Ելույթ ունենալով Անվտանգության երևանյան համաժողովում՝ Հանրային լրագրության ակումբի նախագահ Սեդա Մուրադյանը նշեց Հայաստանի ներքաղաքական պայքարի կարևոր գործոնը․ վախն ու տրավման դառնում են հիմնական գործիքներ, նույնիսկ նախընտրական մշակույթ։
Անհրաժեշտ է հակազդել ոչ միայն արտաքին ապատեղեկատվությանն ու ազդեցությանը, այլև հասարակության բևեռացմանը՝ վախեցնելու միջոցով, ասաց նա։
Վախն իսկապես դարձել է ներքաղաքական քաղաքականության հիմնական գործոնը։ Իշխող կուսակցության ղեկավարն ասում է, որ եթե քաղաքացիները չքվեարկեն իր օգտին, սեպտեմբերին պատերազմ կլինի։ Մինչդեռ ընդդիմադիր ուժերը կրկնում են ռուս պաշտոնյաների սպառնալիքը, որ կբարձրացնեն գազի գները, եթե Հայաստանը որոշի միանալ ԵՄ-ին։
Մարդիկ ստիպված են իրենց ընտրությունը հիմնել ոչ թե կուսակցական գաղափարախոսությունների, այլ վախի վրա, որը չի կարող հանգեցնել լավ ընտրության։ Իսկ որտեղ վախեցումը ձախողվում է, դիմում են տրավմային։
Աշխատանքի և սողիալական հարցերի նախարար Արսոն Թորոսյանը հայտնել է, որ E-draft-ում տեղադրել են որոշման նախագիծ՝ արցախցիներին բնակարանային ապահովության կարգում փոփոխություններ մտցնելու մասին։
Ներկայացնում ենք նախագիծը
ՀՀ կառավարության 2024 թվականի մայիսի 16-ի թիվ 710-Լ որոշմամբ հաստատվել է Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագիրը, որի նպատակն է Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց սոցիալական և տնտեսական ներառումը՝ Հայաստանի Հանրապետությունում երկարաժամկետ բնակության համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու միջոցով։ ՀՀ կառավարության 2024 թվականի հունիսի 14-ի թիվ 898-Լ որոշմամբ հաստատվել է Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի իրականացման կարգը։ 2026 թվականի ապրիլի 20-ի դրությամբ հավաստագիր է ստացել 5673 ընտանիք, որից 2578-ը իրացրել են այն։
Իրավակիրառ պրակտիկայում առաջ են եկել որոշ խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են Ծրագրի արդյունավետությանը, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովի աշխատանքի ընթացքում արձանագրվել են բազմաթիվ դեպքեր, երբ ընտանիքի բոլոր անդամների տվյալներն առկա են ՀՀ ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության կողմից հաշվառված բռնի տեղահանվածների տվյալների շտեմարանում, բացի այդ ընտանիքի մանկահասակ երեխայի կամ երեխաների տվյալներից։
Գործնականում խնդիր է առաջանում այն դեպքերում, երբ ծնողներն ամուսնալուծված են և անհրաժեշտ է հստակեցնել, թե երեխան կամ երեխաները որ ծնողի ընտանիքի պարտադիր միավորի կազմում պետք է հաշվառվեն։ Երբեմն Կադաստրի կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը բավարար չի լինում, որպեսզի հստակ նույնականացվի, թե տվյալ ընտանիքի անդամների՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի կամ դիմելու օրվա դրությամբ ՀՀ-ում առկա սեփականության կամ ընդհանուր համատեղ կամ ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքով (50 տոկոս և ավելի մասնաբաժնով) պատկանող բնակության համար նախատեսված բնակելի անշարժ գույքի կամ գնման իրավունքի բնակելի մակերեսը դիմում-հայտարարության մեջ ներառված ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամի հաշվով արդյոք գերազանցում է 12 քմ, թե ոչ։
Միաժամանակ, Հայաստանի Հանրապետության և Ասիական զարգացման բանկի ու Համաշխարհային բանկի միջև կնքված վարկային և դրամաշնորհային համաձայնագրերի շրջանակներում ստանձնած պարտավորությունների կատարման հանգամանքով պայմանավորված անհրաժեշտություն է առաջացել Ծրագրի շրջանակում սահմանել կանխավճարի չափ, որը վճարելու է պետությունը։ Ծրագրի շրջանակում ներկայում հնարավոր չէ դրական մնացորդն ուղղել անհատական բնակելի տների վերակառուցմանն ու տնամերձ տարածքի կառուցապատմանը, ինչպես նաև ստանալ մեկից ավելի վերանորոգման վարկեր, ինչն էապես խոչընդոտում է դրական մնացորդի իրացման գործըթացին։
Սույն նախագծով առաջարկվում է ծրագրի արդյունավետության բարձրացման և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացած վերոնշյալ խնդիրների կարգավորման նպատակով ծրագրում իրականացնել փոփոխություններ և լրացումներ։
Այսօր Ադրբեջանում Բելգիայի Թագավորության դեսպան Ժյուլիեն դը Ֆրեպոնը և Ադրբեջանում Նիդեռլանդների Թագավորության դեսպան Մարիան դը Յոնգը առանձին-առանձին կանչվել են Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարություն։ Այս մասին ԱՊԱ-ին հայտնել են Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունից։
Նշվում է, որ հանդիպումների ընթացքում խիստ բողոք է արտահայտվել Բելգիայի և Նիդեռլանդների խորհրդարանների կողմից 2026 թվականի ապրիլի 16-ին ընդունված փաստաթղթերի դեմ, որոնք համարվում են Ադրբեջանի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության, ինչպես նաև Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ընթացող խաղաղության գործընթացի խաթարմանն ուղղված անպատասխանատու փորձեր։
Հիշեցնենք, որ խոսքը բանաձևերի մասին է, որտեղ կոչ է արվում լուծել արցախցիների խնդիրները, Բաքվում պահվող հայ գերիների հարցերը և Արցախում մնացած ժառանգության պաշտպանությունը։
Մերձավոր Արևելքի ճգնաժամի հետևանքները կազդեն նաև ՀԱՊԿ տարածաշրջանի վրա, հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը։ Նրա խոսքով՝ Եվրասիայում անվտանգության սպառնալիքները զգալիորեն աճում են, ինչը պահանջում է ՀԱՊԿ-ի լրացուցիչ ջանքերը։
«Գոյություն ունի լիակատար լճացում, որը սրում է պաղեստինյան ժողովրդի ողբերգությունը՝ թե՛ Գազայում, թե՛ Արևմտյան ափին։ Քարտեզին նայելով՝ պաղեստինյան պետություն ստեղծելու հնարավորությունները գնալով նվազում են», – հավելել է նա։
Լավրովի խոսքերը նշանակում են, որ Ռուսաստանը հրաժարվում է պաղեստինյան պետականության պահանջից և «հանձնում է» այն Իսրայելին։ Ճիշտ այնպս, ինչպես 2020-2023 թվականներին, Ռուսաստանը իրականացրեց Արցախը հայաթափելու գործողություն՝ Ադրբեջանին և նրա դաշնակից Իսրայելին հաճոյանալու համար։
Փաշինյանի և Պուտինի միջև վերջերս կայացած հանդիպման ժամանակ բարձրացվեց Ռուսաստանի և ՀԱՊԿ-ի դերը՝ նախկին իրավիճակը զրոյացնելու և ՀԱՊԿ-ը տարածաշրջանում անվտանգության նոր «երաշխավորի» վերածելու փորձով։
«Մենք այլևս չենք խորանա այն բանի մեջ, թե ով որտեղ է ապրել, ով ինչ է ունեցել։ Մենք փակում ենք հարցը։ Սա միակ ճանապարհն է, որով կարող ենք հասնել խաղաղության», – այսօր հայտարարեց Փաշինյանը՝ ներկայացնելով «Քաղաքացիական պայմանագիր» նախընտրական ծրագիրը։
Իր հերթին, ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովը հայտարարեց, որ կազմակերպությունը շարունակում է կենտրոնանալ Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակի վրա։
«Մենք կարծում ենք, որ ադրբեջանա-հայական հարաբերությունների կարգավորումը Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղության և կայունության հուսալի ուղի է», – ասաց Մասադիկովը։
Դրանից հետո ՀԱՊԿ-ն, ինչպես նշեց Լավրովը, կարող է անցնել ռուս-թուրքական պատասխանատվության գոտին պաշտպանելու իր «պարտականություններին»։
ՀՀ–ում ոչնչացվել է «Nestle» ընկերության «NAN» ապրանքանիշի մանկական սննդի 9 700 կգ ընդհանուր քաշով խմբաքանակ։ Այս մասինհայտնում են ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնից։
«Ոչնչացման պատճառը, ըստ ՌԴ-ից ստացված լաբորատոր փորձաքննության արդյունքների, մանկական սննդի չոր, արագ լուծվող, կաթնային և կաթնաթթվային խառնուրդների խմբաքանակներում հայտնաբերված վտանգավոր տոքսինի հնարավոր առկայության ռիսկն է»,- ասված է հաղորդագրության մեջ:
Ապրիլի 19-ին տեղի է ունեցել Հայկական խորհրդի կողմից կազմակերպված առաջին Անվտանգության երևանյան համաժողովը։ Հայկական խորհրդի նախագահ Արեգ Քոչինյանը նշեց, որ քննարկվող հարցերի թվում կլինեն խաղաղությո՞ւն, թե՞ պատերազմ, Ղարաբաղի հարցը լուծվա՞ծ է, թե՞ վերափոխված, պետությո՞ւն, թե՞ գաղութ, ժողովրդավարությո՞ւն, թե՞ բռնապետություն, և ո՞վ է որոշում Հայաստանի փոխարեն՝ արտաքին ուժե՞րը, թե՞ մենք։
Ինքնիշխանություն, թե՞ կայսրության գաղութ
Գրեթե բոլոր ելույթ ունեցողները հիշեցին Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի խոսքերը, որը Փաշինյանի և Պուտինի վերջերս հանդիպումից հետո հանկարծ հիշեց 1828 թվականի ռուս-պարսկական Թուրքմենչայի պայմանագիրը, որի համաձայն «Նախիջևանի և Իրևանի խանությունները Պարսկաստանից փոխանցվեցին Ռուսաստանին»։ Շատ քաղաքագետների ելույթներում նշվում էր Հարավային Կովկասում ինքնիշխանության զարգացման գործում կայսերական գործոնի մասին։
Ինչպես նշեց Ալեքսանդր Իսկանդարյանը, առնվազն երեք խոշոր նախկին կայսրություններ՝ Ռուսականը, Օսմանյան և Պարսկականը, դեռևս վիճարկում են Ղարաբաղի և ամբողջ Հայաստանի պատկանելիությունը։
Իրանագետ Աննա Դավթյանը նշեց, որ Թուրքմենչայի պայմանագիրը Իրանի համար «խոցելի» էր և պարտվողական։ Այնուամենայնիվ, նա նշեց, որ միջկայսերական պայքարը միշտ չէ, որ վատ բան է, քանի որ հենց այս պայքարի արդյունքում են ի հայտ եկել փոքր ինքնիշխան պետությունները։
Արսեն Խառատյանը հիշեցրեց, որ խոսքը ոչ միայն Թուրքմենչայի պայմանագրի, այլև Կարսի, Սայքս-Պիկոյի և այլ պայմանագրերի մասին է, որոնց համաձայն տարածաշրջանը բաժանվել է բառի բուն ի,աստով քանոնի միջոցով։ Նա նշեց, որ աշխարհի այս բռուտալ բաժանումը ներկայումս վերանայվում է։
Թաթուլ Հակոբյանը նշեց Հայաստանի համար մի քանի կարևոր տարիներ՝ 1828 թվական (Թուրքմենչայ), 1918 թվական (պարտադրված անկախություն անկախություն) և 1988-2018 թվականներ (Ղարաբաղյան շարժում)։ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը ավելացրեց 2023 թվականը՝ աննախադեպ իրադարձության՝ հայ բնակչության բռնի տեղահանումը Արցախից։
Ստեփան Սաֆարյանը հիշեցրեց, որ Ռուսաստանը դեռևս քննարկում է, թե ինչպես է Հայաստանն ընդհանրապես անկախություն ձեռք բերել։ Նա հիշեցրեց, թե ինչպես էր Ռուսաստանը 2013 թվականին նշում Գյուլիստանի պայմանագրի 200-ամյակը, հիշեցրեց Զորի Բալայանի նամակը Պուտինին, և թե ինչպես է հենց 2013 թվականին Հայաստանը միացել ԵԱՏՄ-ին, և այդտեղից սկսվել է դեպի 2023 թվական ճանապարհը։
Ստեփան Գրիգորյանը նաև հարցրեց, թե ինչպե՞ս է Հայաստանը արձագանքել Ռուսաստանի կողմից Թուրքմենչայի պայմանագրի վերաբերյալ հաղորդագրություններին։ Պատասխանը՝ ոչ մի կերպ։
Հիբրիդային ժողովրդավարությունը ժողովրդավարության բացակայությո՞ւն է
Իրանագետ Աննա Դավթյանը նշել է, որ Հայաստանը հիբրիդային ժողովրդավարություն է, ինչը բացառում է ժողովրդավարական գործընթացների անշրջելիությունը և հասարակության որոշիչ ազդեցությունը հակամարտությունների վրա՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին։
Արսեն Խառատյանը ընդգծել է, որ ժողովրդավարության ուղին ընտրած հետխորհրդային երկրները «պատժվել» են և տարածքային կորուստներ են կրել։ Նա ևս չի կարծում, որ Հայաստանում խաղաղ և ժողովրդավարական գործընթացները անշրջելի են։
Թաթուլ Հակոբյանը իր խոսքում հիշեցրել է, որ Հայաստանում իշխանությունը երբեք ընտրությունների միջոցով չի փոխանցվել ընդդիմությանը։ Նա ժողովրդավարության անդարձելիության կետը համարում է այն պահը, երբ ընդդիմադիր ուժերը իշխանության կգան ընտրությունների միջոցով, իսկ իշխող կուսակցությունը կընդունի իր պարտությունը։ Ներկայումս նա նման նախադրյալներ չի տեսնում. Գյումրիյում, Վանաձորում, Գորիսում տեղական ընտրություններից հետո, որտեղ ընդդիմությունը հաղթեց, իշխանությունները, ըստ էության, վերանայեցին ընտրությունների արդյունքները և «վերականգնեցին» իշխանությունը։
Նա նշել է, որ իշխանությունները ներկայումս զբաղված են ժողովրդավարություն «վաճառելով» Եվրոպային։
Ալեքսանդր Իսկանդարյանը հավելել է, որ ժողովրդավարության մասին խոսելն իմաստ չունի, քանի դեռ մեր Սահմանադրությունը չի նախատեսում նույնիսկ խորհրդարանական ընդդիմության ազդեցությունը որոշումների կայացման վրա։
Ի՞նչ է հակադրվում հիբրիդային սպառնալիքներին
Համաժողովում մանրամասն քննարկվեցին հիբրիդային սպառնալիքները։ Քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը նշեց նման սպառնալիքներից մեկը՝ ընտրություններից հետո սպասվող բողոքի ցույցերը։ Նա կոչ արեց պատասխանատու մարմիններին՝ Ներքին գործերի նախարարությանը, դատարաններին, Հակակոռուպցիոն կոմիտեին և այլն, գործել օրինական, զուսպ և իրենց գործողություններով չապալեգիտիմացնել ընտրական գործընթացը։
Ստեփան Սաֆարյանը մատնանշեց ընտրությունների «ժողովրդավարական» բնույթն ապահովելու համար արտաքին ուժերին ներգրավելու փորձերը՝ նշելով, որ քննարկվում է «ոչ ժողովրդավարական ուժերի» ընտրություններին մասնակցելու արգելքը։ Նա ընդգծեց, որ պետք է հույսը դնել սեփական հասարակության վրա՝ նշելով, որ պետությունը մինչ օրս չի ստեղծել այնպիսի հիմնադրամ, որը կարող է աջակցել տեղական քաղաքացիական հասարակությանը և լրատվամիջոցներին և կանխել դրանց արտաքին ճնշման տակ հայտնվելը։
Քաղաքագետ Անահիտ Ադամյանը նշեց, որ Հայաստանում հիբրիդային պատերազմի նպատակն է կանխել ինքնիշխանությունը, ապաշրջափակումը, ժողովրդավարությունը և խաղաղությունը, որպեսզի միշտ անհրաժեշտ լինի «ցար»։ Նա նշեց, որ Հայաստանում հնարավոր են հեղաշրջման փորձ և հետընտրական բախումներ։ Մենք պետք է ունենանք դիմադրության ազգային ռազմավարություն և հողի ուժի ըմբռնում, ասաց նա։
Հովսեփ Խուրշուդյանը Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունը անվանեց սովետական ՊԱԿ-ի ժառանգություն՝ նշելով, որ այս կառույցը մնում է հանրային վերահսկողությունից դուրս։ Նա հիշեցրեց, որ ներկայիս իշխանությունները չեն իրականացրել լյուստրացիա և վեթինգ, իսկ առանց դրա արտաքին սպառնալիքներին հակազդելու մասին խոսելը պարզապես անիմաստ է։ Խուրշուդյանի խոսքով՝ Արգիշտի Քյարամյանը պատերազմի ժամանակ ռուսների ճնշման տակ է հեռացվել ԱԱԾ ղեկավարի պաշտոնից։ Նա պնդում է, որ արտաքին ազդեցության այս կանալով մնում է։
Լրագրող Սեդա Մուրադյանը նշեց նախընտրական գործընթացների կարևոր գործոնը. նա նշեց, որ վախն ու տրավման դառնում են որոշիչ գործիք, նույնիսկ ընտրական մշակույթ։ Անհրաժեշտ է հակազդել ոչ միայն արտաքին ապատեղեկատվությանն ու ազդեցությանը, այլև հասարակության բևեռացմանը՝ վախեցնելու և վախը բաժանարար գծի վերածելու միջոցով, ասաց նա։
Ընդհանուր առմամբ, համաժողովի քննարկումները, պաշտոնական օրակարգից դուրս, կենտրոնացան մի քանի հիմնական հարցերի վրա. կայսերական գործոնը կարող է որոշիչ լինել Հայաստանի պետականության համար, խաղաղությունն ու ժողովրդավարությունը Հայաստանում չեն անցել անդարձելիության կետը, իսկ ներքին ժողովրդավարական դիսֆունկցիան կարող է հանգեցնել բախումների և ընտրական գործընթացի ապալեգիտիմացման։
Իրանը ԱՄՆ-ի հարձակումը Իսլամական Հանրապետության դրոշը կրող նավի վրա անվանել է հրադադարի խախտում: Ի պատասխան՝ իրանական զինված ուժերը անօդաչու թռչող սարքերով հարձակվել են մի քանի ամերիկյան ռազմանավերի վրա, ըստ երկրի զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարության խոսնակ Հազրաթ Խաթամ ալ-Անբիայի, հաղորդում է Tasnim-ը։
«Ագրեսիվ Ամերիկան, խախտելով հրադադարը և դիմելով ծովահենության, կրակ է բացել Օմանի ծոցի ջրերում գտնվող Իրանի առևտրային նավերից մեկի վրա՝ անջատելով դրա նավիգացիոն համակարգը և նավի տախտակամածի վրա իջեցնելով իր մի քանի ահաբեկիչ ծովային հետևակի», – ասվում է հայտարարության մեջ։
Խոսնակ Հազրաթ Խաթամ ալ-Անբիայն նաև պարզաբանել է, որ Օմանի ծոցում հարձակման ենթարկված «Տուսկա» կոնտեյներային նավը Չինաստանից ուղևորվում էր Իրան։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նախկինում հայտարարել էր ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի կառավարվող հրթիռային ականակիրի կողմից Իրանի դրոշը կրող բեռնատար նավի վրա հարձակման մասին: Նա ասել է, որ անձնակազմի կողմից պահանջը չկատարելուց հետո ամերիկյան ռազմանավը «անցք է բացել» նավի շարժիչին։
Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնի տվյալներով՝ երկուշաբթի օրը ամբողջ Հայաստանում օդի ջերմաստիճանի անկում է սպասվում։
Ապրիլի 20-ին երկրի մեծ մասում սպասվում է անձրև, որոշ շրջաններում՝ առատ տեղումներ։ Այս եղանակը կշարունակվի մինչև ապրիլի 24-ը։
Կանխատեսման համաձայն՝ ապրիլի 20-ին ջերմաստիճանը կնվազի 4-6 աստիճանով։
Երկուշաբթի օրը Շիրակում և Լոռիում ջերմաստիճանը կլինի +10°C, Կոտայքում և Տավուշում՝ +13°C, Գեղարքունիքում՝ +9°C, Արագածոտնում՝ +14°C, Արարատում, Արմավիրում և Վայոց Ձորում՝ +17°C, իսկ Սյունիքում՝ +19°C։
Ապրիլի 20-ին նաև ուժեղ անձրև է սպասվում Երևանում, առավելագույն ջերմաստիճանը մայրաքաղաքում կհասնի +15°C-ի։
Իրանը հրաժարվել է մասնակցել Միացյալ Նահանգների հետ բանակցությունների երկրորդ փուլին, հաղորդում է իրանական IRNA պետական լրատվական գործակալությունը։
«ԱՄՆ-ի չափազանցված պահանջները և անիրատեսական, անհիմն պնդումները, դիրքորոշման հաճախակի փոփոխությունները, մշտական անհամաձայնությունները և այսպես կոչված [Հորմուզի նեղուցի] շարունակվող ծովային շրջափակումը, որը խախտում է հրադադարի համաձայնագիրը, ինչպես նաև սպառնալիքները մինչ օրս խոչընդոտել են բանակցությունների առաջընթացը, և այս պայմաններում արդյունավետ երկխոսության հեռանկար չկա», – ասվում է հայտարարության մեջ։
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ապրիլի 8-ին ստորագրված ժամանակավոր հրադադարի ժամկետը լրանում է ապրիլի 21-ին։ Ապրիլի 19-ին նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Վաշինգտոնը իր բանակցողներին ուղարկել է Իսլամաբադ, որտեղ տեղի է ունեցել բանակցությունների առաջին փուլը։
Tasnim լրատվական գործակալությունը նույնպես հաղորդել է Թեհրանի կողմից բանակցություններից հրաժարվելու մասին. իրանցի բանակցողները մտադիր չեն միանալ երկրորդ փուլին, քանի դեռ ԱՄՆ-ն պահպանում է Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը։
Եթե Իրանը չհամաձայնի ԱՄՆ-ի կողմից առաջարկված գործարքին, ԱՄՆ զինված ուժերը կանջատեն Իրանի բոլոր էլեկտրակայաններն ու բոլոր կամուրջները, գրել է նախագահ Դոնալդ Թրամփը Thruth Social սոցիալական ցանցում։
«Բավական է լավ տղաներ լինելը։ Նրանք [Իրանը] արագ կհանձնվեն, հեշտությամբ կհանձնվեն, և եթե նրանք չընդունեն գործարքը, ես պատիվ կունենամ անել այն, ինչ անհրաժեշտ է, այն, ինչ պետք է անեին Իրանի մյուս նախագահները վերջին 47 տարիների ընթացքում։ Ժամանակն է վերջ դնել Իրանի ոչնչացման այս մեքենային», – հայտարարեց նախագահը։
Ընտրություններից մեկուկես ամիս առաջ Հայաստանի իշխող կուսակցության առաջնորդի հասցեին լուրջ մեղադրանքներ հնչեցին, որոնք դեռևս պաշտոնական պատասխան չեն ստացել։
Նախ, նախկին պաշտպանության նախարար և «Հայաստան» դաշինքի ներկայիս պատգամավոր Սեյրան Օհանյանը կտրուկ հայտարարություն արեց՝ պնդելով, որ Հայաստանի քաղաքական ղեկավարությունը չի կարողացել մոբիլիզացնել և հրամանատարություն իրականացնել 44-օրյա պատերազմի ընթացքում և չի կարողացել կազմակերպել առաջնագծի հարավային հատվածի պաշտպանությունը՝ թույլ տալով թշնամուն հասնել Շուշի։ Օհանյանը այս մասին հայտարարել է Ազգային ժողովի նիստում։
«Ավելին, 44-օրյա պատերազմից հետո ադրբեջանական զինված ուժերը հայտնվել են Սյունիքի և Ջերմուկի ծայրամասերում։ Եվ կրկին՝ «շնորհիվ» Հայաստանի ռազմական և քաղաքական ղեկավարության անփութության», – ասել է Օհանյանը։
Նա նշել է, որ ադրբեջանական կողմը ճեղքել է պաշտպանությունը այն հատվածում, որտեղ ռազմական գործողությունները անմիջականորեն վերահսկվում և համակարգվում էին Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի կողմից, որի որոշումները հաստատում էր անձամբ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։
Օհանյանը հարցում է ուղարկել գլխավոր դատախազություն՝ պարզելու, թե պատերազմից հետո հարուցված քրեական գործերից քանիսն են վերաբերում զինված ուժերի գործողություններին, և քանիսը՝ այլ կառույցների: Նրա խոսքով՝ ներկայիս կառավարությունը ոչ միայն ձախողել է բանակցային գործընթացը, այլև անտեսել է միջազգային մակարդակով, մասնավորապես՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում կատարված աշխատանքը, որը հիմնված էր Արցախի ինքնորոշման սկզբունքի վրա։
Կառավարությունը ո՛չ հերքել է, ո՛չ էլ հաստատել այս չափազանց լուրջ մեղադրանքը: Թվում էր, թե դրանով էլ ամեն ինչ ավարտվելու է։
Սակայն հայտնի Արամ Գաբրիելյանովը սոցցանցերում մեղադրել է Փաշինյանին Շուշին հանձնելու մեջ: Նա հրապարակավ պատմել է 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Մոսկվայում կայացած հանդիպման մասին՝ այն ժամանակվա ՀՀ զինված ուժերի շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի հետ, ով խոստովանել է, որ իբր Փաշինյանն է կանխել է հայկական բանակի տեղակայումը և անձամբ հրամայել նահանջել Շուշիից՝ հետո մեղադրելով «փախած զինվորներին»։
Օնիկ Գասպարյանը չհաստատեց և չհերքեց ասածը, կոչ անելով Ազգային ժողովի պատգամավորներին փակ լսումներ անցկացնել 2020 թվականին Արցախում տեղի ունեցած 44-օրյա պատերազմի հանգամանքների վերաբերյալ։
«Ժամանակն է առերեսվել ճշմարտության հետ և հերքել տարածվող բոլոր ստերն ու ավելորդ ենթադրությունները։ Ես պատրաստ եմ ներկայացնել զինված ուժերում տիրող իրավիճակի մանրամասն, համապարփակ և հիմնավորված վերլուծություն», – ասաց Գասպարյանը։
2021 թվականի գարնանը Գասպարյանը առաջարկեց ստեղծել հանձնաժողով՝ 44-օրյա պատերազմի հանգամանքները ուսումնասիրելու համար։ Հանձնաժողովը ստեղծվեց, զեկույցը պատրաստվեց 2026-ին, սակայն այդպես էլ չհրապարակվեց։
Նշենք նաև, որ 2021 թվականի փետրվարի 25-ին Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբը պահանջեց կառավարության և Փաշինյանի հրաժարականը՝ մեղադրելով նրան հայ ժողովրդի համար ճգնաժամային և կրիտիկական իրավիճակում համարժեք որոշումներ չկայացնելու մեջ։ Նույն օրը Փաշինյանը հայտարարեց զինված հեղաշրջման թորձի մասին, և Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնանկ արեց։ Արտակ Դավթյանը գլխավոր շտաբի պետ է նշանակվել մարտի 22-ին։
Հիմա նախկին բարձրաստիճան զինվորականները պայմանավորված պարտության հանցավոր համաձայության մեղադրանք են հնչեցնում։ Ի՞նչ է ուզում պատմել Օնիկ Գասպարյանը։