ այս փոփոխությունները «զրոյի են հասցնում Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության ինքնավարությունը և հակասում են նրա ինքնիշխանության սկզբունքներին»։

Աշխարհը դեռևս Նախիջևանը ընկալում է հայկական ինքնավար մարզ, որը 1921 թվականին Կարսի ռուս-թուրքական պայմանագրով պոկվել է Հայաստանից և փոխանցվել Ադրբեջանի պրոտեկտորատի տակ։ 105 տարի շարունակ Ադրբեջանը չի կարողացել վիճարկել Նախիջևանի կարգավիճակը, քանի որ Կարսի պայմանագրի պայմանները կամայականորեն փոխելու ցանկացած փորձ բողոքի ալիք է բարձրացրել, հիմնականում՝ Հայաստանի և Իրանի, այլև Կարսի պայմանագրի կողմերի՝ Ռուսաստանի և Թուրքիայի կողմից։

2020-2023 թվականներին Արցախում Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի դեմ ռազմական գործողություններից հետո, որոնց աջակցել են Թուրքիան, Ռուսաստանը և Իսրայելը, իսկ հետագայում օրինականացվել են ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի կողմից, Նախիջևանի հարցը դարձավ առանցքային ոչ միայն տարածաշրջանային, այլև աշխարհաքաղաքական առումով։

Eurasia Review-ն գրում է, որ Ալիևի որոշումը Նախիջևանը զրկեց իր ինքնիշխանությունից։ Այսինքն՝ միջազգային իրավական ընկալման համաձայն՝ Նախիջևանը ինքնիշխան ինքնավար կազմավորում է՝ սեփական որոշումներ կայացնելու իրավունքով։

«Ալիևի կողմից ստորագրված վարչական փոփոխությունները ենթադրում են, որ Նախիջևանը անմիջական դեր չի խաղա այսպես կոչված «Սյունիքի միջանցքի» բանակցություններում կամ TRIP-ի զարգացման գործում, և փոխարենը Բաքուն կլինի ադրբեջանական կողմից միակ մասնակիցը», – գրում է Eurasia Review-ն։

Հայաստանում, որը Նախիջևանի կարգավիճակով անմիջականորեն հետաքրքրված կողմն է, պաշտոնական մակարդակով ոչ մի խոսք չասվեց Ալիևի՝ Նախիջևանի Սահմանադրությունից Կարսի պայմանագրի հղումը հանելու և նրա ինքնավարությունը վերացնելու որոշման մասին։

Սակայն ներկայիս Հայաստանի կառավարությունը, նույնիսկ հղում անելով Ալմա-Աթայի հռչակագրին և խորհրդային սահմանների անձեռնմխելիությանը, չի կարող անտեսել Նախիջևանի վերաբերյալ փոփոխությունները, որը խորհրդային տարիներին ևս Հայկական ինքնավար հանրապետություն էր։

Խորհրդային Հայաստանի անագե քարտեզը, որը Նիկոլ Փաշինյանը կրում է կրծքին, պետք է լուռ ցույց տա բոլորին, որ Հայաստանը որևէ կապ չունի Նախիջևանի հետ։

Այնուամենայնիվ, միջազգային իրավունքը անսասան է. Նախիջևանը համարվում է ինքնավար հանրապետություն, որին Ալիևը կամայականորեն զրկում է ինքնիշխանությանից։ Եվ արևմտյան վերլուծաբանները զգուշացնում են, որ ԱՄՆ-ն մի օր կբախվի այս իրավաքաղաքական խոչընդոտին։

Ավելին, միջազգային կարգավիճակի փոփոխության «Նախիջևանի նախադեպը» կարող է դաժան կատակ խաղալ նոր աշխարհակարգի ճարտարապետների հետ։

Մինչև ուսումնասիրեք, վախի մռայլ մթնոլորտը արդեն տարածվել է

Փաշինյանի դեմ գրառման համար արցախցի կնոջը փոքրիկի հետ գիշերը ՔԿ տանելու դեպքով ՆԳ նախարար Արփինե Սարգսյանը հրահանգել է ուսումնասիրություն սկսել։

«Ես ևս տեսել եմ, թե ինչ է ներկայացնում տվյալ անձը, և եթե այդպես է, շատ մտահոգիչ է։ Ես հանձնարարել եմ Ներքին անվտանգության և հակակոռուպցիոն վարչությանն ուսումնասիրել իրավիճակը, լսել նաև կնոջը և հասկանալ, եթե նմանատիպ իրավիճակ կա, միանշանակ կլինի արձագանք իմ կողմից»,– ասաց Սարգսյանը։

Նրա խոսքով` պետք է ուսումնասիրվեն բոլոր դրվագները, որոնք բարձրաձայնվել են՝ սկսած գործողություն իրականացնելու ժամից, հայտարարություններից՝ «գոհ եղեք, որ ձեռնաշղթաներով չենք տանում, կամ դիմակներով չենք մտել»։

«Պետք է գնահատել տվյալ ժամին գործողության հրատապության աստիճանը»,-ասաց նա։

Հիշեցնենք, որ արցախցի բազմազավակ մայր Գայանե Մեսրոպյանին ՔԿ տանելու  պատճառը մեկ տարի առաջվա ինչ-որ մի գրառում է եղել Նիկոլ Փաշինյանի հասցեին, որում օգտագործել էր «սատկացնել» բառը։

Սոցիալական ցանցերում արդեն քննարկվում է, որ նման մասկի-շոուները նպատակ ունեն ընտրություններից առաջ Հայաստանում վախի մթնոլորտ ստեղծել՝ ձևավորելով հանրային կարծիք, որ կառավարության անողոք ձեռքերը կհասնեն յուրաքանչյուրին, ով կփորձի անհնազանդվել: Մինչ Ներքին գործերի նախարարությունը կհետաքննի իրավիճակը և, հնարավոր է, նույնիսկ ոստիկանության գործողությունները կհամարի «չափազանցված», գլխավոր նպատակը հասած է. հայ հասարակությունն արդեն իսկ պարուրված է վախի և անտարբերության ծանր մթնոլորտով, որը երբեմն հանգեցնում է հակաագրեսիայի:

Տեղումները կշարունակվեն, բայց ջերմաստիճանը կբարձրանա

Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնի տվյալներով՝ օդերևութաբանները կանխատեսում են օդի ջերմաստիճանի բարձրացում ամբողջ Հայաստանում։

Մարտի 21-ից 25-ը սպասվում են տեղումներ, լեռնային շրջաններում՝ ձնախառն անձրև, իսկ նախալեռնային և հովտային շրջաններում՝ անձրև։ Մարտի 21-ին ջերմաստիճանը կբարձրանա 6-10 աստիճանով։

Շիրակում ջերմաստիճանը կհասնի +12°C, Կոտայքում՝ +14°C, Գեղարքունիքում՝ +10°C, Լոռիում՝ +17°C, Տավուշում՝ +20°C, Արագածոտնում՝ +16°C, Արարատում, Արմավիրում և Վայոց Ձորում՝ +19°C, իսկ Սյունիքում՝ +21°C։

Մարտի 21-ին Երևանում հնարավոր են կարճատև անձրևներ և ամպրոպներ, ջերմաստիճանը կհասնի +16°C-ի։

Թրամփը քննարկում է Մերձավոր Արևելքում ջանքերը կրճատելու հնարավորությունը

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները քննարկում է Իրանի դեմ ուղղված իր ջանքերի կրճատման հարցը։

«Մենք շատ մոտ ենք մեր նպատակներին հասնելուն, քանի որ քննարկում ենք Մերձավոր Արևելքում Իրանի ահաբեկչական ռեժիմի դեմ ուղղված մեր հսկայական ռազմական ջանքերի կրճատումը», – գրել է նա իր սոցիալական ցանցում՝ Truth Social-ում։

Նա այդ նպատակների թվում նշել է Իրանի հրթիռային կարողությունների, արձակման կայանքների և «դրանց հետ կապված ամեն ինչի» լիակատար ապամոնտաժումը, ինչպես նաև Իրանի պաշտպանական արդյունաբերական բազայի ոչնչացումը և նրա նավատորմի և օդուժի, այդ թվում՝ հակաօդային զենքի վերացումը։

Ավելին, ԱՄՆ-ն ցանկանում է երբեք թույլ չտալ Իրանին «նույնիսկ մոտենալ միջուկային կարողությունների ձեռքբերմանը»։

«Այս ամենը՝ պաշտպանելով մեր Մերձավոր Արևելքի դաշնակիցներին ամենաբարձր մակարդակներում, այդ թվում՝ Իսրայելին, Սաուդյան Արաբիային, Կատարին, Միացյալ Արաբական Էմիրություններին, Բահրեյնին, Քուվեյթին և այլն», – հավելել է Թրամփը։

Նախագահը նաև հավելել է, որ Հորմուզի նեղուցը պետք է պաշտպանվի և վերահսկվի, անհրաժեշտության դեպքում, այն օգտագործող այլ երկրների կողմից, և որ «Միացյալ Նահանգները դա չի անում»։

«Եթե մեզ խնդրեն, մենք կօգնենք այդ երկրներին Հորմուզի նեղուցում իրենց ջանքերում, բայց դա անհրաժեշտ չի լինի, երբ իրանական սպառնալիքը վերացվի», – եզրափակեց ամերիկացի առաջնորդը։

Գասպար Կարապետյանը Վիեննայում մասնակցել է ԵԱՀԿ համաժողովին

ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի գրասենյակի նախագահ Գասպար Կարապետյանը մարտի 16-17-ը Վիեննայում մասնակցել է «Օրենսդրություն՝ հանուն ժողովրդավարական դիմակայունության. Մարդկային չափման լրացուցիչ հանդիպում I» խորագրով համաժողովին։ Այն կազմակերպվել էր ԵԱՀԿ Ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակի (ODIHR) կողմից՝ ԵԱՀԿ շվեյցարական նախագահության շրջանակում։ Համաժողովը համախմբել էր ԵԱՀԿ մասնակից պետությունների, միջազգային կազմակերպությունների և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների։

Պաշտպանություն զրպարտչական հռետորաբանության դեմ

Լիագումար նիստի ընթացքում Գասպար Կարապետյանը հակադարձել է Ադրբեջանի իշխանամետ մի ՀԿ-ի նորկայացուցչի, ով փորձել էր օգտագործել համաժողովի հարթակը՝ հայ ժողովրդի դեմ զրպարտչական մեղադրանքներ տարածելու համար։ Նշված ՀԿ-ն պնդել էր, թե հայկական դպրոցական դասագրքերը պարունակում են ատելության խոսք և պատմական կեղծիքներ՝ ուղղված ադրբեջանցիների դեմ։

Հերքելով այս անհիմն պնդումները՝ Կարապետյանը հղում է կատարել մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպությունների և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի լայնածավալ փաստական տվյալներին։ Նա ընդգծել է, որ իրականում հենց Ադրբեջանն ու Ալիևի վարչակարգն են բազմիցս դատապարտվել պետականորեն խրախուսվող հայատյացության և էթնիկ ատելության գործիքակազմի կիրառման համար։ Կարապետյանը մատնանշել է կարևոր դատական որոշումներ և մոնիթորինգային զեկույցներ, այդ թվում՝ Արդարադատության միջազգային դատարանի միջանկյալ միջոցները, որոնք պարտավորեցնում են Ադրբեջանին կանխել ռասայական ատելության հրահրումը և պաշտպանել էթնիկ հայերին պետական մակարդակով քաջալերվող խտրականությունից։

Զգուշացում Հայաստանի ժողովրդավարության վիճակի

Համաժողովը կենտրոնացած էր այն հարցի վրա, թե ինչպես ներառական և թափանցիկ օրենսդրական գործընթացները կարող են ծառայել որպես պաշտպանական մեխանիզմ ժողովրդավարական նահանջի դեմ՝ պահանջելով շահագրգիռ բոլոր խմբերի իրական մասնակցություն, վերահսկողության ու հակակշիռների ուժեղ համակարգ։ Այս համատեքստում Հայ դատի Եվրոպայի գրասենյակի նախագահը մտահոգություն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարության ներկայիս վիճակի վերաբերյալ և ընդգծել երկու կարևոր խնդիր․

Դատական համակարգի անկախության Խաթարում։ Կարապետյանը քննադատել է Հայաստանում դատական համակարգի իրական բարեփոխումների բացակայությունը՝ նշելով, որ գործադիր իշխանության չարաշահումները հանգեցրել են դատական անկախության տեսանելի թուլացման։ Նրա խոսքով՝ երբ դատական համակարգը հետևում է գործադրի ցուցումներին, այն դադարում է լինել օրենսդրության նկատմամբ վերահսկող և ուղղիչ մեխանիզմ՝ խաթարելով ժողովրդավարական օրենսդրության բուն էությունը։

Ընդդիմության դուրսմղում։ Հայ դատի գրասենյակի նախագահը նկատել է, որ Հայաստանում խորհրդարանական ընդդիմությունը համակարգված կերպով դուրս է մղվում և չի մասնակցում իրական որոշումների կայացման և իրավաստեղծ գործընթացներին։ Այս իրավիճակը հակասում է ԵԱՀԿ-ի մասնակցային ժողովրդավարության սկզբունքներին, որոնք պահանջում են, որ բոլոր քաղաքական դերակատարները ներգրավված լինեն՝ ապահովելու ազգային օրենսդրության լեգիտիմությունը։

Համաժողովի մասին

Մարդկային չափման լրացուցիչ հանդիպումը (SHDM) ԵԱՀԿ կարևոր հարթակներից է՝ գնահատելու մարդու իրավունքների ոլորտում ստանձնած պարտավորությունների իրականացումը։ 2026 թվականի մարտի հանդիպումը նվիրված էր «Օրենսդրություն՝ հանուն ժողովրդավարական դիմակայունության» թեմային՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես ներառական քննարկումները, անկախ վերահսկողությունը և դատական վերանայումը կարող են կանխել ժողովրդավարական նահանջը և ամրապնդել հանրային վստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ։

ՀՅԴ Հայ դատի կենտրոնական գրասենյակ
20 մարտ 2026թ.

Հաստատվել է Արցախի Հանրային խորհրդի կազմը

ԱՀ հանրային խորհրդի գործունեության առաջնահերթությունները սահմանվել են չորս հանձնաժողովների շրջանակներում՝
1.Բռնի տեղահանված ազգաբնակչության հարցերի հանձնաժողով
(իրավական իրազեկում, մարդու և քաղաքացու իրավունքներ ու ազատություններ, բռնի տեղահանված անձանց խնդիրներ, հասարակական միավորումներ)
2. Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողով
(Հայաստանի, Սփյուռքի և միջազգային կազմակերպությունների հետ համագործակցության և աշխատանքների ներդաշնակեցում)
3.Սոցիալական և առողջապահության հարցերի հանձնաժողով
(հայրենադարձություն, սոցիալական ապահովություն, զոհված և անհայտ կորած ազատամարտիկների ընտանիքների, վետերանների և հաշմանդամություն ունեցող անձանց խնդիրներ, զբաղվածություն, բնակարանային պայմաններ, առողջապահություն)
4․Գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության, սպորտի և կրոնական հարցերի հանձնաժողով
ԱՀ հանրային խորհրդի կազմը՝
• Ավագյան Հերմինե
• Ազատյան Կամո
• Առուշանյան Բորիս
• Բաբայան Բելլա
• Բեգլարյան Արտակ
• Դավթյան Մերի
• Գրիգորյան Ռաֆայել
• Զաքարյան Ալվարդ
• Զարգարյան Մասիս
• Թավադյան Գագիկ
• Կարապետյան Արկադի
• Ղազարյան Վալերի
• Հովհաննիսյան Լեռնիկ
• Հայրյան Լևոն
• Հաջիյան Միքայել
• Հարությունյան Աշոտ
• Մանգասարյան Արմեն
• Պետրոսյան Գեորգի
• Պողոսյան Սայիդա
• Սարգսյան Աշոտ
• Սարգսյան Արմեն
• Սիմոնյան Նարե
• Ուլուբաբյան Վարդգես
• Քարամյան Յուրի
• Խաչատրյան Արսեն

Լիբանանցի թավջութակահարը Բեյրութում նվագել է Արամ Խաչատրյանի «Անդանտինո»-ն

Լիբանանցի թավջութակահար Մահդի ալ-Սահելին նվագել է Արամ Խաչատրյանի «Անդանտինո»-ն Բեյրութի հարավային արվարձանի՝ Հարեթ Հրեյքի ավերակների մեջ։ Դրա մասին հաղորդել է Al-Akhbar-ը:

Նա այս կերպ ուղերձ է հղել, որ հույսը միշտ մնում է՝ անկախ դժվարին հանգամանքներից։

Խաչատրյանի «Անդանտինո»-ն քնարական դաշնամուրային ստեղծագործություն է, որը գրվել է 1965 թվականին։
2020 թ․ նոյեմբերի առաջին օրերին բելգիահայ թավջութակահար Սևակ Ավանեսյանը Շուշիի ռմբակոծված Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցում նվագել է Կոմիտասի «Կռունկը»։

ԿԳԲ-ի հետ համագործակցությունը հանցագործություն կհայտարարվի՞

«Կտրիճ Ներսիսյանի (նկատի ունի Գարեգին Բ կաթողիկոսին–խմբ) եղբայրը Սովետական Միության ԿԳԲ-ի գործակալ է եղել և այդ փաստը արդեն հայտնի է։ Այս մասին այսօր՝ մարտի 20–ին, ԱԺ–ում լրագրողների հետ զրույցում նշեց ԱԱԾ տնօրեն Անդրանիկ Սիմոնյանը՝ անդրադառնալով հարցին, թե որքանով են հիմնավոր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պնդումները, որ կաթողիկոսը և մյուս ոգևորականները երրորդ երկրների գործակալական ցանցերի հետ կապ ունեն։

ԿԳԲ-ի հետ համագործակցությունը Հայաստանում ոչ մի օրենքով հանցագործություն չի հայտարարվել։ Արդյո՞ք ԱԱԾ պետի հայտարարությունը նշանակկւմ է, որ լյուստրացիա է իրականացվում։  

ԱԱԾ պետ. ռուսներ չկան միայն անցակետերում, իսկ սահմանին իրենք են կանգնած

«2026 թվականի սկզբից Ախուրիկի անցման կետում ծառայություն իրականացնում են միայն ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի զինծառայողները»,- այսօր լրագրողներին ասաց ԱԱԾ տնօրեն Անդրանիկ Սիմոնյանը։

Հարցին, թե Ախուրիկում ռուս սահմանապահներ չկա՞ն, ԱԱԾ տնօրենը պատասխանեց․ «Խոսքն անցման կետի մասին է, անցման կետում՝ ոչ»։

Հարցին, թե ինչո՞ւ չի հանդիպում անհետ կորածների ծնողների հետ, ԱԱԾ տնօրենը պատասխանեց, թե հանդիպում է։ Իսկ թե վերջին անգամ երբ է հանդիպել, հարցին պատասխանեց․ «Վերջին անգամ չեմ հիշում, բայց բոլոր խմբերի հետ հանդիպել ենք։ Նաեւ այդ հանձնաժողովի աշխատանքային կանոնագրքում նախատեսված է, որ տարվա մեջ առնվազն երկու անգամ նիստ պետք է լինի, եւ դա պատշաճ իրականացվում է»։

Պապիկյանը հերքում է Թաթոյանի պնդումները․ դա Հայաստանի տարածք չէ

Պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը շարունակում է հերքել Արման Թաթոյանի ներկայացրած փաստերը, որ ՀՀ տարածք նոր ներխուժումներ են տեղի ունեցել։ «Ոչ, հերքում եմ, եւս մեկ անգամ հերքում եմ, ՀՀ տարածքում դիրք չի կառուցվել։ ՀՀ ՊՆ-ն հանդես է եկել պաշտոնական հաղորդագրությամբ։ Թե իր երկի տարածքում Ադրբեջանը կառուցել է, մենք էլ ենք կառուցում»,- այսօր լրագրողներին ասաց Պապիկյանը։

Հարցին, որ նույնիսկ խորհրդային քարտեզները ցույց են տալիս, որ ադրբեջանական դիրքերի մի մասը ՀՀ տարածքում են, Սուրեն Պապիկյանը պատասխանեց․ «Դա չի համապատասխանում իրականությանը։ ՀՀ ՊՆ-ն եւս մեկ անգամ հայտարարում է՝ նման տեղեկատվությունն իրականությանը չի համապատասխանում»։