ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանին
Ռուբեն Վարդանյան»
Ապրիլի 23-ին Հայաստանի խորհրդարանում նախատեսված են լսումներ Արցախյան Արցախի հարցի վերաբերյալ։
Մոտ մեկ շաբաթ առաջ Սեյրան Օհանյանը՝ նախկին պաշտպանության նախարարը և «Հայաստան» դաշինքի պատգամավորը, որը հրաժարվել է մասնակցել առաջիկա ընտրություններին, խորհրդարանում հանդես եկավ կոշտ հայտարարությամբ, որի էությունն այն էր, որ 44-օրյա պատերազմում հայկական կողմի պարտությունը «պայմանավորված» էր։ Օհանյանը Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրեց ոչ ադեկվատ կառավարչական միջոցառումների իրականացման մեջ, որոնք թույլ տվեցին թշնամուն ճեղքել հարավում պաշտպանությունը և գրավել Շուշին։
Սեյրան Օհանյանը այս հայտարարությունն արեց ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանի մեղադրանքների, որ 2020 թվականի պատերազմում պարտվել են «փախած գեներալների» պատճառով։ Փաշինյանը 2023 թվականին Արցախի հայաթափման մեջ մեղադրեց «փախած» արցախցիներին, որոնք հրաժարվել են ապրել Ադրբեջանի իրավասության ներքո։
Հատկանշական է, որ Օհանյանի հայտարարությունից անմիջապես հետո ասպարեզ մտավ հայտնի Արամ Գաբրիելյանովը, որը պնդում էր, որ Հայաստանի զինված ուժերի նախկին շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանն իրեն ասել է, իբր Նիկոլ Փաշինյանից էր հրաման ստանում նահանջել և առանց մարտի հանձնել Շուշին։ Գասպարյանը ո՛չ հերքեց, ո՛չ էլ հաստատեց սա, պարզապես կոչ արեց խորհրդարանական փակ լսումներ անցկացնել։
Եվ այսպես, ապրիլի 23-ին տեղի կունենան լսումները, գուցե՝ ոչ այն թեմայով, որը առաջարկել է Գասպարյանը։ Մասնակիցներից շատերը անկեղծորեն կփորձեն գտնել մեղավորին. մի կողմը կպնդի, որ Փաշինյանը հանցավոր պայմանավորվածության մեջ է Ալիևի հետ, մինչդեռ մյուսը կպնդի, որ Արցախի ղեկավարությունը, այդ թվում՝ նախկին գեներալները, հրաժարվել են կռվելուց և փախել են մարտի դաշտից։
Սակայն կան հիմնավոր կասկածներ, որ ոչ մի կողմ չի հիշատակի ռուսական գործոնը։
Եթե իշխող կուսակցությունը կմեղադրի բանակին և Արցախի ժողովրդին կռվելուց հրաժարվելու մեջ, ապա Փաշինյանը ստիպված կլինի հիշել, թե ինչպես են ռուսական զորքերը, որոնք 1991 թվականից ի վեր Արցախում ի սպառ բացակայում էին, հանկարծ հայտնվեցին այնտեղ 2020 թվականին։ Եթե որևէ մեկը փորձի Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրել «պայմանավորված պարտության» մեջ, նա ստիպված կլինի թվարկել«հանցավոր պայմանավորվածության» բոլոր կողմերին։ Իսկ այդ կողմերը հստակ նշված են 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության մեջ՝ Պուտին, Փաշինյան և Ալիև։
Վլադիմիր Պուտինը խոստովանել է, որ ինքն է գրել 2020 թվականի հայտարարությունը։ Եվ պետք է ենթադրել, որ այն գրել է ոչ թե նոյեմբերի 8-ին, այլ 44-օրյա պատերազմի սկսվելուց շատ առաջ։ Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ից հետո Արցախում պաշտոնապես տեղակայված ռուսական զինվորները խոստովանում էին, որ իրենց զգուշացրել էին Ղարաբաղում «խաղաղապահ գործողության» մասին դեռևս 2020 թվականի ամռանը։
Ռուս պաշտոնյաներն անձամբ բազմիցս հայտարարել են, որ Ռուսաստանը ոչ թե երրորդ կողմ է, այլՀայաստանի պարտության գլխավոր «օպերատորը և պռովայդերը»։ Շոյգուն խոսել է «Թուրքիայի հետ Ղարաբաղում համատեղ հաջողված գործողության» մասին, իսկ 2024 թվականի գարնանը՝ արցախահայերի լիակատար տեղահանությունից հետո և ռուսական զորքերի դուրսբերումից առաջ, ռուս գեներալը օկուպացված Ակնայում հայտնել է, որ «ռուսներն ու թուրքերը վերջապես խաղաղություն են հաստատել Ղարաբաղյան հողում»։ Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության 9-րդ կետը սահմանում է, որ Մեղրիով Նախիջևան տանող ճանապարհը պետք է վերահսկվի Ռուսաստանի ԱԴԾ-ի կողմից։ Իսկ վերջերս Ռուսաստանի փոխվարչապետ Օվերչուկը մեկնել է օկուպացված Կովսական և հայտարարել Ռուսաստանի մտադրության մասին՝ «մասնակցել Ղարաբաղի վերականգնմանը»։
Էլ ի՞նչ պետք է անի Ռուսաստանը, որպեսզի հայկական քաղաքական ուժերը ուշադրություն դարձնեն դրան։
ՀՀ խորհրդարանում լսումները հրավիրվում են Ռուսաստանին մաքրելու, նրանից առկախված մեղադրանքները հանելու և Հայաստանը «փրկելու» համար Պուտինին երախտագիտություն հայտնելու համար։ Նիկոլ Փաշինյանը բացահայտորեն հայտարարում է, որ Ղարաբաղը զոհաբերել է Հայաստանի «անկախության» համար, և Բաքվին առաջարկել է «գործարք»՝ վերադարձ խորհրդային սահմաններին։ Գործարքը հաջողվեց, ինչը նշանակում է, որ պետք է շնորհակալություն հայտնել դրա «կնքահորը»՝ Ռուսաստանին։
Հայկական «իսթեբլիշմենթի» բոլոր կողմերը գիտեն, թե որքանով է իրենց քաղաքական ապագան կախված Ռուսաստանից։ Ահա թե ինչու, հինգ տարվա լռությունից հետո, նրանք հանկարծ հիշել 44-օրյա պատերազմի մասին՝ միմյանց մեղադրելով, չհիշատակելով Ռուսաստանին։
Ռուսներին չի հետաքրքրում, թե ով է դառնալու վարչապետ Հայաստանում, քանի որ Հայաստանում ոչ մի քաղաքական ուժ հրապարակավ չի հայտարարել իր մտադրության մասին՝ վերանայելու Պուտինի կողմից 2020 թվականի նոյեմբերին հեղինակած և 2023 թվականի սեպտեմբերին ամրագրված ստատուս քվոն։ Ոչ մի քաղաքական ուժ չի հիշատակում Կարսի պայմանագիրը՝ երեսպաշտորեն անվանելով Հայաստանի ներկայիս սահմանները «խորհրդային», այլ ոչ թե «ռուս-թուրքական»։
Ռուսները ներկայումս չեն պայքարում իշխանության համար Հայաստանում. նրանք այստեղ գոհ են ցանկացած մեկից, այդ թվում և առաջին հերթին Նիկոլ Փաշինյանից։ Ռուսներն արդեն լուծել են իրենց համար գլխավոր հարցը՝ տարածաշրջանի լուռ դուրս բերումը Կարսի պայմանագրից՝ առանց 1921 թվականի այդ պայմանագրով հաստատված սահմանները փոխելու։
Այժմ, ամբողջ աշխարհում սրվող իմպերիալիստական պատերազմի ֆոնին, Ռուսաստանը նոր վերջնական նպատակ ունի՝ Կարսի պայմանագրից հետո վերադառնալ ոչ թե Սեվրին, կամ Վիլսոնի արբիտրաժին, այլ Թուրքմենչայի պայմանագրին։ Պուտինի և Փաշինյանի միջև վերջերս կայացած հանդիպումից հետո փոխվարչապետ Օվերչուկը հանկարծ հիշեց 1828 թվականի ռուս-պարսկական Թուրքմենչայի պայմանագիրը։ Մինչդեռ 1813 թվականի Գյուլիստանի պայմանագիրը Ռուսաստանին շնորհել էր Լեռնային և Դաշտային Ղարաբաղը, ներկայիս Ադրբեջանի ամբողջ տարածքը և Դաղստանը, Թուրքմենչայի պայմանագիրը Ռուսաստանին շնորհել էր «Նախիջևանի և Իրևանի խանությունները»։
Կովսական այցելելով Օվերչուկն ասում է. «Սա մեր հողն է՝ և՛ Նախիջևանը, և՛ Ղարաբաղը, և մենք այն տալիս ենք ում ուզում ենք»։ Այժմ Ալիևը պնդում է «Իրևանի խանության» վրա և բանակցություններ է վարում Ռուսաստանի, այլ ոչ թե Հայաստանի հետ։ Ի՞նչ կապ ունի, թե ով կլինի այստեղ իշխանություն։
Խորհրդարանական լսումների ժամանակ կհնչե՞ն արդյոք մանր փոխադարձ մեղադրանքներից բացի այլ մտքեր։ Եվ կքննարկվի՞ արդյոք հայկական պետականության ճակատագիրը տարածաշրջանում սրվող իմպերիալիստական պատերազմի լույսի ներքո։
Արցախի զբոսաշրջության և մշակույթի զարգացման գործակալությունը հայտարարություն է տարածել, որում, մասնավորապես, ասվում է.
«Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին ընդառաջ արձանագրում ենք, որ ադրբեջանական օկուպացիոն վարչակազմը Ստեփանակերտում ոչնչացրել է Սուրբ Աստվածամոր Հովանու եկեղեցին։
Սա պարզապես եկեղեցու քանդում չէ։ Սա նույն քաղաքականության շարունակությունն է, որը մեկ դար առաջ հանգեցրեց Հայոց ցեղասպանությանը։ Այսօր այն դրսևորվում է նոր ձևերով՝ որպես մշակութային ցեղասպանություն և հայրենիքի ջնջման ծրագրված գործընթաց, որի նպատակն է Արցախում հայկական պատմական հիշողության, մշակույթի և հոգևոր ներկայության վերջնական վերացումը։ Քանդվում են ոչ միայն շենքեր, այլև ժողովրդի ինքնությունը, անցյալը և ապագայի իրավունքը։
Սուրբ Աստվածամոր Հովանու եկեղեցին, կառուցված 2000–2007 թվականներին, հանդիսանում էր Ստեփանակերտի կարևորագույն հոգևոր կենտրոններից մեկը։ Այն վերականգնում էր դարավոր եկեղեցական ներկայությունը այն տարածքում, որտեղ դեռևս XIX դարի վերջից գործող եկեղեցին խորհրդային տարիներին փակվել էր և վերափոխվել աշխարհիկ շինության։ Նորակառույց տաճարը դարձավ հավատքի վերածննդի, հիշողության պահպանման և հայկական ինքնության շարունակականության կենդանի խորհրդանիշ։
Այսօր դրա ոչնչացումը հերթական դրվագն է նույն ողբերգական շղթայի, որը մեկ դար առաջ սկսվեց ցեղասպանությամբ և այսօր շարունակվում է մեր աչքի առաջ՝ ուղղված ոչ միայն քարերի, այլև ժողովրդի հիշողության, արժանապատվության և իր հայրենիքում ապրելու և վերադառնալու իրավունքի դեմ»:
Ռուսական բանակը լիովին վերահսկողության տակ է վերցրել Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության տարածքը և շարունակում է հարձակումը բոլոր ուղղություններով, հայտարարել է Ռուսաստանի Գլխավոր շտաբի պետ Վալերի Գերասիմովը։
Նա ասել է, որ 2026 թվականի սկզբից ի վեր Ռուսաստանի զինված ուժերը վերահսկողության տակ են վերցրել ավելի քան 1700 քառակուսի կիլոմետր տարածք և 80 բնակավայր։
Մարտի վերջին Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկին հայտարարեց, որ Ռուսաստանը, ամերիկյան կողմի հետ շփումներում, Ուկրաինային երկու ամիս է տվել Դոնբասից իր զինված ուժերը դուրս բերելու համար։ «Եթե Ուկրաինան չհեռանա, ապա Ռուսաստանը կգրավի Դոնբասը, և այդ ժամանակ կլինեն այլ պայմաններ», – ռուսական պայմանները թվարկել է Ուկրաինայի առաջնորդը։
Երեկ Զելենսկին հայտարարել է, որ Դոնբասից ուկրաինական բանակի դուրսբերումը ռազմավարական կորուստ կլինի Կիևի համար։
«Նրանք ուզում են, որ մենք դուրս գանք Լուգանսկի և Դոնեցկի շրջաններից։ Իհարկե, ռազմավարական առումով սա կորուստ է մեզ համար, ռազմական առումով՝ սա կորուստ է զինված ուժերի համար։ Ամրացումներ, պաշտպանության գիծ, մենք անկասկած թուլանում ենք», – ընդգծել է Զելենսկին։
Երևանում, ապրիլի 20–ի երեկոյան, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել. դանակահարել են թիվ 8 երթուղին սպասարկող ավտոբուսի վարորդին, հայտնում է shamshyan.com-ը:
Ոստիկանությունում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել, որ Հալաբյան փողոցում թիվ 8 երթուղին սպասարկող «Ժոնգտոնգ» մակնիշի ավտոբուսի վարորդին դանակահարել են։
Հենց երեկ Երևանի ավտոբուսների վարորդները բողոքի ակցիա էին կազմակերպել՝ սպառնալով դուրս չգալ աշխատանքի։ Երեկ էլ քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը հայտարարեց, որ վարորդների ջանքերի շնորհիվ նրանք ընդամենը մի քանի օրում բավարար գումար են հավաքել՝ ութ ավտոբուս գնելու համար։
Հիշեցնենք, որ մոտ մեկ տարի առաջ Երևանում ներդրված հասարակական տրանսպորտի բարեփոխված ծրագիր, որը, չնայած բազմաթիվ դրական զարգացումներին, հանգեցրել է նրան, որ մարդիկ պարզապես կորցրել են տրանսպորտի համար վճարելու մոտիվացիան։
Վատ մշակված համակարգը հանգեցրել է դրան իսկզբանե, քանի որ նախատեսված չէ որևէ վերահսկման մեխանիզմ։ Սովորաբար դա լինում են տուրնիկետները (ինչպես ներկայումս մետրոյում է) կամ ստուգող-վերահսկողները։ Ոչ մեկը, ոչ էլ մյուսը չկան, և մարդիկ ինքնուրույն են որոշում, վճարել թո ոչ։ Մեծ մասը իմաստ չի տեսնում վճարելու։ Արդյունքում, բարեփոխումից մեկ տարի անց քաղաքապետարանը գործնականում դադարեցրել է եկամուտ ստանալը։
Քաղաքապետը, ընդունելով դա, հրամայեց վարորդներին ոչ միայն վարել, այլև հարկադրել ուղեվորներին վճարումը, ինչը պարզապես ֆիզիկապես անհնար է, հատկապես պիկ-ժամերին։ Դա սկզբից մի փոքր էֆեքտ տվեց, բայց մեծ դժգոհություն առաջացրեց, քանի որ անհարմարություն է պատճառում ուղևորներին և հանգեցնում է վճարում պահանջող վարորդների հետ բախումների։
Տրանսպորտային բարեփոխումն իսկապես թերի է։ Հատկապես, եթե հաշվի առնեք նաև այն, որ թեկուզ կտրոնները պահանջվում են ամենուր, հասարակական տրանսպորտում ուղևորները վճարում են առանց կտրոն ստանալու։ Ավելին, վավերացուցիչների և այլ սարքերի հետ կապված բազմաթիվ տեխնիկական խնդիրները նոր համակարգը դարձնում են անշահավետ։
Ամեն ինչ հասել է այն կետին, որ չնայած առաջիկա ընտրություններին՝ քաղաքապետարանը խստացրել է միջոցառումները։ Սակայն վարորդների վրա դանակով հարձակումները և նրանց մշտական նյարդայնությունը վկայում են կազմակերպչական թերությունների մասին, որոնք մի օր կարող են հանգեցնել տրանսպորտային կոլլափսի Հայաստանում։
Գերմանիան վերաուղղորդում է իր արդյունաբերությունը ավտոմոբիլային ոլորտից դեպի պաշտպանական արտադրություն՝ փաստացի դառնալով «զենքի գործարան», գրում է The Wall Street Journal-ը (WSJ):
Հրապարակման համաձայն՝ Բեռլինը խաղադրույք է կատարում երկիրը Եվրոպայի պաշտպանական արդյունաբերության համար հիմնական արտադրական բազայի վերածելու վրա: Այս ուղղությունն իրականացվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր ամենաերկար տնտեսական լճացման, ավտոմոբիլային արտադրության ոլորտում Չինաստանի կողմից մրցակցության աճի և գերմանական մեքենաների նկատմամբ արտաքին պահանջարկի նվազման ֆոնին, նշում է հրատարակությունը:
Հրապարակման կողմից մեջբերված կառավարության վիճակագրության համաձայն՝ գերմանական արդյունաբերությունը ամեն ամիս կորցնում է մոտ 15,000 աշխատատեղ, այդ թվում՝ «մի ժամանակ գերիշխող» ավտոմոբիլային ոլորտում: Խոշորագույն ավտոարտադրողների ֆինանսական ցուցանիշները նույնպես կտրուկ վատթարացում են ցույց տալիս. Mercedes-Benz-ի 2025 թվականի շահույթը նվազել է 49%-ով, Volkswagen-ին՝ 44%-ով, իսկ Porsche-ի գործառնական շահույթը՝ 98%-ով՝ 2024 թվականի համեմատ։
Գերմանական Schaeffler կրողներ արտադրող ընկերության գործադիր տնօրեն Կլաուս Ռոզենֆելդը թերթին ասել է, որ ընկերությունն արդեն դիվերսիֆիկացնում է իր արտադրությունը՝ արտադրելով անօդաչու թռչող սարքերի, զրահապատ մեքենաների համակարգերի և ինքնաթիռների համար շարժիչներ։
Թերթի աղբյուրները նաև նշում են, որ Եվրոպայում պաշտպանական տեխնոլոգիաների ոլորտում ռիսկային կապիտալի ներդրումների մոտ 90%-ը ուղղվում է գերմանական ընկերություններին, ամրապնդելով երկրի դիրքերը այս հատվածում։
Ելույթ ունենալով Անվտանգության երևանյան համաժողովում՝ Հանրային լրագրության ակումբի նախագահ Սեդա Մուրադյանը նշեց Հայաստանի ներքաղաքական պայքարի կարևոր գործոնը․ վախն ու տրավման դառնում են հիմնական գործիքներ, նույնիսկ նախընտրական մշակույթ։
Անհրաժեշտ է հակազդել ոչ միայն արտաքին ապատեղեկատվությանն ու ազդեցությանը, այլև հասարակության բևեռացմանը՝ վախեցնելու միջոցով, ասաց նա։
Վախն իսկապես դարձել է ներքաղաքական քաղաքականության հիմնական գործոնը։ Իշխող կուսակցության ղեկավարն ասում է, որ եթե քաղաքացիները չքվեարկեն իր օգտին, սեպտեմբերին պատերազմ կլինի։ Մինչդեռ ընդդիմադիր ուժերը կրկնում են ռուս պաշտոնյաների սպառնալիքը, որ կբարձրացնեն գազի գները, եթե Հայաստանը որոշի միանալ ԵՄ-ին։
Մարդիկ ստիպված են իրենց ընտրությունը հիմնել ոչ թե կուսակցական գաղափարախոսությունների, այլ վախի վրա, որը չի կարող հանգեցնել լավ ընտրության։ Իսկ որտեղ վախեցումը ձախողվում է, դիմում են տրավմային։
Աշխատանքի և սողիալական հարցերի նախարար Արսոն Թորոսյանը հայտնել է, որ E-draft-ում տեղադրել են որոշման նախագիծ՝ արցախցիներին բնակարանային ապահովության կարգում փոփոխություններ մտցնելու մասին։
Ներկայացնում ենք նախագիծը
ՀՀ կառավարության 2024 թվականի մայիսի 16-ի թիվ 710-Լ որոշմամբ հաստատվել է Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագիրը, որի նպատակն է Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց սոցիալական և տնտեսական ներառումը՝ Հայաստանի Հանրապետությունում երկարաժամկետ բնակության համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու միջոցով։ ՀՀ կառավարության 2024 թվականի հունիսի 14-ի թիվ 898-Լ որոշմամբ հաստատվել է Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի իրականացման կարգը։ 2026 թվականի ապրիլի 20-ի դրությամբ հավաստագիր է ստացել 5673 ընտանիք, որից 2578-ը իրացրել են այն։
Իրավակիրառ պրակտիկայում առաջ են եկել որոշ խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են Ծրագրի արդյունավետությանը, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովի աշխատանքի ընթացքում արձանագրվել են բազմաթիվ դեպքեր, երբ ընտանիքի բոլոր անդամների տվյալներն առկա են ՀՀ ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության կողմից հաշվառված բռնի տեղահանվածների տվյալների շտեմարանում, բացի այդ ընտանիքի մանկահասակ երեխայի կամ երեխաների տվյալներից։
Գործնականում խնդիր է առաջանում այն դեպքերում, երբ ծնողներն ամուսնալուծված են և անհրաժեշտ է հստակեցնել, թե երեխան կամ երեխաները որ ծնողի ընտանիքի պարտադիր միավորի կազմում պետք է հաշվառվեն։ Երբեմն Կադաստրի կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը բավարար չի լինում, որպեսզի հստակ նույնականացվի, թե տվյալ ընտանիքի անդամների՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի կամ դիմելու օրվա դրությամբ ՀՀ-ում առկա սեփականության կամ ընդհանուր համատեղ կամ ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքով (50 տոկոս և ավելի մասնաբաժնով) պատկանող բնակության համար նախատեսված բնակելի անշարժ գույքի կամ գնման իրավունքի բնակելի մակերեսը դիմում-հայտարարության մեջ ներառված ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամի հաշվով արդյոք գերազանցում է 12 քմ, թե ոչ։
Միաժամանակ, Հայաստանի Հանրապետության և Ասիական զարգացման բանկի ու Համաշխարհային բանկի միջև կնքված վարկային և դրամաշնորհային համաձայնագրերի շրջանակներում ստանձնած պարտավորությունների կատարման հանգամանքով պայմանավորված անհրաժեշտություն է առաջացել Ծրագրի շրջանակում սահմանել կանխավճարի չափ, որը վճարելու է պետությունը։ Ծրագրի շրջանակում ներկայում հնարավոր չէ դրական մնացորդն ուղղել անհատական բնակելի տների վերակառուցմանն ու տնամերձ տարածքի կառուցապատմանը, ինչպես նաև ստանալ մեկից ավելի վերանորոգման վարկեր, ինչն էապես խոչընդոտում է դրական մնացորդի իրացման գործըթացին։
Սույն նախագծով առաջարկվում է ծրագրի արդյունավետության բարձրացման և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացած վերոնշյալ խնդիրների կարգավորման նպատակով ծրագրում իրականացնել փոփոխություններ և լրացումներ։
Այսօր Ադրբեջանում Բելգիայի Թագավորության դեսպան Ժյուլիեն դը Ֆրեպոնը և Ադրբեջանում Նիդեռլանդների Թագավորության դեսպան Մարիան դը Յոնգը առանձին-առանձին կանչվել են Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարություն։ Այս մասին ԱՊԱ-ին հայտնել են Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունից։
Նշվում է, որ հանդիպումների ընթացքում խիստ բողոք է արտահայտվել Բելգիայի և Նիդեռլանդների խորհրդարանների կողմից 2026 թվականի ապրիլի 16-ին ընդունված փաստաթղթերի դեմ, որոնք համարվում են Ադրբեջանի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության, ինչպես նաև Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ընթացող խաղաղության գործընթացի խաթարմանն ուղղված անպատասխանատու փորձեր։
Հիշեցնենք, որ խոսքը բանաձևերի մասին է, որտեղ կոչ է արվում լուծել արցախցիների խնդիրները, Բաքվում պահվող հայ գերիների հարցերը և Արցախում մնացած ժառանգության պաշտպանությունը։
Մերձավոր Արևելքի ճգնաժամի հետևանքները կազդեն նաև ՀԱՊԿ տարածաշրջանի վրա, հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը։ Նրա խոսքով՝ Եվրասիայում անվտանգության սպառնալիքները զգալիորեն աճում են, ինչը պահանջում է ՀԱՊԿ-ի լրացուցիչ ջանքերը։
«Գոյություն ունի լիակատար լճացում, որը սրում է պաղեստինյան ժողովրդի ողբերգությունը՝ թե՛ Գազայում, թե՛ Արևմտյան ափին։ Քարտեզին նայելով՝ պաղեստինյան պետություն ստեղծելու հնարավորությունները գնալով նվազում են», – հավելել է նա։
Լավրովի խոսքերը նշանակում են, որ Ռուսաստանը հրաժարվում է պաղեստինյան պետականության պահանջից և «հանձնում է» այն Իսրայելին։ Ճիշտ այնպս, ինչպես 2020-2023 թվականներին, Ռուսաստանը իրականացրեց Արցախը հայաթափելու գործողություն՝ Ադրբեջանին և նրա դաշնակից Իսրայելին հաճոյանալու համար։
Փաշինյանի և Պուտինի միջև վերջերս կայացած հանդիպման ժամանակ բարձրացվեց Ռուսաստանի և ՀԱՊԿ-ի դերը՝ նախկին իրավիճակը զրոյացնելու և ՀԱՊԿ-ը տարածաշրջանում անվտանգության նոր «երաշխավորի» վերածելու փորձով։
«Մենք այլևս չենք խորանա այն բանի մեջ, թե ով որտեղ է ապրել, ով ինչ է ունեցել։ Մենք փակում ենք հարցը։ Սա միակ ճանապարհն է, որով կարող ենք հասնել խաղաղության», – այսօր հայտարարեց Փաշինյանը՝ ներկայացնելով «Քաղաքացիական պայմանագիր» նախընտրական ծրագիրը։
Իր հերթին, ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովը հայտարարեց, որ կազմակերպությունը շարունակում է կենտրոնանալ Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակի վրա։
«Մենք կարծում ենք, որ ադրբեջանա-հայական հարաբերությունների կարգավորումը Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղության և կայունության հուսալի ուղի է», – ասաց Մասադիկովը։
Դրանից հետո ՀԱՊԿ-ն, ինչպես նշեց Լավրովը, կարող է անցնել ռուս-թուրքական պատասխանատվության գոտին պաշտպանելու իր «պարտականություններին»։