Մեկնաբանելով վարչապետ Փաշինյանի հայտարարությունը Ղարաբաղյան շարժման վերաբերյալ, որը նա անվանվել է «ճակատագրական սխալ» և ասվել, որ «Հայաստանը պատանդ է եղել իր ստեղծման օրվանից», Հայ ազգային կոնգրեսի փոխնախագահ Լևոն Զուրաբյանը նշել է, որ 1990-ականներին սկսված Շարժման նպատակն էր պաշտպանել ղարաբաղցիներին իրենց պատմական հայրենիքում տեղահանությունից և ոչնչացումից։

«Մենք չենք պայքարել որևէ տարածք գրավելու կամ Ադրբեջանի դեմ. մենք պայքարել ենք մեր ազատության, անկախության և մեր ճակատագիրը որոշելու իրավունքի համար։ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքականությունը մեզ ներքաշեց 2020 և 2023 թվականների պատերազմների մեջ։ Մեր ժողովրդի մի մասը ենթարկվել է ցեղասպանության և տեղահանման, բայց մենք պետք է պահպանենք անցյալի հաղթանակների հիշողությունը, քանի որ դրանք, առաջին հերթին, խորհրդանշում են մեր կամքը հասնել ազատության, անկախության և ինքնիշխանության», – հայտարարել է Զուրաբյանը։

Ըստ Զուրաբյանի՝ Փաշինյանը ոչնչացրել է Ղարաբաղը և, գիտակցելով, որ այս պատմական մեղքը իր վրա է, փորձում է պատասխանատվությունը բարդել նախորդ իշխանությունների վրա։

Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմում պարտությունը չի նշանակում, որ մենք սխալվել ենք, ասել է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության նախընտրական ցուցակի ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը։

«Մենք հաղթանակներ ենք ունեցանք։ Սա նշանակում է, որ մենք չենք կարող հուսահատեցնել հաղթանակած ժողովրդին։ Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում Հայաստանի իշխանությունները զբաղված են եղել, օգտագործելով ադրբեջանական փաստարկները՝ մեզ և մեր երիտասարդությանը համոզելով, որ մենք հաղթանակներ չենք ունեցել և սխալվել ենք», – ասել է քաղաքական գործիչը։ Նա ընդգծել է, որ անցյալի հաղթանակների ճանաչումը ապագա հաջողության ամենակարևոր նախապայմանն է։

Յուրաքանչյուրը կարող է պարտվել պատերազմում, բայց սեփական հաղթանակը և սեփական պատմությունը ժխտելը աններելի է, ասում է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գարիկ Ծառուկյանը։

Չնայած ծանր կորուստներին՝ հայ ժողովուրդը կարող է ուղղել իր մեջքը և շարունակել առաջ շարժվել։ Այս մասին հայտարարել է Հայաստանի խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար և նախկին պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը։ 2018 թվականի մայիսի 9-ին նույն Նիկոլ Փաշինյանը Ստեփանակերտում հայտարարել է. «Արցախը Հայաստան է, և վերջ», – հիշեցրել է Օհանյանը։ Նա ընդգծել է, որ Նիկոլ Փաշինյանից առաջ Արցախը ինքնորոշված ​​էր և հայկական, և կարող էր ապահովել իր անվտանգ և կայուն զարգացումը Հայաստանի հետ միասին։

Այսօր՝ մայիսի 9-ին, Հայաստանի ղեկավարները ուղերձներ են տարածել, որոնցում Շուշիի մասին ոչ մի հիշատակում չի եղել: Հայ քաղաքական գործիչներն այցելել են Եռաբլուր, որտեղ մեղադրանքներ են հնչել Շուշիի և Արցախի կորստի համար: Քաղաքական ասպարեզում բուռն բանավեճ է ընթանում այն ​​մասին, թե արդյոք ճիշտ էր 1988 թվականին Ղարաբաղյան շարժումը սկսելը։ Արդյո՞ք դա սխալ էր, թե՞ Հայկական պետության հիմքն էր։

Արցախի նախկին նախագահ Սամվել Շահրամանյանը, մեկնաբանելով Փաշինյանի այն հայտարարությունը, որ «Ղարաբաղյան շարժումը ճակատագրական սխալ էր» և որ Ղարաբաղի տարածքները «երբեք մերը չեն եղել», հիշեցրել է Փաշինյանի մեկ այլ հայտարարություն: Խոսելով այն մասին, թե ինչպես են նրանք ազատագրել Հայաստանը Շարժման պատանդ եղած վիճակից, Փաշինյանը դա հաջողություն է անվանել: Սա նշանակում է, որ նա ի սկզբանե պլանավորել էր վերջ դնել Ղարաբաղյան շարժմանը, և անթերի իրականացրել են այդ ծրագիրը և հաջողության հասել, ասել է Շահրամանյանը։

Ավելի վաղ Արցախի օմբուդսմենը մեկնաբանել էր Փաշինյանի այն հայտարարությունը, որ արցախցիներն էլ 30 տարի պատանդ են եղել Ղարաբաղյան շարժման և միայն հիմա են ազատագրվել: Գեղամ Ստեփանյանը նշել է, որ արցախցիները երջանիկ են եղել իրենց հողում, նույնիսկ դրա համար պայքարելիս: Եվ հայրենազրկումը ազատագրել անվանելը պարզապես անբարոյական է:

Չնայած Հայաստանի քաղաքական վերնախավի անդամները փորձում են խուսափել Արցախյան հարցից, այն եղել և մնում է ընտրարշավի հիմնական թեման։ Սա պայմանավորված է ոչ միայն տեղի ունեցածի գնահատմամբ, այլև ՀՀ քաղաքացիների փորձերով՝ հասկանալու, թե ինչպիսին կլինի Հայաստանի ապագան առանց Ղարաբաղի։

Փաշինյանի հայտարարությունները, որ նա ստիպված է եղել զոհաբերել Ղարաբաղը՝ Հայաստանը պահպանելու համար, բազմաթիվ հարցեր առաջացրին։ Եվ պատահական չէ, որ Սյունիքում հանդիպման ժամանակ նրան հարցրին Սյունիքին սպառնացող նման վտանգի մասին։ Եթե Փաշինյանը կարծում է, որ իրավունք ունի «զոհաբերել» Արցախը, ապա որտե՞ղ է երաշխիքը, որ վաղը Հայաստանի մյուս շրջանները չեն զոհաբերվի։

Մայիսի 4-5-ը Երևանում կայացած եվրոպական գագաթնաժողովներում քաղաքական գործիչների հայտարարությունները ևս մեկ բանավեճ առաջացրին։ Նիկոլ Փաշինյանը «շնորհակալություն հայտնեց» նախագահ Մակրոնին Պրահայի հռչակագրի նախաձեռնության համար, որի համաձայն Փաշինյանն ու Ալիևը ճանաչեցին խորհրդային սահմանները՝ համաձայն Ալմա-Աթայի հռչակագրի։ Ի պատասխան՝ Մակրոնը Փաշինյանին վերագրեց աննախադեպ «քաղաքական քաջությունը», որը և թույլ տվեց անել այդ քայլը։ Դա նման էր Փաշինյանի և Մակրոնի վեճին, թե ով է «հանձնել» Ղարաբաղը։

Փաշինյանի թիմը խառնաշփոթի մեջ է. նրանք չգիտեն՝ Պրահայի հռչակագիրը, որը ճանաչում էր Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս, ներկայացնել որպես Փաշինյանի նվաճո՞ւմ, թե՞ մեղադրել Պուտինին, Մակրոնին և Շառլ Միշելին։

Լեռնային Ղարաբաղի հարցը ծուղակ էր անկախ Հայաստանի համար, Deutsche Welle-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը։ Նրա խոսքով՝ այս ծուղակը տեղադրվել է, որպեսզի Հայաստանն ու Ադրբեջանը երբեք անկախություն չստանան։ «Մենք արդեն ասել ենք սա. Ղարաբաղյան շարժումը փակ է, և մենք չպետք է կրկին վերադառնանք այս հարցին։ Սա միակ ճիշտ ուղին է», – հավելել է Սիմոնյանը։

Ինչ վերաբերում է ղարաբաղյան շարժման ճակատագրական բնույթին Հայաստանի համար, Անվտանգության խորհրդի քարտուղար, արցախցի Արմեն Գրիգորյանն ասել է. «Ընդհանուր առմամբ, այսօրվա իրականությունը հաստատում է վարչապետի հայտարարության տրամաբանությունը, քանի որ եթե մեր ընտրած ուղին արդյունավետ լիներ, արդյունքը այլ կլիներ։ Բայց մենք հանգել ենք այս արդյունքին և եզրակացություններ ենք արել»։

pastinfo.am

Շուտով կլրանա մեկ տարին ինչ պաշտոնավարում եմ Արցախի պետնախարարի պաշտոնում,  «Փաստինֆո»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում հրապարակված տեսաուղերձում ասել է Արցախի պետնախարար Նժդեհ Իսկանդարյանը։

«2025թ. մարտի 29-ի հանրահավաքից հետո՝ մեկ ամիս շարունակ խորհրդի կազմով բանակցում էինք Հայաստանի կառավարության հետ։ Որոշակի փոփոխություններ այնուամենայնիվ կարողացել ենք մտցնել, բայց ասել, որ ամբողջությամբ մեր հայրենակիցների սպասելիքները արդարացրել ենք, ճիշտ չի լինի։ Այնուհետև ինձ եղավ առաջարկ նշանակվել Արցախի պետական նախարարի պաշտոնում։ Անկեղծ ասած ունեի մտահոգություններ, քանի որ երբևիցե պետական համակարգում աշխատելու փորձ չունեի։ Իմ կողմից առաջարկ է եղել խորհրդի կազմից ներկայացնել մեկ այլ թեկնածուի թեկնածությունը։ Խոսքը Ապրես Մարգարյանի մասին է։ Նաև առաջ եմ քաշել ՄԻՊ Գեղամ Ստեփանյանի թեկնածությունը։ Մի քանի օր հետո հանդիպել ենք այստեղ, պնդում է եղել, որ ճիշտ կլինի ինքս ընդունեմ այդ առաջարկը»,- պատմեց պետնախարարը։

«Քանի որ պետական բյուջեն սառեցված էր, իմ կողմից որպես այլընտրանք առաջարկվել է ստեղծել բարեգործական հիմնադրամ, կոչ անել մեր հայրենակիցներին, ինչպես նաև Արցախցի գործարարներին, բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, որոնք տարիների ընթացքում որոշակի հնարավորություն են կուտակել։ Ընդհանուր առմամբ հիմնադրամին նվիրաբերվել է 35 միլիոն դրամ, որը մեր կողմից որպես աջակցություն տրամադրվել է մոտ 450 ընտանիքների»,- ասաց նա։

«Ինքս հակված չեմ շարունակել Արցախի պետական նախարարի պաշտոնում իմ գործունեությունը։ Քանի որ այս փուլում ճիշտ չի լինի իմ հրաժարականի դիմումը ներկայացնել, կսպասենք մինչև հունիսի 7-ը, և եթե ամեն ինչ լավ լինի՝ այնուհետև»,- ասաց նա։