Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը միաձայն ընդունել է բանաձև, որով հստակ աջակցություն է հայտնում Հայաստանի խաղաղության օրակարգին և Հայաստան-Եվրոպական միություն հարաբերությունների հետագա խորացմանը։ Դրա ընդունումը կարևոր քաղաքական նշանակություն ունի՝ հատկապես 2026 թվականին Երևանում նախատեսվող Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի և ԵՄ–Հայաստան գագաթնաժողովի նախաշեմին, հայտնում է «Արմենպրես»-ը։

Այս որոշումը կարևոր ուղերձ է ոչ միայն Հայաստան-Բելգիա հարաբերությունների զարգացման տեսանկյունից, այլև ավելի լայն՝ Հայաստան-Եվրոպական միություն մերձեցման համատեքստում։ Այն ընդգծում է, որ եվրոպական քաղաքական շրջանակներում շարունակվում է Հայաստանի նկատմամբ աջակցության ամրապնդումը՝ որպես խաղաղության, կայունության և տարածաշրջանային համագործակցության խթանման կարևոր նախապայման։

Սակայն պետական ​​գործակալության տեղեկատվության մեջ բացակայում են կարևոր «մանրամասները»։

“Հանուն արդարադատության և ժողովրդավարության Եվրոպայի հայերի ֆեդերացիան” հայտնում է, որ Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատի միաձայն ընդունած բանաձևը ուղերձ է հղում երեք կարևոր ճակատներում.
Վերադարձի իրավունք. Այն հստակորեն կոչ է անում արցախահայերի վերադառնալու իրենց նախնիների տները՝ ընդգծելով, որ նման քայլը հնարավոր է միայն միջազգային անվտանգության ամուր մեխանիզմի միջոցով:
Ինքնիշխան սահմանների վերականգնում. Այն պահանջում է ադրբեջանական ուժերի անհապաղ դուրսբերում Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքից՝ պնդելով 2021 թվականի մայիսի 12-ի դրությամբ եղած սահմաններին վերադառնալու վրա:
Ուշադրություն դարձրեք պատանդների ճակատագրին. Այն բարձր մակարդակի ուշադրություն է դարձնում հայ ռազմագերիների և քաղաքացիական պատանդների, այդ թվում՝ Բաքվում ներկայումս պահվող Արցախի քաղաքական ղեկավարության մարդասիրական ծանր վիճակին:

Ինչպես ընդգծել է EAFJD նախագահ Գասպար Կարամպետյանը. «Հայաստանի և Բելգիայի միջև կապերի ամրապնդումը դրական քայլ է ապագայի համար, բայց այն պետք է հիմնված լինի հայ ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության ապահովման վրա: Այժմ մենք ակնկալում ենք, որ Բելգիայի կառավարությունը կապահովի, որ այս պահանջները վերածվեն կոնկրետ դիվանագիտական ​​գործողությունների»:

Թուրքիան հյուրընկալել է երկու միջազգային ֆորում՝ միջխորհրդարանական և դիվանագիտական: Միջխորհրդարանական ֆորումում Հայաստանը ներկայացրել է խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը, սակայն դիվանագիտական ​​ֆորումին չեն մասնակցել ո՛չ Նիկոլ Փաշինյանը, ո՛չ էլ արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը։

Ալեն Սիմոնյանը կարճ ելույթ է ունեցել ֆորումում՝ նշելով, որ Բաքվում պահվող 19 հայ բանտարկյալների ազատ արձակումը կարևոր է խաղաղության գործընթացի համար: Իր հերթին, Թուրքիայի խորհրդարանի խոսնակը առաջարկել է Հայաստանը ներառել Թուրքիա-Ադրբեջան-Վրաստան համագործակցության ձևաչափում, ինչին Սիմոնյանը համաձայնել է։

ՀՀ արտաքին գործերի փոխնախարար Վահան Կոստանյանը ստիպված է եղել Նիկոլ Փաշինյանի բացակայությունը Անթալիայի դիվանագիտական ​​ֆորումին բացատրել Հայաստանում տիրող լարված ներքաղաքական իրավիճակով: Փաստորեն, տարածաշրջանում տիրող իրավիճակի և Հայաստանում ընտրությունների արդյունքների միջև սերտ փոխկապակցվածությունն ավել է ընդգծվել։

Վահան Կոստանյանը խոսել է նաև հաստատված խաղաղության, TRIPP-ի և այլ նախաձեռնությունների մասին, սակայն Ալիևի օգնական Հաջիևը փչացրել է ամբողջ տպավորությունը՝ հիշեցնելով, որ Բաքուն «խաղաղության պայմանագիր» չի ստորագրի, մինչև Հայաստանը չփոփոխի իր սահմանադրությունը։ Իսկ դա տեղի կունենա միայն ընտրություններից հետո, այն էլ՝ եթե Փաշինյանի կուսակցությունը մեծամասնություն ստանա։ Համենայնդեպս, Հայաստանի արդարադատության նախարարն այսօր հայտարարեց, որ նոր սահմանադրության տեքստը պատրաստ է, բայց այն չի հրապարակվի։ Պետք է ենթադրել, որ Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցությունը ռիսկի չի դիմի ընտրություններից առաջ։

Հաջիևը նաև նշեց Բաքու-Թբիլիսի-Կարս մայրուղու կարևորությունը՝ «Զանգեզուրի միջանցքը» անվանելով տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ոչ հիմնական, լրացուցիչ հնարավորություն։ Իրանի պատերազմից հետո TRIPP-ը կորցրեց իր արդիականությունը, և հաղորդակցությունների «խաղաղ» ապաշրջափակման հետ կապված իրավիճակը նույնպես փակուղի է մտել։

Ընդհանուր առմամբ, «խաղաղության գործընթացը» առկախվել, և ոչ այնքան մինչև Հայաստանում ընտրությունների ավարտը, որքան տարածաշրջանում պարզության հաստատումը։ Տարածաշրջանն արդեն փոխվել է, և մեկ ամիս առաջ գոյություն ունեցած իրողությունն այլևս ժամկետանց է։

Ահա թե ինչու խաղաղության մասին խոսակցությունները ավելի շատ դեմագոգիայի են նմանվում, և «խաղաղությունը» այլևս կախված չէ Նիկոլ Փաշինյանի վերընտրությունից։ Հակառակը՝ Փաշինյանի ճակատագիրն է կախված նրանից, թե որքանով է հիմա «խաղաղությունը» ակտուալ և արդյո՞ք դրա համար Փաշինյանը անփոխարինելի է, թե նրան այլևս “սպառված կաղ բադիկ” են համարում։

Չնայած դրան, Փաշինյանը դեռևս փորձում է համոզել իր գործընկերներին, որ եթե ինքը չլինի, ձեռք բերված բոլոր համաձայնագրերը կվերանայվեն։ Թեկուզ դրանք ամեն դեպքում կվերանայվեն կամ կմեռցվեն։

Թեհրանը հայտարարեց Հորմուզի նեղուցը բացելու որոշման մասին, որը գրեթե ամբողջությամբ շրջափակված էր ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ պատերազմ սկսելուց ի վեր։ ԱՄՆ նախագահն արդեն շնորհակալություն է հայտնել Իրանի իշխանություններին։ Սակայն Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ ռազմածովային շրջափակումը կմնա լիովին ուժի մեջ մինչև Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև խաղաղության համաձայնագրի կնքումը։

«Լիբանանում հրադադարի համաձայնագրի համաձայն՝ Հորմուզի նեղուցով բոլոր առևտրային նավերի անցումը հայտարարվում է լիովին բաց՝ հրադադարի մնացած ժամանակահատվածի համար», – սոցիալական ցանցերում հայտարարել է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին։ Նա հավելել է, որ նավերը կարող են շարունակել «համաձայնեցված երթուղով»։

Հրադադարի ուժի մեջ մտնելուց ի վեր Թեհրանը չի հայտարարել նեղուցի ապաշրջափակման մասին՝ պահանջելով, որ հրադադարը տարածվի նաև Լիբանանի վրա, մինչդեռ Իսրայելը շարունակում է հարվածել «Հեզբոլլահին»։

Հորմուզի նեղուցի բացման մասին լուրից հետո ԱՄՆ նախագահը մեկ այլ թվիթ է գրել՝ նշելով, որ «Իսրայելը այլևս չի ռմբակոծի Լիբանանը»։ «ԱՄՆ-ն արգելում է նրանց դա անել։ Բավական է!!!», – հայտարարել է Թրամփը։

Չնայած Դոնալդ Թրամփի կողմից Իսրայելի և Լիբանանի միջև հայտարարված հրադադարին, որը ուժի մեջ մտավ ուրբաթ կեսգիշերին, վերջին 24 ժամվա ընթացքում իրավիճակը քիչ է փոխվել։ Նախորդ երեկոյան  Իսրայելը կրկին հարված հասցվեց «Հեզբոլլահ»-ին։

Մինչդեռ նավթի գները 11%-ով նվազեցին Օրմուզի բացման մասին լուրից հետո։

Նեղուցը բացելը հիմնական պահանջներից մեկն էր ապրիլի 11-12-ին Պակիստանի մայրաքաղաքում ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների ժամանակ։ Երկրորդ փուլը, ինչպես սպասվում է, կրկին տեղի կունենա Իսլամաբադում։

Իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյան «Ռոյթերս»-ին ասել է, որ նեղուցի գործարքի շրջանակներում համաձայնություն է ձեռք բերվել Իրանի միլիարդավոր դոլարների ակտիվները ապասառեցնելու վերաբերյալ՝ առանց ժամկետ նշելու։

Թրամփն ասաց, որ համաձայնության հասնելու համար անհրաժեշտ կլինեն հետագա բանակցություններ, և դրանք «հավանաբար տեղի կունենան այս շաբաթավերջին»։ Նա հավելեց, որ «կարող է» մեկնել Իսլամաբադ գործարքի կնքումից հետո. «Ես դեռ այդ որոշումը չեմ կայացրել»։

Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի առաջնորդներ Մակրոնը և Սթարմերը Փարիզում կայացած հանդիպման ժամանակ հայտարարեցին Հորմուզի նեղուցում նավարկության ազատությունն ապահովելու առաքելության ստեղծման մասին։ Գերմանիայի կանցլեր Մերցը հայտարարեց, որ Գերմանիան պատրաստ է մասնակցել առաքելությանը։

Ռուսաստանը իրավունք ունի ինքնապաշտպանության, զգուշացրել է Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Սերգեյ Շոյգուն Ֆինլանդիային և Բալթյան երկրներին` ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի հարվածների կապակցությամբ, հաղորդում է ՏԱՍՍ-ը։

«Վերջին դեպքում, միջազգային իրավունքի համաձայն, ուժի մեջ է մտնում ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածը, որը սահմանում է պետությունների ինքնապաշտպանության անբաժանելի իրավունքը զինված հարձակման դեպքում», – ընդգծել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը։

Բալթյան երկրները վերջին շաբաթների ընթացքում մի քանի անգամ հայտնել են իրենց օդային տարածք անօդաչու թռչող սարքերի մուտքի մասին, որոնք հետագայում նույնականացվել են որպես ուկրաինական։

Ավելի վաղ Ռուսաստանը սպառնացել էր Եվրոպային «կտրուկ սրմամբ»՝ Ուկրաինային անօդաչու թռչող սարքերի արտադրության և մատակարարման աճի պատճառով։ Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը պնդում է, որ այս քաղաքականությունը, իբր, Եվրոպային ներքաշում է Ռուսաստանի դեմ պատերազմի մեջ։ Այն նաև զգուշացրել է «անկանխատեսելի հետևանքների» մասին, եթե այդ անօդաչու թռչող սարքերը օգտագործվեն Ռուսաստանի տարածքում։

Ավելին, ռուսական կողմը փաստացի ակնարկեց, որ քննարկում է Եվրոպայում արտադրական օբյեկտների վրա հարձակումը: «Եվրոպական հանրությունը պետք է իմանա «ուկրաինական» և «համատեղ» ձեռնարկությունների հասցեները և գտնվելու վայրերը, որոնք Ուկրաինայի համար անօդաչու թռչող սարքեր և բաղադրիչներ են արտադրում իրենց տարածքում», – հավելեց Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը։

Մի քանի օր առաջ Ռուսաստանի Պետդուման թույլատրեց զորքեր տեղակայել արտասահմանյան երկրներում՝ միջազգային և ազգային դատարանների կողմից արտասահմանում կալանավորված ռուսներին «պաշտպանելու» համար։

Վերլուծական համայնքը ակտիվորեն քննարկում է Ռուսաստանի կողմից Բալթյան երկրներից մեկը ներխուժման հնարավորությունը: Սա հատկապես բացահայտորեն քննարկվում է Հունգարիայում Օրբանի պարտությունից հետո, որը ռուս-ուկրաինական պատերազմում ԵՄ-ի ուղղակի միջամտության հիմնական խոչընդոտն էր: Չնայած ԵՄ-ն միշտ բացահայտորեն աջակցում էր Ուկրաինային, Հունգարիան դեռևս տորպեդավորում է ֆինանսական և այլ օգնությունը Ուկրաինային: Եթե ԵՄ ղեկավարությանը հաջողվի այս շաբաթ համաձայնության գալ Հունգարիայի հետ՝ Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը ապաշրջափակելու համար, դա կարող է Ռուսաստանին դրդել միջոցներ ձեռնարկել հենց Եվրոպայի դեմ։

Լիբանանում տեղի ունեցող իրադարձությունների ֆոնին, որտեղ ԱՄՆ-ն բացահայտ խրախուսում է Իսրայելի ներխուժումը և Լիբանանի հնարավոր օկուպացիան, նաև ՆԱՏՕ-ի հնարավոր փլուզման մասին խոսակցությունների ֆոնին, Ռուսաստանը կարող է անպատիժ ներխուժել եվրոպական երկիր: Անհավանական է, որ Թրամփը, ով քննադատել է ԵՄ երկրներին Մերձավոր Արևելքում աջակցության պակասի համար, կխոչընդոտի Ռուսաստանի առաջխաղացումը Եվրոպայում կամ թույլ կտա ՆԱՏՕ-ի ներգրավումը։