Նախորդ օրը Նիկոլ Փաշինյանի նախընտրական պաստառի վրա գրելու համար ձերբակալված տղամարդոը, որը տեղափոխվել էր հոգեբուժարան, ՆԳՆ փոխանցմամբ, ինքնասպանություն է գործել։ Այդ ցնցող միջադեպից հետո, որը ներկայացվեց որպես “ինքնասպանություն հոգեբուժարանում”, պարզ էր, որ իշխանությունները կփորձեն “փակել” հարցը ավելի աղմկոտ դեպքով։ 

Ընտրարշավի 10-րդ օրը այն արդեն անվանում են արյունալի, քանի որ դրա արդյունքում առնվազն մեկ մարդ է մահացել։ Մահվան հանգամանքները ներկայացվում են միայն ոստիկանների ցուցմունքների հիման վրա, ինչը կասկածանք առաջացնում։ Տղամարդը չուներ փաստաբան, վկաներ, իսկ իրավաբանները հայտարարում են, որ քարոզարշավի պաստառի վրա գրելու համար տղամարդու ձերբակալությունը ապօրինի էր, ինչպես նաև քրեական գործի հարուցումը։ Սա զուտ վարչական հարց է, ասում են փաստաբանները, որոնք պատասխանատվությունը դնում են իրավապահ մարմինների վրա։ Իրավապաշտպանները նաև նշում են, որ ոստիկանները իրավունք չունեին մարդուն հոգեբուժարան ուղարկել։

Այսինքն, կատարվել է ողբերգական օրնախախտում, որը կասկածի տակ է դնում նախընտրական պայքարի օրինականությունը։

Իրավիճակն ու պատասխանատվությունն այնքան ակնհայտ են, որ իշխանությունները չէին կարող արձագանքել ոչնչով, բացի ավելի աղմկոտ սադրանքից։

Եվ արձագանքը չուշացավ. այսօր առավոտյան Նիկոլ Փաշինյանը հրապարակեց մի տեսանյութ, որտեղ անհայտ անձինք սպառնում են նրան Ղարաբաղի բարբառով: Փաշինյանը բեմադրեց մի ամբողջ շոու՝ արցախցիներին թիրախավորելով, սպառնալիքների և վիրավորանքների նոր ալիք թափելով իր քաղաքական հակառակորդների հասցեին և խոստանալով «կզցնել Ռոբերտին, Սերժին, Սամվել Կալուլուժսկուն և Գագոյին»: Ավելի վաղ նա հարձակվել էր արցախցի մի կնոջ վրա, որը ցանկանում էր «նայել այն մարդում աչքերի մեջ», ով նրան զրկել է հայրենիքից, կենսուրախությունից, եղբորից և մի ամբողջ սերնդից: Պարզվեց, որ կինն ավելի շատ համակրանք առաջացրեց, քան Փաշինյանը, ուստի նրանք անմիջապես անցան Բ պլանին. հրապարակեցին Ղարաբաղի բարբառով հնչեցված սպառնալիքներով տեսանյութ և անմիջապես հարուցեցին քրեական գործ, խոստանալով պատռել դիմակները և գտնել մեղավորներին: Նմանատիպ գործ հարուցվեց նաև հոգեբուժարանում տղամարդու մահվան կապակցությամբ, բայց հայտարարվեց, որ ձերբակալվածներ չկան:

Հայ ընտրողներն արդեն աղոթում են, որ ընտրարշավը օր առաջ ավարտվի, քանի որ հայտնի չէ, թե քանի կյանք կխլի այն և որքան կեղտ կթափվի: Ու հայտնի չէ, թե ուր կհասնի ազգի պառակտումը։

Էրեբունիում շրջելու ընթացքում Գագիկ Ծառուկյանը նշել է, որ հենց այդ պահին մտքով անցել է իր ընկերոջ՝ Ադրբեջանում գերության մեջ գտնվող բարերար, գործարար, Ռուբեն Վարդանյանի նախաձեռնություններից մեկը։

«Հենց իմ մտքով անցնում էր Ռուբեն Վարդանյանի ծրագիրը, որ Երևանում մի քանի տեղ ճոպանուղիներ բացվեն՝ մեկը Էրեբունիում, մեկը Կասկադում, մեկը Նորքում։ Հույս ունեմ, որ մոտ ժամանակներս հնարավորություն կլինի այդ ծրագիրը կյանքի կոչելու»,– ասել է Ծառուկյանը։

Առաջիկայում կստեղծվի հայ գերիների հայրենադարձման հատուկ խումբ։ Դրա ներկայացուցիչները կաշխատեն ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ միջազգային կազմակերպությունների հետ այս հարցի շուրջ։ Այս մասին հայտարարել է «Հզոր Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ և վարչապետի թեկնածու Սամվել Կարապետյանը։

«Այս մարդիկ պայքարել են մեր հայրենիքի համար։ Մենք ամեն ինչ կանենք այս հարցը հնարավորինս շուտ լուծելու համար», – հայտարարել է նա։

Նիկոլ Փաշինյանն անդրադառնալով Ադրբեջանում պահվող գերիների հարցին, ասաց, որ հնարավորն անում են անազատության մեջ գտնվող անձանց խնդիրը շուտափույթ լուծելու, միևնույն ժամանակ ընդգծելով՝ «այն խոսույթը, որ օգտագործում են ընդդիմադիր ուժերը, չի նպաստում խնդրի լուծմանը:

«Ադրբեջանում տեսնում են Իշխանյանի [խոսքը Ադրբեջանում պահվող Արցախի ԱԺ նախկին նախագահ Դավիթ Իշխանյանի մասին է-խմբ.] կուսակիցները (ՀՅԴ) Հայաստանում ինչ խոսույթով են հանդես գալիս, հիմա դա ազդո՞ւմ է ընդհանուր պրոցեսի վրա, իհարկե, ազդում է: Կամ պարոն Բաբայանի [ խոսքը Ադրբեջանում պահվող Արցախի նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանի մասին է-խմբ.] թիմակիցները և համախոհները Հայաստանում ինչ խոսույթով են հանդես գալիս: Այսինքն՝ եթե նույն Դաշնակցությունը զարգացնում է այն միտքը, որ Ղարաբաղը հետ ենք բերելու, տրամաբանական է, որ նույն քաղաքական ուժի ներկայացուցչին Ադրբեջանը փորձի րոպե առաջ ազատ արձակի, որ գնա միանա այդ պրոցեսի՞ն, պարզ է չէ՞, որ դա կոնֆլիկտի խոսույթ է և բերելու է ինչ-որ պահի ինչ-որ մի դրսևորման»,- լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց Փաշինյանը:

Դավիթ Բաբայանը, Դավիթ Իշխանյանը և Ռուբեն Վարդանյանը ուղերձներ են հղել բանտից, մատնացույց անելով իրավադատական ֆարսը և խնդրելով ապահովել իրենց իրավունքները։ Նրանք պահանջում էին, որ Հայաստանի ՄԻՊ-ը այցելի իրենց, կազմակերպի իրենց ու ընտանիքների հանդիպումը։ Անահիտ Մանասյանն արդեն հայտնել է, որ իր լիազորությունները սահմանափակվում են Հայաստանի Հանրապետությունով։

Մեղրի

Աշխարհը նոր կարգի շեմին է, գրել է Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը սոցիալական ցանցերում: «Ինչպես ասել է նախագահ Սի Ցզինպինը. «Աշխարհում արագանում են չտեսնված վերափոխումները», և ես ընդգծում եմ, որ իրանական ժողովրդի 70-օրյա դիմադրությունը արագացրել է այդ վերափոխումները: Ապագան պատկանում է Գլոբալ Հարավին», – նշել է Ղալիբաֆը:

Դոնալդ Թրամփի Չինաստան կատարած այցից և G2-ի մասին հայտարարությունից հետո վերլուծաբանները միանշանակ կարծիք չեն հայտնում արդյունքի վերաբերյալ, սակայն նշում են, որ Պեկինում կարող էր գաղտնի համաձայնագիր կնքվել ապագա աշխարհի բաժանման վերաբերյալ: Իրանի խորհրդարանի խոսնակի հայտարարությունը ենթադրում է, որ Չինաստանը կդառնա Արևելյան կիսագնդում գերիշխող տերությունը (հիշեցնենք, որ Թրամփն իր քաղաքականությունն անվանել է «Դոնրոյի ծրագիր»՝ ակնարկելով, որ ինքը կբավարարվի Արևմտյան կիսագնդում վերահսկողությունով):

Այսօր Թրամփը հրապարակել է Հորմուզի նեղուցի ֆոնին իր լուսանկարը՝ «Հանգիստ փոթորկից առաջ» մակագրությամբ: Այնուամենայնիվ, փորձագետները նշում են, որ նույնիսկ եթե փոթորիկ լինի, այն վերջինը կլինի, նախքան Արևելյան կիսագունդը Չինաստանի վերահսկողության տակ անցնի:

Թրամփի դեմ հանդես եկող վերլուծաբանները պնդում են, որ Չինաստանն ամենաշատն է օգտվել ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ պատերազմից՝ ստանալով ռազմական, տնտեսական և տրանսպորտային առավելություններ: Պատերազմի արդյունքներից մեկը կարող է լինել Չինաստանի «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախագծի զարգացումը: Այս ճանապարհն ունի մի քանի երթուղի, բայց ամենակարճը և ամենաարդյունավետը կարող է անցնել Իրանով: «Փակ» Իրանը Չինաստանի ծրագրի հիմնական խոչընդոտն էր, բայց պատերազմի ավարտից և Իրանի դեմ պատժամիջոցների վերացումից հետո Չինաստանը կկարողանա օգտագործել Իրանի տարածքը: Եվ Թեհրանը որևէ պատճառ չի ունենա դա կանխելու համար: Չինաստանը օգնեց Իրանին դիմադրել ԱՄՆ-ին, նաև դադարեցրեց պատերազմը՝ Պակիստանը, որը դարձավ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև միջնորդ, գործում է Պեկինի անունից:

Այս համատեքստում կարող է փոխվել Չինաստանի վերաբերմունքը Հայաստանի հարավի՝ Սյունիքի և Նախիջևանի հանդեպ, որը մնում է Ադրբեջանի կազմում անհասկանալի կարգավիճակով: “Թրամփի ճանապարհի” հարցը նույնպես նոր երանգ կստանա, քանի որ այն կդառնա «ամերիկյան» խոչընդոտ Չինաստանի առաջխաղացման համար:

2020 թվականին Արցախում Հայաստանի դեմ պատերազմի ժամանակ Չինաստանը բավականին անպատշաճ դիրքորոշում ընդունեց. ինչպես հետո պարզվեց, հենց Չինաստանն էր վետո դրել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ռազմական գործողությունները կասեցնելու բանաձևի վրա։ Չինաստանը նաև հետաքրքրություն ցուցաբերեց Մեղրիի միջանցքի նկատմամբ, բայց միայն Ռուսաստանի ԱԴԾ վերահսկողության տակ։

Սակայն, Իրանում պատերազմը և ռազմական գործողությունների հնարավոր դադարեցումը կարող են Չինաստանին ստիպել վերանայել տարածաշրջանի և Հայաստանի հարավի նկատմամբ վերաբերմունքը: Թրամփի ճանապարհը մի օր կարող է վերանվանվել «Սիի Դաո»: Ներկայումս “Թրամփի ճանապարհի” վրա աշխատանքների իսպառ բացակայության պայմաններում, ակտիվ ընթանում է Հյուսիս-Հարավ մայրուղու շինարարությունը, որը նախատեսված է Իրանը Հայաստանի միջոցով Վրաստանի հետ կապելու համար: Չինաստանը կարող է «լրացնել» այս երթուղին երկաթուղով: